sub conditione: v. 42. sed non confert; quia non potest, infirmata per peccatum. ——- ovrwg, revera) non solum opinione operariorum. Res agitur seria, quamlibet nunc impossibilis legi. — 7} dexavoourn, Justitia) Nam justitia est vitae fundamentum. Antitheton, peccatum. v. 22.
_-v. 22. adda, sed) Tantum abest, ut ex lege sit justitia, ut potius ex lege sit agnitio peccati. —- ovrexdevoev, conclusit) pecca- tores antea securos comprehendit et conclusit omnes simul. conf. concluserunt, Luc. 5,6. — 7 yoagy, scriptura) Scriptura, non Deus, dicitur omnia sub peccatum conclusisse; quum tamen ejusmodi con- elusio adscribatur Deo alibi. Rom. 41, 32. Notanter porro dicit, scriptura, non, lex. Non tum, quum promissio, sed tum, quum lex dabatur, scribi coeptum est. nam Deus etiam sine scripto stat pro- missis: sed peccatoris perfidiam per literam redargui opus fuit. Porro subsequenti quoque commate, wt etc. tangit Paulus quiddam, quod legis, non scripturae, sphaeram excedit.— ta mavra, omnia) non modo omnes, sed etiam omnia, quae illi sunt et habent.
vy. 23. tiv niger, fidem Jesu Christi) sic v. seqq. — époeos- Meta ovyxexhecoueror, custodiebamur conclusi) Eleganter haec duo verba disjungunt legem et fidem. Inclusionis consequens, custodia. Sap. 17, 16., épogsgeiro eig rijv aoidnooy sioutny xaroxdeodets. — ovyxexhsvouevor sig) Sic LXX, ovyxdsley ecg Oavarov xh. Ps. 78, (77,) 50. 34, 9. Amos. 4, 6.9. Est autem locutio concisa: conclusi adeoque reservati atque adacti ad sidem ete. [ita ut nullum nobis perfugium restaret praeter fidem. V. g.] Polybius, e¢ auras ouvexheiodn cas év idiorg oixérarg zai pious EAnidag. et sic idem saepe. vide Raphelium. Irenaeus, In jidem adventus filii Det concluduntur. 1. 3. ¢. 25.
v. 24. natdaywyos, paedagogus) qui nos continuit in disciplina, ne elaberemur. Tali egent »7mv01, infantes. c. 4, 3. Prosopopoeia, iterum, de lege.
v. 26. viol) filii, emancipati; remoto custode. é :
Vv. 27. yousov évedvcacde, Christum induistis) Christus vobis est toga virilis. Non jam censemini eo, quod fuistis, aeque estis In Christo, et Christi. v. seqq. Christus est Filius Dei, et vos in illo estis filii Dei. Tho. Gatakerus: Si guis Christiani definitionem me poscat, ei ego nullam ista promtius darem: Christianus is est, qui Christum induit. 1. 1. mise. ¢. 9.
vy. 28. é« Zvv, non est) Antea erant hae differentiac; nunc ex- spirant, una cum suis causis et signis. Zye pro évese, cum praepo- sitione, cui mox respondet év. — éedaiog xri., Judaeus etc.) Col. 3, 44. not. — aooer xai Oijhu, masculus et femina) In circumei- sione erat masculus. nain sexus sequior, per quem transgressio Im- cepit, expers erat. — é/¢, unus) homo novus, Christum indutus. Eph. 2,45. — é yousa ino’, in Christo Jesu) Constr. cum unus.
v. 29. «oa, ergo) Christus totam Abrahami posteritatem sanc- tificat. — énayyediay, promissionem) Abrahamo datam.
Caer Uo? TV,
v. 4. Aédyw 62, dico vero) Declarat, quod ¢. 3, 24. dixit de pae- dagogo. — 6 «Angovouos, heres) Haec appellatio repetitur ex ¢. 3, 29. — vynvog) infans, minorennis. ~— edév drageger a nihil dif-
T. Il,
242 Gan? tv)4 9.
fert a servo) quia non est sui arbitrii, in actionibus et contractibus. — navrwv, omnium) eorum, quae ad hereditatem spectant.
yED? Emtgoes) tutores heredis. — ofxovoueg) curatores bo- norum.
v. 3. Un0 ta sosyesia TE xooMB, sub elementa mundi) Scovyeioy, elementum, primum quiddam, ex quo cetera oriuntur et constituun- tur: in universo, 2 Petr. 3, 10. not. et in literis, Hebr. 5, 12. (coll. sovyeimarg, de foetu, 2 Macc. 7, 22.) inde per metonymiam, elementa mundi, h. 1. item, infirma et egena elementa, mox v. 9., i..e. ratio- nes victus, in temporibus, v. 40., motu elementorum, i. e. solis et lunae, definitis, item in cibo, potu, aliisque rebus sublunaribus, ma- terialibus et externis sitae. c. 3, 28. Conf. Col. 2, 8. 416. 20. ss. Tutores dicuntur in concreto, elementa in abstracto. His mundanis opponitur Filius Dei, coelitus missus, et Spiritus Filii Dei. v. 4. 6. —- dsdshwmévor, in servitutem redacti) Resp. nihil differt a servo. v. 4.
v. 4. 10 nAjowua ré yoove, plenitudo temporis) Resp. in quan- tum tempus et praefinitum tempus. v. 4. 2. Suas etiam ecclesia aetates habet. — éfanesecdev, emisit) ex coelo, a sese, ut promise- rat. Idem verbum repetitur v. 6., de Spiritu sancto. [Jmmensus Patris amor! V. g.| Conf. Es. 48, 46., ubi Castellio et alii sie in- terpretantur: Dominus Jehovah misit me suumque Spiritum. Ante hane visitationem minori curae Deo esse homines videbantur: Hebr. 8, 9. deinde nova rerum facies exstitit. — rev viov auré, filium suum) auctorem libertatis. avré, sensu reciproco, proprium. Id quid sit, ex ipsa serie hujus loci patet. nam prius adoptionem, deinde Spiritum adoptionis accepimus. Ergo Christus ipse non ideo demum ‘est Filius Dei, quia a Patre missus et unctus est.