XI. Redeamus ad Clar. Grotium, de lingua primseva agentem.
176 DE THEOLOGIA NOACHICA [LIB. III.
Lin^uam Hebraeam Abraham! fuisse linguam concedit; sed quaenam' fuerit ista lingua, cum antiqua ilia mundo coaeva non fuerit, non ostendit. " Chaldaica," inquit Cappellus, Chronol. Sac. Not. ad Tab. Secundam. " Lingua ilia Abrahami et ejus posterorum incolatu in Ca- naanaea propius, propiusque accessit ad linguam Canaanaeam," inquit Grotius. Eum linguam Canaanaeam, quae primaeva ea lingua erat, quae nunc Hebraica dicitur, a Canaanaeis didicisse asserit Cappellus. Linguam Canaanaeorum (unde Punica) prope accessisse ad linguam Hebraeam concedimus. Id planissime post alios ostensum a Clar. Bocharto in opere plane admirando. Argumentum est ab urbium bominumque propriis nominibus. Verum eos, qui sine dubio inter praecipuos turns Babylonicae aedificatores erant, linguam sanctam pri- maevam puram retinuisse, eos autem qui a scelere isto religiose absti- nuerunt, inter quos, si qui alii, erant Abrahami progenitores, ejusdem fuisse oblitos, fidem omnem superat. Cappello in ea sententia praeivit Josephus Scaliger, Epist. ad Thomsonum, et Animad. Euseb. ad num. DCCCIV. Linguam autem Hebraeam primaevam fuisse ostensuri sumus. Ejus linguae amissio poenalis erat. An vero quis in animum suum earn habeat potestatem, ut inducat se serio credere linguae illius igno- rantia aut corruptione eos multatos fuisse, qui in scelus, quod pcenam istam commeruit, nunquam consenserant, equidem vehementer du- bito. Eorum aliquos temporis progressu nonnihil e puritate dialecti deflexisse, probabile est. Istiusmodi deflectionem linguae Chaldaicae originem fuisse affirmat Elias praafatione ad Methurgamim. Male- dictos autem Canaanseos, deletion! aeternas devotos, linguam primss- vam puram retinuisse, Abrahamum etiam eorum linguam, quaecunque tandem fuerit, didicisse, eamque solam cum posteris communicasse, quibus gravissime interdictum erat, ne quidquam commune cum Canaan aeis istis haberent, quos scilicet e facie terrae essent extermi- naturi, irapdbo^a, videntur.
XII. Praeterea Philistaeos, contra quod viro docto visum est lin gua Hebrasa non usos esse certissimum. Qui enim nati sunt ex patri- bus Judaeis, matribus vero Ashdodaeis, " loquuti sunt ex parte Ash- dodee, neque sciebant Judaice loqui." Quibus gravissime irascebatur Nehemias, cap. xiii. 24, 25. Et Hieronymus, in Esa., lib. vii. cap. xix., affirmat, "Linguam Canaan itidem inter ^Egyptiam et Hebraeam mecliam esse/' "Quare verius/' inquit Grotius. " primaevam linguam nullibi puram exstare, sed reliquias ejus esse in linguis omnibus: no- mina autem Adami, Evae, et csetera, Hebraico sermone a Mose ex- pressa Hebraeorum causa, eodem significatu, qui in primaeva lingua fuerat. Sic Curtius milites quosdam ait a Persis vocatos immortales; aditum Ciliciae ab incolis Pylas dici; qui singulis militum millibus praeerant, eos vocatos a Persis chiliarchos." Utramque ita contenden- tium Hebraeam nempe et Syram dimittit, neutri antiquitatis palmam adjudicans. Atque in hac sententia pene solus est. Goropius quidem
CAP. II.] POSTDILUVIAN!. 177
178 DE THEOLOGIA NOACHICA, ETC. [LIB. III.
prsefatione sua ad jomno'iaD, Elias Levita, t?npn pB9 Kin JVfcriK
COnt^D ; " Lingua Aramica est lingua sancta corrupta." Alibi earn
linguae sanctae viciniorem esse omnibus aliis linguis, probat ex R. Aben Ezra; atque addit praeterear "Patet tempore patriarcharum lin guam istam corruptam fuisse. Cujus argumentum est NriVintP "i^, 'jegor sahaddutha;' ideo videtur mihi dicendum esse corruptam fuisse, mox atque Abraham Chaldaea egressus est. Nam sine dubio ipse et patres ejus locuti fuerunt linguam sanctam, quemadmodum accep- erunt ab Adam usque ad Noach ; B^K *BB B^K, unus ex ore alterius."
XV. Ubi mansit ecclesia vel maxime ejus expressa vestigia, prae- sertim ea familia unde earn renovatum iri in fatis erat, mansit etiam linguae antiques puritas. Ea erat familia Heberi, a quo lingua haec Hebraica dicta est, quae nullo nomine ante insignita erat; neque opus habuit titulo, quo ab aliis distingueretur, cum sola esset, ut recte Augustinus de Civitat. Dei, lib. xvi. cap. xi.: "Quia," inquit, " in familia Heberi remansit haec lingua, divisis per alias linguas ceteris gentibus, quae lingua prius humano generi non immerito creditur fuisse communis, ideo deinceps Hebraea est nuncupata; tune enim opus erat earn distingui ab aliis linguis nomine proprio, sicut alias quoque vocatae sunt nominibus propriis: quando autem erat una, nihil aliud quam humana lingua, vel humana locutio vocabatur, qua sola universum genus humanum loquebatur." Ab Hebero etiam Abrahamus, qui pene solus religionem patriam sancte amplexus est, Hebraeus dictus est, uti probavimus; iisque linguam illam in Cana- anem, terram sibi semimque suo promissam, intulit. Reliqui fratres ac cognati ipsius Abrahae, aliique ejus coaevi ex Heberi familia, prout a vera religione, sic a puro linguae sanctae usu degenerarunt.
XVI. Divisionem vero hanc linguarum, vel paulo ante natum Pe- leg, vel circa ea tempora accidisse affirmat sacra pagina, Gen. x. 25, 1 Chron. i. 19. Judaei in Seder Olam, seu Serie Mundi, numerant a diluvio annos 340, inquit Munsterus; ita nempe in margine translationis suae computum facit. Textus habet, a diluvio usque adi divisionem ducenti septuaginta duo anni; narrant enim divisionem! istam accidisse, cum annos natus esset quadraginta et octo Abraham. A diluvio vero ad annum Abrahami quadragesimum octavum annij sunt 340 ; unde Munsterus eorum numero annos addidit quinqua- ginta et duo, ut sibi ipsi constaret computus. Sed falsum hoc; et divisio ista mcidit in annum ante Abrahamum natum ducentesimum quadragesimum primum, circa nativitatem Peleg, ut superius osten- sum: sed litem hanc etiam doctissime decernit Buxtorfius, Dissert; tione de Confusione Linguarum ; de ea etiam fuse agit David Paraai Commentar. ad cap. xii. Genes. ; et nuperrime Usserius in Chrom log. Sac. cap. v., ubi fidem et veritatem computationis textus Hebrai< a Morini exceptionibus vindicat.
XVII. Cum autem in hunc statum et conditionem coactum esse!
CAP. III.] OKTUS ET PBOGEESSUS IDOLOLATRI.E. 179