506 ORATIO IV.
Non defuere interea, quibus vel propria malitia ductis, vel aliorum libidiui morem gerentibus, dum quas ipsi meruere, poenas dederunt, non sine surarna infamia, nee minore scelere, volupe fuerit non tan- tum tranquillam academic conditionem sollicitare, sugillare gloriam, antiques ritus evertere, sed et colubrinis molaribus ipsaui matrem depascere, atque illotis pedibus conculcare. Manent adhuc ubivis, et sunt superstites Cuthseorum posteri, qui dum votis fruitur felici- bus academia, se genuinam ejus esse prolem plenis buccinis erepant; at ubi in arctum coguntur gentis togatas copise, atque urgentur an- gustiis, animo statim gladiatorio ad earn viam affectant, et una cum iis, qui novercali odio prosequuntur literates, devorata (quam prius simulabant) modestia, palara congrediuntur; quippe qui id solum in votis habere videantur, ne non nostris perieulis delectentur malevoli, ipsi opimge invidise et odii victimse. Hos consulunt in tenebris, hos publico adsciscunt patronos, contumaces academise alumni, dum grandasvam matrem, longo retro tempore summae libertatis jure gau- dentem, extraneum ferre imperium, atque semulorum sub ditione captivam detinere, volunt. Si ex horura hominum votis cecidisset eventus, si ex animi sententia nacti fuissent calumniatores succes- sum, nisi multi una Flaminii clamassent, sXivdipa 'iffru 'EXXcig, neque suo jure, neque favore principum, neque antecessorum industria aut virtute, neque antiqua disciplina ulterius fruitura esset academia. Et sane usque adeo hostium extraneorum sustulimus impetum, arma retudimus, tot reipublicse /xsTa,//.op(pu)ffiig superavimus, et tot publicis enatavimus perieulis; ut non nisi a domesticis, a nostratibus, si qui tandem futuri sint, qui ad perdendam rem literariam sobrie sunt accessuri, nobis cavendum sit. Sed nolo Babylonios tentare modes.
" Prudens futuri temporis exitum Caliginosa nocte premit Deus." '
Qusenam autem negotiorum moles nostrorum nonnullis incubuit, dum consiliis aliquorum pravis et prascipitibus mederi, adversari aliorum nequitias, obviamque ire perieulis undique ingruentibus, necesse habuerunt, ciim in summa rerum omnium discrimina inci- derimus, qui negotio huic nostro in posterum sunt prseficiendi, dicent. Sine causa ideo, at forsan non sine culpa, ut non tantum qua ele- gantia, sed et quo lepore, quibusque facetiis essent prsediti osteu- derent, id maxime nobis vitio vertere quidam voluerunt, sine quo neque ipsi tuti, neque nos probi et honesti esse potuimus.
Sed ut modum tandem orationi constituamus, necesse est. Hu- cusque ideo, auditores, ope divina freti, non tantum ex perieulis evasimus, sed infestissimos quosque hostes vicimus; saltem victi, prostrati, loco pulsi non sumus. Vicit pietas, ingenuus candor, morum integritas, atque omnia recta tentandi audax industria, ne- ' Hor. Cam. iii. 29, 29.
ORATIO V. 507
que sub jugum nos misit utcunque corrupt! seculi genius, Numero- sam fama et celebritas, bene moratam disciplina, doctam industria peperit alm^e- matris sobolem. Quam concepit in I'e religionis sen- tentiarum divortium, fovit studium partium, incendit ira et vindicta, gravem et paeue insuperabilem usque adhuc pertulimus invidiam; neque tamen adeo abjecto sumus animo, aut demisso, ut non eadem quge prius, imo niajora tentare spes sit, et votum. Adsis modo pro- pitius tu, Pater optime ! laborum omnium nostrorum auctor atque prgemium, sit tibi curse atque cordi pusilli gregis incolumitas; tuque, Jesu Christe! tuorum omnium perfugium atque salus; tuque etiam sanctissime, atque infinite potens, beate Spiritus ! erige virtute tua ineffabili ad omnem pietatem et industriam academicorum omnium animos! Ita demum ea seges, quae adhuc psene in herba latet, et votis et exspectationi bonorum omnium amplissime respondebit; quod faxis pro infinita tua gratia, Domine Jesu ! Amen.^
ORATIO V.'
Quod semper in votis habui, academici ! ut quamvis indignissimus, non tamen ultimus audirem academise procancellarius; ciim id mihi hujus diei felicitas propediem expediet, venerando huic senatui, toti- que academise non possum non impense gratulari. Et quidni sane tot procellis agitato, tot negotiorum fluctibus peene obruto, tot undi- que contrariis ventorum ictibus oppugnato, in portum jam tandem naviganti sibi etiam gratulari liceat? Etenim quorum praesagitione quadam, studiis depulsus, laborum atque itinerum tsedio contritus, rerumque alienarum satur, succumbentem animum toties refeci, otium et quietem tantiim non assecutus esse videor. Quanti autem mihi fuerit fasces deponere academicos, quam immani ambitione id dudum sum conatus, qua tandem maximorum virorum sententiam psene inverecundia expugnavi, neque vestra nosse interest, neque mea repetere refert. Quod ideo non ante decursum totum quinqviennium illuxerit vobis mihique dies hie exspectatissimus, e rerum est quam patimur conditione. Sidera supremo motori proxime remota, eoque
' Ne quis in celeberrimaj Oxoniensis academige institutis minus vcrsatus orationis hujus argumenti similitudinem cum ea duarum proxime prEecedentium, in occasione hand dissimili, vitio vertat, rei istius causam ex Parecbolis Statutorum percipiat, qua- rum, Tit. vii. sect. 1, § 18, cui inscriptio est, " De conclusione comitiorum," hie adscrip- simus : " Peractis exercitiis, et doctoribus in qualibet facultate creatis, consuevit vice- cancellarius, monitu procuratorum, comitia concludere solenni oratione; in qua res gestae superioris anni, beneficia praesertim universitati coUata, et alia, quae ad honorcm acaderaire faciunt, prout ipsi videbitur, commemorare in more positum est."
2 Habita est htcc oratio ad academicos, anno 1657, cum, alio procancellario elccto, munus illud jam depositurus fuit.
508 ORATIO V.
alterius seu arbitrio, seu necessitate rapidissime agitata, progressus suapte natura lentissimos, sed placidos, et ab inferiorum turba secu- res, soi'tita esse accepimus. Ex quo supremo gentis nostras raotori propius accesserit academia, utut raptu rerum omnium coelesti, quo populus agitamur, suo orbe placidissime secura velocius circumvol- vatur; niotu tamen sibi peculiari et proprio ut lente procederet, necesse habuit. Superato itaque tandem, quamvis in longum pro- duct© discriraine, sedes ubi fata quietas ostendunt, libens desideo. Nee hinc solilm, qubd evasi, gloriari licet, ciira et hoc nonnihil, imo magnum sit; sed, rate licet quassata, quod nee naufragus, nee prce- donum licentite expositus, ad littus appello. En navem vestram academiam fluctibus plusquam decumanis jactatam, sospitem tamen et illsesam, etiam quod fidem pgene omnem superat, fortius solito juncturis omnibus compactam, dum tonat Isevum, atque malacia est, periti naucleri curse illico committendam ! Hoc tantiim mihi restat, ut composite moriar. Salva res est, salva academia, salvse literas: sit salva pietas, et jam mori libet. Moriar itaque, academici! idque ne morerer, officio psene simul, et fato functus. Eruditos vero gemi- tus, aut doctos morientis singultus nolite exspectare. Qui conscientia niti vivus didicit, elegantia moribundus baud opus habet.