X. Targum Hierosolymitanum sedificatores turris Babylonicse simulacrum fastigio impise istius molis imponere, quod cultu religioso prosequerentur, in animis habuisse docet : "Dixerunt," inquit, ave- nite, sedificemus nobis civitatem et turrim, cujus caput perveniat usque ad summitatem ccelorum,et faciamus nobis adorandum in ejus fastigio, et ponamus gladium in manu ejus." lisdem fere verbis eandem fabu- lam apponit Jonathan Ben Uzziel. Turrim istam longo post lingua-
ORTTJS ET PROGKESSUS IDOLOLATRI^. [LIB. III.
rum confusionem tempore durasse communis est doctorum virorum opinio. Nee alia sane videtur ab ea, quam sub nomine templi Beli plurimis describit Herodotus, lib. i. cap. clxxxi. Ex octo turribus una al- teri superimposita (quarum prima saltern, si non unaquseque, alta stadii spatium erat) constitit. De suprema autem ita loquitur: 'Ev ds 7$ r&eurafu irvpyy vws svstfn ffi'syas' sv ds r& vrjti %\IVTI fj^sydXri x'zsrai, etc. ; — "In postrema turri sacellum est magnum, in quo est lectus splendide stratus/' etc. Non multo ideo post linguarum confusionem, in idoli, hoc est solis, templum versum est insanum istud asdificium. Sed ali- unde sententise sua3 originem arcessunt Juda3i ; verba ista apud Mosen, quibus se mutuo ad opus aggrediendum hortabantur aadificatores, pro- positum istud innuere arbitrantur. &$ ^?~'"1^^] " Et faciamus nobis nomen;" hoc est, inquiunt, "magni nominis idolum." Nam de Deo aliquo, vero vel falso &¥?, ita absolute dici autumant. B^ sane alicubi emphatice "Deum" significat, Lev. xxiv. 11; b$ absolute nullibi, neque idolum. Utique si hoc verum esset, nullibi gentium originis idololatrias documentum illustrius invenire quisquam posset. Neque sensim et per varies gradus, variisque occasionibus in subsidium arreptis, terrarum orbi incubuisse, censendum esset hoc scelus ; medi- tata humani generis a Deo defectio ei ortum prseberet. Sed delirium hoc rabbinicum est ; et verba, quibus usi sunt sedificatores, alio plane spectant. Ut, mortales cum essent, variis casibus obnoxii, prsesertim dispersioni in remotas terras plagas, fama et gloria seterni fierent, in animo habuerunt. Illud animi propositum verbis istis, "Faciamus nobis nomen;" hoc est, laudis et glorias titulum hasreditarium pos- teris relinquamus, significarunt. Neque credibile est, omnes pene totius orbis familias, quasi momento turbinis in Deum vivum conspir- asse, atque omni Creatoris reverentia cultuque abjectis, idola adorare, simul statuisse.
XI. Turrim itaque eos exstruxisse animo et proposito novos deos colendi, ratio nulla suadet ; longe aliud statutum habuisse Scriptura enarrat. Probabile quidem est, asdificatores istos genus hominum fuisse multis sceleribus inquinatum, quod potentiam, quam adeptum erat, sine injuria et oppressione, levem et inopem arbitrabatur. Monita regimenque Noachi eos rejecisse antea ostendimus. Hinc ad imperia Satanse projectissimi et ad ea omnia exsequenda, qua3 innata mentis vanitas suggessisset, in procinctu.
XII. Sermone omnium ^confuso et diviso, novarum linguarum comrnercium in varies greges eos conjecit. In eum statum redactos per^ tribus et familias, in terras totius superficiem Deus dispersit. Fuere quidem inter veteres Christianos, quibus hasresis erat negare Noachum filiis suis et nepotibus orbem terrarum distribuisse, atque unicuique familias sedes suas assignasse. Postquam enim hseresium designatio arbitraria esse cceperat, nihil pene erat a quoquam dictum scriptumve, quamvis verissimum, quod in earum classem a nonnullis
CAP. IV.] OKTUS ET PEOGRESSUS IDOLOLATRI2E. 185
non sit relatum. Ceterum per dispositionem divinam, non assigna- tionem Noachicam, filios hominum novas sedes occupasse, seu in diversas orbis terraram oras esse delates, Scriptura ostendit, Gen. xi. 8. Primsevam linguam, sine insigni aliqua mutation e, sedificatorum turris ullos retinuisse, testimoniis aut argumentis probari non potest. Fatemur ex ea vocabula apud pene gentes omnes in usu aliquo mansisse; sed fuere ilia paucissima, ut recte affirmat Boxhornius,, Origin. Gal. cap. vii. Una cum linguae primasvsejactura, multarum de rebus divinis instructionum oblivionem eos cepisse, non est impro- babile. Inter istos ideo, turris scilicet Babylonicse aedificatores, sibi derelictos, novis revelationibus destitutes, priorum oblitos, hue illuc disperses et palabundos initia idololatrise sunt quserenda,
CAPUT IV.
SEU DE ORTU ET PROGRESSU IDOLOLATRLE. — CAP. IT.
Col. iii. 11 — Variarum religion um distinctio Epiphanii — Idololatriae duo genera, Sabaismus et Hellenismus — Druidum superstitio peculiaris — Idololatrise ini- tium in cultu ccelestium, Job xxxi. 26-28 — Veterum expositio notata — Tern- pus quo Jobus vixit — Initium erroris in seductione cordis, Deut. xi. 16 — Modus cultus antiquissimi — Adoratio quid — Religiosa salutatio — Socratis txerrafti — Catulus — Pompeius — Osculum — Adoratio religiosa, Ps. ii. 12 — Versio ruv LXX. notata — Hieronymi, Hos. xiii. 2 — Adorationis per oscula ivffToifftis ; ex Plinio, Apuleio, Luciano, Minutio Felice — Flexionis corporis in adoratione ratio — Prima sacrificia idolis sine sanguine — Sententia Por- phyrii — Sententiarum de origine saerificiorum conciliatio, Gen. iv. 4, viii. 20
— Adorationi addita frugum oblatio, Hos. ii. 8 — Ceremoniarum aliarum origo
— Idololatria3 natura et meritum — Primi siderum cultores JEgyptii — Eis accedunt Chaldasi ; et Persse — Sol an Persis solus Deus — Sententia Hero- doti — Numerus deorum temporis successu continue auctus — Scriptores his tories magorum — Graecorum et Romanorum mos in recensenctis aliarum gentium diis — Dii Germanorum et Gallorum — Tacitus notatus — Sol anti- quissimus Carthaginiensium deus — Etiam et GraBcorum, teste Platone — Positurse locorum sacrorum ratio — Idololatrise primordia — Cardani in- eptiaa et blasphemiaB — Nimrodus inter turris Babylonicse fabricatores — Judae- orum nugae — Cultus Solaris catholicismus, ipsius
I. PAULUS apostolus tertio cap. Epist. ad Coloss. docet in Jesu Christo esse neque Grsecum, neque Judseum, neque Barbarum, neque Scytham. Inde varias religionum species elicit Epiphanius, lib. primo adver. Hseres., 1BapQapi^6y) scilicet, Sxu^/o^&'v, ' E>A7jv/<r/Ao'v, et 'louSa/o'/Aov. 'Bap£aptgtu6v autem ab Adamo usque ad Noachum ob- tinuisse scribit; SXU^/O/AO'V a Noacho ad Seruchi setatem, quo *EXX»j- v/o;aog introductus est; Judaismi initium a circumcision e Abrahsa arcessit. Cum autem idololatrise in mundum ingressum post dilu vium statuat, per "BapZapHrpfo, ilium earn morum feritatem et vio-