Ou fft S-'iftis HTtimi oieav yivas lifri "Eyyovt Sintyrpovruv o B' ixovtrtov civ
TO '
DE THEOLOGIA ADAMICA [LIB. II.
" Sacrorum inspector! qui ex vatum erat familia, volenti ex ovibus primitias dare, veniam aiunt oraculum concessisse, sed cum multa cautione, ejus enim hsec sunt verba.
" Vi tibi non fas est pecudes mactare, oriunde
Vatibus, at mortem siqua sponte annuat, illam
In sacris, manibus lotis, occidere possis."
Atque ilia cautio institutis divinis plane contraria, quibus omnia, quaa sponte moriebantur, impura prorsus fuere. Porro, institute insistens, supremum aliquod numen esse docet, quod bonum et sanctum cum sit, nil, nisi quod bonum, et hominibus gratum et utile, agit aut agere potest. Hoc ei scilicet naturale esse arbitratus est, a quo ut discedat impossibile. Tovrovg advvarov ksriv, inquit, sect. 38, xa/ rdg utpshsiag sxiro- pifyiv, xa/ vd\iv av /3Aa&j£ sv ro?g avroTg, a/r/a£ yiyvs<fdar " Hos" (bonos scil. deos) "impossibile est, et commoda suppeditare et rursus dam- norum auctores esse/' His adnumerat bonos genios seuangelos : A/ay- ysh'kovrag ra wap dvdp&ffuv $£0?$, xa/ ra vapd $£wv avQfHjjnoig, rag ftzv trap* qj&uv tv%dg ug ffpbg dixatfrdg avap'epovrug robg $eovg' — " Apud deos et homines internuntios, preces nostras ad deos tanquam ad judices ferentes." Numinis autem optimi maximi, seu deorum bonorum cultum, non sacrificiis, sed afFectionum depositione, mentis a rebus corporeis abstractione, ccelestium contemplatione, eorumque amore et prosequutione, quse ratio, non quse phantasia dictitat, peragendum esse, disputat. Esse prasterea males et noxios spiritus seu dasmones, qui aerem terrse proximum incolentes malorum omnium, morborum scilicet, famis, pestium, terrse motuum,bellorum auctores sunt et causse. Hos autem mendaces et superbos esse statuit, Dei optimi maximi vicem et locum apud humanum genus occupare gestientes. Tb -^gu- flo£, inquit, rovroig oixtfov, /SouXovra/ yap eJmi Ssot, xa/ 55 vpozffruffa, avruv Mvapig doxe?v ^sbg tJvai 6 ft'syigrof — " Mentiri ipsis proprium est, cupi- unt enim omnes pro diis haberi, et potestas ilia, quse casteris praaest, pro Deo maximo censeri vellet." Quaa ipse ex libris sacris hausit; quos veterum philosophorum nemo diligentius, aut animo malitia magis occupato evolvit. Illud nempe rb -^/svdog rwroig olxsTov planis- sime refert verba ilia Domini nostri Jesu Christi, Job. viii. 44, "Orav XaXJj, diabolus scilicet, rb ^eDSog, Ix ruv /MM XaXsT, on ^svffryg larl xa/ o vccrrip auroD. Reliqua ex eodem fonte derivata in lacunas Platonicas divertuntur. Daamonibus autem istis necesse habere sacrificia offerre, docet, qui rebus corporeis et terrenis addicti, quarum ipsi potentes sunt, atque pravis affectionibus dediti. 'fig ydp <paffiv o/ S&oXoyoi ro?g dso/Mvoig d<7rb ruv exrbg, xai fM^bs'ffu xparovcfi ruv ffaduv, avayxuTov d^orp'^&a- ^ai xa/ ravrqv rqv dvvapiv, si ds py ye ^6mv ou X^goutf/v " Uti enim/' in- quit, " aiunt theologi, illis qui rebus externis illigantur, nee possint affectus suos coercere, necessarium est, horum geniorum vim seu invi- diam amoliri; aliter nunquam molestiis vacabunt." Istis autem et nemini prasterea animalium sacrificia oblata esse, quorum fumo et ni-
CAP. II.] ANTEDILUVIAN A. 143
dore, quod in eis aethereum est, et ad substantiam corpoream proxime accedit, saginatur, pluribus contendit. 'O zvffe£sia$ ppovri^ ou Sverai s/^-^v^ov ovdzv, daifAGffi ds xai aXXo/g ^Vo/ ayaOofg 5j nai hocest, "Pietatisstudiosus, nihil animatum sacrificat diis, sed daBmo- nibus, et aliis numinibus sive bonis sive mails/' Ubi confitentem habemus reum; gentes scilicet non Deum, sed dsemonas sacrificiis coluisse ; quod nefas iisdem pene verbis antea eis exprobraverat apos- tolus Paulus, 1 Cor. x. 20: "A Sus/, inquit, rd eQvri, bat^ovioig St/s/, x.at ou 0gf>. Itaque testimonio hoc ad versus gentes utuntur, Euseb. Praepar. Evang. lib. iii. ; Aug. de Civit. Dei, lib. x. ; Theodoret. Therapeut. Serm. iii. Adeo ut non immerito pronuntiaverit in vita Porphyr. Lucas Holstenius: "Nullum omnino ruv e%u plura aut fortiora tela doctoribus ecclesiaB suppeditasse, quibus multiplicem gentilium errorem jugulant, quam iste Porphyrius." Ea vis veritatis est, undique sibi constantis, et per omnes errorum anfractus sui parti- culas inserentis, ut invitis sa?pe excidat.
XII. Atque ha3c summa erat theologice Adamicce postlapsarice. Tribus istis partibus, quas exposuimus, consistit omnis theologia pec- catorum. Graduum tantum erat subsequens variatio. Fund amen tum totius in promissione ponitur, quam, per varia lucis incrementa in ecclesiae usum diductam, exhibuit tandem et plene exposuit evan- gelium. Deo obediendi normam, seu legem g/A^orcv, expressit tem- pore constitute Decalogus ; cujus naturam et usum exposuerunt pro- phetaa. Cultus externi seu caBremonialis, et beneplaciti divini, exem plar in sacrificiorum institutione firmatum est; in omnem autem posteritatem ^so^oV/ov sancte consecratum: Cultum nullum Deo ac- ceptum, nisi ab ipso institutum.
CAPUT II.
Novse ecclesise ad normam theologise postlapsariae institutio — Adami in ejus aedifi- catione studium et officium — Quamdiu pura duravit — Defectio in Cainoapos- tata — Defectionis illius natura, gradus et modus — Respexit Jehovah super Abel et munus ejus — Veterum nonnullorum yrupopetftarK — Translationis rut LXX. obscuritas — Sacrificium Cainiticum quare a Deo rejectum — De ver bis Mosis: "Et dixit Cain ad Habel fratrem suum," Gen. iv. 8— TZv Tar- gumim fabulse — Cainus ecclesia motus, earn fugit, promissioni misericordiae diffisus — Ecclesiae in ejectione et maledictione Caini reformatio.
I. AD normam theologise, quam exposuimus, prima peccatorum ecclesia in familia Adami instituta est. Is erat finis ejus proximus ; ut costus Deum in Mediatore colentium constitueretur. Ejus operis cura Adamo incubuit. Cum enim totius generis humani esset pater familias, et promissionem Seminis victricis, posteris omnibus prsedi- candam acceperit, illius officii nexn, et natura3; et positivi pra3cepti
144 DE THEOLOGIA ADAMICA [LIB. II.
juris, virtute tenebatur. Officio isti eum non defuisse, plurima sunt, quse suadent. Munere enim mandate ut sedulo fungeretur, effecerunt sine dubio, beneficium a Deo maximum recens acceptum, sui generis amor et misericordia, atque in quern statum per peccatum redegisset miseros posteros, sensus tenerrimus. Tota itaque illius familia, ipso curante et regente, hoc est totum in universum humanum genus, nemine excepto, Dei erat ecclesia, in qua fides, observantia, et cultus religiosus viguerunt. Eo rerum statu erat ecclesia absolute catholica. . Quantum autem temporis spatium in theologize novae professione ir- reprehensibilis duravit haud plane indubium: primam defectionis labem in Caini apostasia admisit. Ea ideo, cum primum ecclesige peccatorum, cultum Dei in Mediatore profitentium, defectionis speci men ediderit, paucis enarranda est.