Non qubd in reprimendis vitiis, repurgandis sordibus, ne sentibus, spinis, tribulisque obsita horreret academia, conatus satis laudabiles exseri non possunt. Imo, vos omnes, qui conscientiae proprige, qui famse publicae, qui perenni florentissimae academise saluti, qui rei- publicae hujusce, vso-iuKro-j Meet, sed ^eor£i5;!trou,utilitati, vel mica bonse animse litatis; vos, inquam, omnes, vestramque opem, consilium, vires, diligentiam, ne flaccescat gubernatorum reverentia, nutet su- periorum dignitas, evanescat antiqua studiosorum gravitas, industria, compositi mores, ne demum omnium bonorum, malis omnibus de- specta, jaceat auctoritas, appello. Me verb quod attinet, munusque hoc recens impositum, si qui sint ignavi, ebriosi, ludiones, nugatores, circulatores, superiorum contemptores, legirupse, noctivagi, noti ju- ventutis corruptores, bonorum osores, cultus divini neglectores, vel alia ejusmodi academise carcinomata et ulcera, neque me illorum mores, neque illos meam banc qualemcunque Tpoaraaiav ferre posse spes est. In hac verb parte provincise nostrse ornanda, si quid durius, si quid, quod tamen fieri non oportet, inclementius, in quemcunque constitutum fuerit, id omne temporum necessitati, et conservandse misere fluctuanti reipublicse literariae acceptum ferendum esse sequi rerum arbitri facile agnoscent. Nee erit forsan, cur ob nostram tenui- tatem despectui sit facinorosorura et delicatulorum turbse academise auctoritas. Etenim ut bonis omnibus omnimodo prodesse statutum est, sic malis baud cedere itidem indubium. At parcius ista. Quae agenda sunt quidem, sed non sine ullius boni, aut mitis ingenii, qua- dam Eegritudine peragi queunt, quoad fieri potest, deprecanda et evitanda esse consentient omnes, quibus salit aliquid "Isevse sub parte mamillae."
Majora itaque, — et praeclaris aliorum, hoc ipso seeulo, crane genus inceptis (quibus paria pi'seterlapsse £etates facinora non ediderunt), aliquaex parte respondentia, — in orbe nostrotentandaesse arbitramur. An solis academicis, Anglorum nomine celebri fama per totum orbem diffuse, libet esse ingloriis? Consulta patrum, tropaea militum, incre- menta gloriae rei civilis ac militaris, quae dederunt, quibus est com- missa, senatores ac duces, horret Europa. Absit, academici! ut peculiare nostrum depositum, religionis ac literarum honos, quasi omnino seeulo impares essemus, solum vilescat. Dum in omni laud- abili conatu alii baud contemnendos faciunt progressus, vix, aut ne vix quidem, nos ad antiqua revertimur? Imo, quid nisi nostra segnities,
484 ORATIO II.
et aliud agendo consumptse vires, ut superiorura temporum, uti aiunt, a nonnullis tantopere desideraretur, in causa est? Eminuere, fateor, turn temporis, nonnulli linguarum peritia, eloquential laude, scientiarum lurnine, veteium scriniorum monumenta scrutandi dili- gentia, et ruspandis antiquitatis ruderibus clari; quibus omnibus et singulis, quo minus debitus honor et gloria, cultus et reverentia no- minis constent, et sint perennes, non sum adeo vecordis animse, nee tarn extra anni solisque vias positus, ut ullo modo interpellem. At, pro pudor! Quale studiosorum vulgus! Quanta orbis literati pars tenebris offusa ! Pouite senile supercilium, pingue otium, aliarum ambitionum inanes titulos, micantibus undique literarum praemiis; per multos enim annos, qui serib rem agebant, apparuere rari "nantes in gurgite vasto." Eb verb jam redierunt res academite, ut nisi pie- tatem, fidem, mores composites, modestiam, cum summa in omni studiorumgenere diligentia adhibeamus, quin cum perenni dedecore, de dignitate, statu et conditione Lac honesta nobis periclitandum sit, non est ambigendum. Haec ergo Rhodus, hie saltus noster. Quicquid consilio, prudentia, illibato virtutis exemplo, quicquid denique sum- morum virorum auctoritate, — tantillo scilicet temporis spatio, eoque tantis rerum ac animorum motibus agitato, quod ex bonarum artium et literarum, explosis belli terriculamentis, -xaXiyyivriSicc excucurrit, — prsestari potuerit, id omne antecessorum nostrorum laudum cumulo lubens addico. At quibus omnia ex veto successerunt, quorum sanctioribus inceptis undequaque responderunt eventus, numero vix sunt totidem, quot Thebarum portae. In magnis voluisse sat est; nee nostram industriam, si qua est, prsecluserunt molimina aliorum prasclare gesta; multo minus succedentium famae, si qui sint, obesse poterunt in administranda hac provincia imbecilli nostri conatus.
ORATIO 11/
BONUM factum, procuratores ! Neque enim animam agit acade- mia, ut opus habeat testamentum nuncupare, aut ut legatorum dis- positions divitias suas in alumnos dispertire teneatur. Hucusque ergo, academici, quamvis, pro dolor! evasimus, dicendum est tamen, evasimvs. Viximus, dum ipsum hoc vixisse nonnihil, imo magnum fuit; sevo scilicet seculi graves, et ipsius mundi mortalitate tantum non oppressi. Ostentent alii tropaia, h ostium spolia, flosculorum sertis redimita capita, summas pacis, et placidissimi recessus fructus uberiores; nos cicatrices, pulverem, et sudorem, erectas ad ccelum
' Hsec oratio anno 1654, in comitiis academicis, habita fuisse videtur, cum procan- cellarii officium iterum admiriistravit.
OKATIO II. 485
manus, non penitus indigna Deo bominibusque colluctantia insignia circumferimus. Non enim umbratilem causam egimus, non de fini- bus regundis, de quibus tot annos bella incruenta, et paene ludicra, intulerunt imbelles finitimi; sed de tota possessione, sacro antiquaa pietatis deposito, prsesentis spe ac semine, dictu nefas! nobis con- tentio fuit. Prostratos oenopolas, mimas, balatrones, devictos cere- visiarios, noctivagos, scurras, aliasque hominum quisquilias supplices in scenam productas, dispansa gentis togatas pomoeria, instaurata epomidum et epitogiorum ephippia, honestis nomiuibus celebrata, nolite exspectare. Haec illorum gloria, hoc decus, quibus mollissimis temporibus, et longo otio deductis, tot tantaque moliri placuit. Hoc unice nobis in votis fuit, cum officii ratio postularet, ut publico ali- quid vobis edisseremus, neo tan turn superesset dicendum, fuimus academici.
Tantum verb cum hoc sit, tamque insigne privilegium, nondum periisse, non nisi Dei immortalis beneficio illud par est deberi. Ei ideo svifysrr) optimo, sospitatori unico, salutis fonti, qui disjectis undique ac demersis, coeli ruin4 et violentia, majoribus, imo prsetoriis navibus, portuosam cymbulse nostrse exhibuit providentiam, quic- quid apud nos pium aut utile restat, quicquid meliori nota et virtutis nomine inter mortales dignum censetur, in ipso limine dicemus. Qui nihil divinum, nihil ope mortali grandius, in declinantis rei lite- rarise subsidium et fulcimentum venire sentit, ilium rerum divi- narum^pariter ac humanarum socordia, et negligentia supina laborare, cum res ipsa oculis et prope manibus teneatur, non est ambigendum. Kubum ardentem, nee consumptum, stupuit olim magnus nomotheta. Prseclarum et antiquum qui spectaret sedificium, disjectis undique pedamentis et adminiculis, in ipso psene aere pendulum, mole sua sibi ipsi ruinam, aliis perniciem minitabundum, contra vim tamen procellarum, ventorum, et turbinum victrices et triumphales attol- lens summitates ; velut immotam rupem, cui toties horrifico fragore nequicquam sese illiserint nimbus et hyems; occultam illam vim et admirabilem, quge tantse moli sustinendse, tot oppugnationibus pro- pellendis par esset, venerabundus suspiceret. Gratiosam igitur Dei O. M. providentiam recolite, academici, et pereimi literarise diutur- nitati quotquot bene vultis, auditores, quae gymnasia, adeoque ipsam academiara, communem nostram, qua literati sumus, matrem, adhuc sartam tectam conservavit.