solum qui ad munus ministerii in ecclesia aliqua Christi solenniter vocati sunt, postquam ordinationem, quam vocant, obtinuerint: imo ut donis hisce aliquis ditatus sit, antequam ad ^eiporovlav accedat ne- cesse est, etiam nonnulli iis probe sunt instructi, qui ad opus minis- terii tamen in ecclesia obeundum nunquam accedunt : ndvra dh ravra hipytT rh sv xa/ to ahro IIvsD/Aa, diaipovv ibla kxaffrifi xadijg jSouXsra/, 1 Cor. xii. 1 1 ; Eph. iv. 7.
Sect. 1 6. De qusestione autem proposita quid tandem dici debeat, baud difficile est conjicere. Sit itaque fidelis aliquis (quod sui est officii qua talis est) cognitione Dei instructus, atque insuper ^af/V- //,affi spiritualibus ad alios instruendum requisitis, a Deo gratiose do- natus; studiumque ac voluntatem habeat, Cbristo Jesu in opere evangelii inserviendi, locum vero, tempus, aliaque ad officium prse- standum, ita ut ordinem nullum legitimum interturbet, per Dei pro- videntiam opportuna obtinuerit, licitum ei esseevangeliumjjrcedicare, Scripturas interpretari, conciones ad populum habere, quamvis sacris ordinibus, uti loquuntur, nondum sit initiatus, pronuntiamus.
Sect. 17. Et sane quidni ita faceret? an vocatione legitima destitui censendus est, negotium alteri preescriptum prosequi, an in aliorum officium irruere, an novum et insolitum quiddam in ecclesia Dei aggredi, an turbas dare, aut alio quocunque modo limites sibi con- stitutes transilire ? Ita sane clamant nonnulli; qui si pudoris egeant, saltem in hac luce evangelii mutuo sumerent : quanam autem voca- tione ad moralia officia praestanda opus sit, uude ortum ducat, qua3- que complectatur una prseter dona spiritual ia, ac providentiae ductum, viri docti atque pii, accurate perpendent, scio, priusquam in earn sen- tentiam concedant. Sanctum sane illud anim^ projjositum, divinitus alicui inditum, de quo verba fecimus, cum eo -x^apic/MaTuv spiritualium apparatu, qui ad aliorum eedificationem sit necessarius, modo eorum exercitio viam paravei'it Dei providentia, cum praecepto Christi ad dona ilia exercenda, vocationem illam non constituere, nondum pro- batum est, neque aeternum probabitur, Atqui si constituant, salva res est; nam omnia haec antea posuimus.
Sect. 18. Neque solennia ulla muneris peculiaris officia hinc vio- lantur. Moralium quorundam officiorum curam, iis qui ministerio in ecclesiis Christi solenniter funguntur, speciali modo demandari certum est. Alios omnes ex ea delegatione, a prsestatione eorum offi- ciorum, arceri falsum. Neque munus unquam a Deo institutum est quibusdam peculiare, quo caeteri mortales eo onere expediantur, quod ex jure 7iaturce atque praecepto Christi iis incumbit; neque jugo tali non dva^agrdxTCfj tantiim, sed et portatu penitus impossibili, ministros opprimere voluit Deus, ut alii liberam ab imperio suo vitam agerent; neque nos aut culpam aut obedientiam aliorum praestare possumus. " Justus ex fide sua vivet."
4iJ! PRO SACRIS SCRIPTURIS
Sect. 19. PiJBterea, propositum ineuudi munus ministerii, simulac id secundum mentem Christi fieri possit, tanquam ad vocationem de qua agimus requisitam conditionem superius posuimus. De confu- sioue autem in ecclesia Christi inducenda, videant, qui supyj/j^ara ista novitia, et ■Trapddo^a, nempe ordinandi presbyteros oczoXiXv/xhug, lioc est, sine relatione ad aliquos greges seu ecclesias particulares, quarum inspectioni respective vacarent, utpote earum per Spiritum Sanctum episcopi constituti, cujusmodi ordinatio non tantum a con- cilio Chalcedonensi proliibetur ne fieret, sed, et facta, irrita pronun- tiatur; atque ut quis coetus alicujus tanquam pastor ejus ordinarius curam susciperet, cujus membris sacramenta evangelica administrare nolit, in eum invehere conantur; sed aTat,iav banc improbant etiam qui a nobis hie diversum sentiunt. Si verb eatenus exemplis causa hsec transigatur, ut appareat hie nihil insolens nos in ecclesia medi- tari, a primo usque ortu ecclesias, ad nostra terapora ilia deducere non esset difficile, quod et alibi a nobis ostensum est.
Sect. 20. Denique si illicitum sit, hominem sacris ordinibus non- dum initiatum Scripturas interpretari, aut verbum Dei prgedicare, prsestitis conditionibus superiils praescriptis ; turn ut hoc illicitum sit, vel a natura ipsius rei, vel ab aliquibus circumstantiis necessum est ; vel forsan alicubi in Scripturis hoc expresse prohihetiir ; illicitum autem ex natura rei esse non potest, nisi absolute sit illicitum, ullum hominem, qui non sit verbi minister, alium in cognitione Dei in- struere. At vix eb dementise ventum esse inter Cbristiani nominis professores ullos, ut hoc dicant, arbitror. Cain sane, qui ex iilo im- probo erat, et mactavit fratrem suum, Deo ipsi negavit se custodem esse fratris sui; sed ea vox primo, post Satanam, homicida, illiusque similibus digna est. Quousque vero Deus quemvis fratris sui custo- dem, seternam ejus salutem quod attinet, posuerit, superiils ostendi: qui vero prseceptum fidei in Christum, in ipsa naturae lege, primis parentibus indita, inclusum credunt, prsedicationern evangelii ojfficiuin ni07'ale esse non negabunt. Circumstantise vero, a quibus causa hsec asstimari potest, ese sunt, vel qubd plures simul instruendos quis sus- cipit, vel qubd ordinarie. Eas verb, opus hoc si in se sit bonum, commendare, ac mirabiliter ornare, potius quam illicitum reddere certum est. Neque enim ratio ulla assignari potest, cur si mihi liceat unum aut alterum cognitione Dei instituere, non itidem liceat plures eodem modo informare, idque ordinarie. Cseterum iis, qui hoc om- nibus universum fidelibus, quamvis donis Spiritus Sancti, ad alios instruendum requisitis, instructis, nisi sint ad opus ministerii in ecclesia aliqua solenniter separati, vetitum esse affirmant, prohibi- tionem istam probare incumbit, quod ab eorum nemine hactenus factum esse arbitror.
Sect. 21. Sed ad propositum nobis negotium redeamus, illosque
EXERCITATIONES ADVEESUS FANATICOS. 445
adeamus quibuscum inprimis res est. Inanis aiitem est tota ilia de qua paucis egimus controversia, neque titivilitio emptitanda si modo nemini mortalium liceat Scripturam iuterpretari, aut ejus sensum exponere; hoc verb est c^o6. fanatici nostrates affirmant. Quid de ipsis Scripturis sentiant, superiiis expositum est; qua3stio Lfec est de ■usu earum in ecclesia Dei. Nonnullos sane illorum sacras Scripturas privatim legere, aut aliqua saltern ex iis prius lectis aut auditis me- moria tenere constat, imo soepius sacrum codicem secum circumfe- runt; in eorum coetibus autem, eas baud flocci faciunt, neque ullius usus sunt, neque enim imquam aut verbum ij^sum legunt, aut ali- quam partem ejus exponunt, aut testimoniis ex eo assumptis ad fidem iis quae proferunt (qua sunt humilitate), conciliandam utuntur; neque cur ita agerent causa ulla est, cum sint ipsi omnes ^joVi'syo-ro/. In digladiationihus autem, quibus maxime delectantur, verba Scripturaa paapius repetunt atque inculcant, misere plerumque perversa, atque in sensus peregrines distorta. Omnia autem horum homintim, circa interpretation em Scripturoe, deliria ad tria capita, quorum iDrimum ipsam interpretationem, secundum media, tertium fines ejus respicit, revocari possunt.