nitge, post Theodoretum. Inepte eos ita putare liquido niinis con- stat. Linguam Syram ab Hebrasa, non Hebraeam e Syra, origin em duxisse, agnoscunt omnes, qui quidquam in earum analogia sapiunt. Id linguae Hebrasae puritas et simplicitas clamant. " Syri Maronitse," inquit Josephus Scaliger, epistola ad Richardum Thomsorium, " an- tiquiorem Syriasmum Hebraismo quovis pignore contendunt; quaa est summa imperitia: nam perinde est, ac si idioma Italicum Latino vetustius esse dicerent. Nam certe "pD prius est quam &O7D, et multa alia ad hanc pertinaciam expugnandum afferre possumus/' " At He- braea lingua/' inquit Grotius, " lingua est D'nny, advenarum e Chaldaaa. Haec enim origo nominis Hebraeorum, non ab Hebero. Vid. Jos. xxiv. 2, 3. Lingua igitur ilia Hebraea Abrahami et ejus posterorum incolatu in Canaanaea, ad Canaan 83am linguam propius semper, pro- piusque accessit/' Haec ille, ov8&v vyitg.
V. Fateor earn ovoparoQerias, Hebraei scilicet et Hebraeorum, ra- tionem, viris quibusdam doctis placuisse, atque adhuc placere. Ar- gumenta pro ea sententia collegit Erpenius, Orat. de Ling. Heb. Quse refellit Fullerus Miscellan. Sac. lib. iv. cap. iv.; et Rivetus in Gen., Exercit. Ixvi.; et Bochartum earn vocum istarum origination em rejicere, superius ostendimus. Magnum sane olim fuit e Mesopo tamia exiisse, gentibus, quas <fuyxte!(tavre$ o/ Tora/^o; s^ouer/v, — " con- clusasfluvii tenent" Etenim, N^<r/wrag sauroOg vopifyvTss ug SKI
roLV xciTaQafveiv paffxsiv, or' IT/ rovg Kora/AGiiz f3adi^oisv} opov r? r^c, yr^c, rov ruv irorapuv x\>x\ov — " Se insulares esse censent, ut in mare descendere dictitent, quando vadunt ad flumina, et terras limi- tem faciunt fluviorum ambitum/' ut ait Philostratus, in Yita Apol- Ion. lib. i. cap. xiv. Hebrasum autem inde dictum esse Abrahamum, et linguam sanctam Hebraeam ; hoc est, eum transitorem, hanc transeuntium, nimis est incredibile. Moses dicit, " Semum fuisse patrem omnium filiorum Heber," Gen. x. 21. Quod quid aliud sit, quam omnium " Hebrasorum pater/' vix intelligi potest.
VI. Itaque filii Heber, qui Hebrgei; et Hebrsei, qui filii Heber. Atque hasc ovoftarohoyias ratio. Dicunt quidam haec verba posse significare, " Semum fuisse patrem omnium transfluvianorum/' Id vero sine ullo exemplo dicitur ; et omni verisimilitudine destituitur. Siquidem dixisset Spiritus Sanctus, D^yn ^3 UK Kinj — « IpSe pater omnium Hebraaorum/' — conjectura ista non adeo futilis fuisset. Sed uti se verba habent sell., ^^"^.^"•'1, eis " posteros Heberi," neque alios denotari liquet, ex communi usu linguae sanctae. Nee ratio ulla proba- bilis reddi potest, cur Semus omnium transfluvianorum pater diaxpidtv diceretur, cum maxima pars posterorum ipsius semper habitaverint cis fluvium, transirent autem plurimae familias e Chamo oriundae. Illud autem, quod de Hebero diximus, diserte affirmatur a Balaarno in vaticinio suo ultimo, Num. xxiv. 24, " Naves a Chittim affligent Assur, et affligent Eber;" ubi pro conjugatis, nomina gentilia, et pa-
1 72 DE THEOLOGIA NOACHICA [*LIB. III.
tronymica prophetam usurpare consentiunt interpretes, adeo ut Vul- gatus reddat "Assyrios et Hebraeos."
VII. Sed ad Jos. xxiv. 3 nos mittit Grotius. Dicit quidem eo loci Jehoshua Deum Abrahamum accepisse "^l"] ""9$?, "a transitu .fluminis," seu loco qui trans fluvium erat. Abrabamum itaque inde •nay quasi diceres transitorem dictum fuisse arbitratur; ob earn .etiam rem, nempe quod Abrabamus flumen transient, nomen istud ita a Spiritu Sancto usui datum ut omnium posterorurn ejus cogno- mentum fieret, et in omne sevum transitores dieerentur, seu gens transeuntium. Verum istiusmodi ovoparo&srias ratio par aut similis nusquam gentium exstat in rerum monumentis. Causae itaque con- jecturae ne vestigium hie apparet. Neque solus erat Abrahamus, qui -eo seculo Euphratem trajecerat, in terram Canaan migraturus. Ob earn ita rationem, nee quod habitasset in Mesopotamia, non magis .quam alii plurimi aut transitor, aut transfluvianus dicendus erat. I mo plerosque Canaanseos, a Chamo scilicet oriundos, non longe post dispersionem Babylonicam Eupbratem trajecisse,certissimum est. Isti ideo, ex hac scilicet vocis originatione, non minus Hebraei dicendi essent, quam ipse Abrahamus, et posteri ejus; neque minus, quam apostolus Paulus, se Hebrseos ex Hebraeis fuisse, gloriari potuissent.
VIII. Gratis a nonnullis in hac causa dicitur, imo falso praesumi- tur, Abrahamum a Canaanaeis primo dictum fuisse Hebraeum, quasi, scilicet, transitum ejus, quern pene, uti aiunt, oculis conspexerant, eo nomine denotare vellent. Ab ipso enim Spiritu Sancto est eo cognomento primum iiisignitus, Gen. xiv. 13. " Veiiit," inquit, "qui evasit, et nuntiavit Abrahge Hebraeo." Verba sunt Spiritus Sancti, non Canaanaeorum. Inter Canaanseos verum est, ilium ita primo nuncupatum fuisse ; a Canaanaeis nequaquam. Sed reddunt ea verba LXX. "A£pa//,, rSj vrspdry, — " Abrae transitori/' Inde etiam eum Abram dictum fuisse, eamque significationem id nominis habere, in- consulto nimis arbitratus est Chrysostomus Homil. in Gen. xxxv. 'Eg
inquit, oi yovsic rb civc/j^cn atrti svrerfQsffav ^pofLyivuovrsg auru) rr,v {ASTutfraffiv, ETTstdr, yccp wtpay sfi/e\\e rbv JZu&partfVj xoit sni r$v HaXeuarivqv zpyjcOou, d/a rotro KUI "Atpap kaXg/ro — " Ab initio parentes hoc nomen ei indiderant, jam ante significantes eum inde niigraturum. Vocatus enim est Abram, quia migraturus erat trans Euphratem et in Palaestinam venturus." TJtinam in hoc loco solo ex ignoratione linguae Hebraicae hallucinatus esset vir doctissimus. Aliam autem plane esse ejus nominis significationem pueri norant. nsparqv Abrahamum LXX. a JH3 vocasse, nonulli existimant. Sed aperte eos decipit vis vocis. Verbi itaque interpretationem non ipsum verbum reddiderunt. Id eis solenne fuisse, observat Hierony- mus, in Esa. xxvii. 12, ubi e contrario D^D i>m per "Rhinocu- ruram" transferunt. « Pro torrente ^Egypti/7inquit, " LXX. Rhino- cururam transtulerunt, quod est oppidum in ^Egypti Palaestin^eque
CAP. II.] POSTDILUVIANA. 1 73
confinio, non tarn verba Scripturarum, quam sensum verborum ex- primentes." Ita literarum similitudine decepti, non semel pro He- braBus, "servus," transtulerunt. Daleth scilicet legentes loco Resh, 1 Sam. xiii. 3, ^1??? W??,— "Audiant Hebraei;" LXX. fHMxatf« w': DXo/, — " Spreverunt servi." 'Hfarfaativ quid sibi velit,nescio ; doDXo/est1 Et Jonas i. 9, ^ S1?V,— " Hebrseus ego ;" LXX. AoDXosKup/'ou £/>/ ly^ — "ServusDomirii sum ego ;" ubi de suo Kup/ou addunt,quo halluci- nationi colorem darent. Non est ideo, cur eorum hujus nominis inter- pretatio ullatenus nos moveret. Si vero transitorem eum vocare non HebraBum Moses voluerit, non "H^JJ, quod patronymicum est planis- sime, ut rP$. et '&&&$-; sed "^ vel ^39 nominasset, ut ostendunt Augustinus, Steuchus, Drusius, et Buxtorfius. Sed ovof&aroQsiriag ratio in promptu. Gens CanaanaBorum tota olim exstirpanda, e multis; familiis, quae e sedibus orientalibus variis casibus acta, vel impetu' quodam a Deo impulsse, variisque sub ducibus in terram illam con- fluxerant, turn temporis erat conflata. Et omnes a notissimis stir- pium auctoribus (non a Chamo, non ab ipso Canaane, sicut nee Abra- hamus a Semo) assumptis cognomentis, quas Moses enarrat, Gen. x* 15—18, inter se distinctaB erant. Hie Amorseus erat, ille Jebusseus, HivaBus alter, et Hittasus. A stirpe sua, seu stirpis auctore quisque denominabatur. Inter eos degens Abrahamus; a famosissimo familiaa, unde oriundus erat, auctore Hebero, Hebraaus dictus est, atque ita ab omni Chami stemmate, etiam farniliari appellatione separatus. Eodem etenim in loco ubi Abrahamus primum "H^ seu Hebrseus dicitur, Mamre socius ejus *}&$., seu AmoraBUS nuncupatur; ut utriusque cognorninis eandem fuisse rationem facile perspiciamus ; ambo enim sunt aBque patronymica. Prout ideo omnes istius terraB incolas nomine aliquo patronymico insigniti, distincti inter se erant; ita Abrahamus a celeberrimo stirpis suae auctore, Hebrseus dictus est. Nee alio sensu earn vocem TargumistaB accipiuut. Uzzielem consulenti in locum, occurret fabula, quam hie exponendam duxi, ut intelligat lector quales carbones pro thesauro reperturi sint, quibus in Talmudi- cum istum fabula torem incidere contigerit; neque enim ullibi pene, ' quam hie loci magis sapit. Ita ergo ille in Gen. xiv. 1 3 : "Et venit Og, 3 qui evaserat ex viris, qui mortui erant in diluvio ; et inequitaverat arcaB, et erat operimentum in cacumine ejus, alebatur autem ex cibis Noach ; nee justitia sua ereptus est, sed ut videant incolaB mundi fortitudinem Dei et dicent; annon gigantes, qui erant ab initio, rebellarunt in Dominum mundi, et perditi sunt ex terra. Venit autem ad Abra- hamum, ad occasum Diei Paschatis, et invenit ipsum, quod faceret 3 placentas azymas." Hisce addas licet ejusdem Ogi antediluviani scilicet interitum, quern ad Num. xxii. ita enarrat : " Accidit vero postquam irnprobus Og . . . . vidit castra Israelitarum, quas por- recta erant in sex milliaria, dixit apud se, Instruam aciem ad versus populura huuc, ut non faciant mihi quemadmodum fecerunt ipd