XIII. Septimo, Cum jam ad ultimam patientise divinaa periodum ecclesia ista pervenisset, atque ubivis pervivaces et prasfracti evan- gelii hostes tandem facti, persecutiones in Christi discipulos excita- rent Judasi, et adventum ejus solenniter prsedictum et denunciatum, ad vindictam de illorum infidelitate et malitia sumendam, sannis exciperent, plurimi ex gente ista, qui antea Christo nomen dederant, ad Judaismum defectionem meditati sunt; prout apparet ex epistola Pauli ad Hebrseos. Destructo autem templo, atque excisa gente, magna pars illorum, qui ad illud usque tempus cum nominis Christi professione, ritus et ceremonias Mosaicas observaverant, inter religi- ones, quas simul nemo amplius colere potuit, misere cespitans, partim in Juda3orum castra iterum se recepit, partim novam religionem ex utraque conflatam, revera utramque non corrumpentem tantum, sed et evertentem penitus, excogitavit. Horum erant Ebionita?, et, si Hieronymo fides, Chiliasta3; qui omnes, successu temporis abjecto quern aliquamdiu frustra gesserant in titulo, in censum Judaicum abierunt. Prout autem in Christianismum istum, quern amplexi fuerunt, ritus Judaicos inferre eos tentasse omnes norunt ; ita Christianos, in Judaismum deficientes, nonnullos reportasse, plus- quam credibile est. TenebraB vero, quibus turn temporis res Juda3- orum involute fuerunt, impediunt, quo minus perspecta habeamus, quse in illorum claustris et latibulis agitabantur.
XIV. Octavo, Rehqui JudaBi (hoc est, quicquid gentis cladi Flavians erat superstes) ab omni ccetu solenni Mosaico depulsi et fugati, hue illuc palantes vagati sunt, quid agerent, quo ritu Deum colerent, ubi pedem figerent incertissimi. Sanhedrin, seu scholam
CAP. XV.] DE RITIBTJS JUDAICIS A CHRISTO OBSERVATIS. 395
potius, aut digladiationum ineptissimarum latibulum, hie, illic eos constituisse, alii ostenderant. Sed tota ea historia conjecturis nititur, et rabbinorum testimoniis, omnibus conjecturis incertioribus. Adriano Romanorum imperium tenente, opera et astutia insignis nebulonis, quern Bar-Cochebam vocant, decepti, et scelerum stimulis, seu potius rnaledictione divina acti, undique in Juda3am et Galilaeam advo- lantes, bellum excitarunt adversus Romanes utrique parti satis funestum. Victi verb tandem, et clade, ilia sola minore, qua in ex- cidio urbis et templi demessi fuerunt, affecti, necdum indignationem justissimam qua Deus totam gentem ubivis terrarum prosequutus est intelligentes, viribus tamen et animis fracti, partim fugati, partim capitis poena, nisi fugerent, denunciata e tota Judaea ad unum omnes exsulare jussi sunt. Quid ab eo tempore et proximo post seculo in latibulis praestiterunt, caliginosa nocte premitur. Erupit tandem famosissimus ille Rabbi Jehuda, Hakkadosh scilicet, ejus snpersti- tionis, cujus scelere etiamnum adhuc Deo hominibusque graves ubique terrarum tenentur, auctor et princeps. Is novae isti religioni Judaicae conficiendse, quae innumeris aucta superstitionibus apud totam gentem obtinet, manum admovit. Etenim scholae pralatus, cum observasset, quanta incertitudine omnia, quae ad cultum religi- osum et observantiam pertinerent,nuctuarentur,exantiquis tradition- ibus, novis figmentis, observationibus, quse turn temporis inter plures in usu fu^re, undique discerptis et corrasis, corpus quoddam seu sys- tema constitutionum religiosarum, et civilium seu forensicarum com- posuit, quod Mishnaioth appellant. In librum ilium, rabbinorum expositiones, disputationes, jurgia, fabulae, Talmud utrumque confi- ciunt. Postquam enim Rabbi Jehuda signum extulerat, undique statim ad illud concursum est. Quicquid uspiam impuri homunci- ones et indocti corradere ex anilibus traditionibus, dictis sacrae Scripturse misere et blaspheme distortis, gentilium, et Christianorum ritibus et consuetudinibus, legi Mosaicae non expresse adversis, quod in rem suam ullatenus cedere cogeretur, potuerunt, hue tanquam in fabularum, mendaciorum et superstitionis omnis lernam contu- lemnt. Uti enim Muhammetes Alcoranum suum ex traditionibus Judaicis, historia evangelica pessime interpolate, ritibus ethnicis, propriisque figmentis consarcinavit, ita etiamrabbini isti opus suum Talmudicum confecerunt. Hisce ita praemissis, quse omnia a<5/«- /3x/jra esse comperientur, cum ex historiis et rerum praeteritarum inonumentis fide digmssimis sint deprompta, quid in causa proposita sentiam, paucis tradam. Sententia ideo nostra est, instituta ista evangelica, quorum mentio ulla facta est, aut in Mishna, aut in Tal- mudibus, aliisve Judaeorum magistris, adeoque pericopas omnes pure evangelicas, quae in eorum ullis exstant, Judaeos partim ex ipso evan- gelio, partim ex apostatarum Judaeorum praxi, atque traditionibus, quae ex ccetibus Judaeo-Christianis emanarunt, partim ex ore vulgi,
396 DE EITIBUS JUDAICIS A CHETSTO OBSEHVATIS. [LIB. V.
quo cum vixerunt, nee aliunde hausisse. Hsec, inquam, sententia, ilia altera, quse periculose admodum Dominum nostrum Jesum Christum sanctissimas suas institutiones ex Judaism! laeurris mutua- tum asserit, probabilior videtur ; imo verissimam earn esse existimo, nullisque exceptionibus, quibus pondus inest aut momentum, exposi- tam. Cum enim cseci et pervicaces apostatae, religionem avitam, cultum Dei et patriam amisissent (nam qui religionem Talmudicam, seu praasentem Judaismum, earn esse, quas in lege et prophetis en- arratur, putat, is hisce in rebus hospes est) Spiritu Dei penitissime destituti, omni ope in id incubuerint, ut ex traditionibus et rumori- bus incertissimis, novam Dei colendi rationem, novos cultus ritus ex- cogitarent, et erigerent, causa sane nulla est, cur cuiquam mirum videri debeat, illos nonnulla, qua3 apud Christianos Judaizantes in usu fuere, aut saltern illorum simillima, in rem suam arripuisse. Longius etiam aberit admiratio omnis, si sentiamus, novaB supersti- tionis consarcinatorum nonnullos Christianos apostatas fuisse, quod sane neque incredibile est, neque improbabile. Inde enim est, quod historian evangelicse vestigia plurima in Alcorano supersint, quod auctori ejus scilicet adfuerit Sergius quidam monachus Nestorianus, qui a Christianismo deficiens, in partem operis receptus est.
XY. Sed adverse sententias momentum perpendamus. Quo, qiiseso, auctore certo sciamus, eas precum formulas, quas jam apud Judaeos exstant, eosve ritus, qui in lege non diserte prascipiuntur, in usu fuisse ante excidium urbis? Judsei, inquiunt, ab ipso Mose ope legis oralis, se ista recepisse, constanter amrmant. At legem istam oralem impudentissimum esse figmentum, cujus ante finalem apos- tasiam populi, et gentis excidium, neque vestigium, neque memoria ulla exstat, antea probavimus. Qua3 vero legi isti orali ortum suum debent, lege ea antiquiora esse non poterant. Sed dicunt, stata pre^ cum tempora Judseoshabuisse; fateor, Actor, iii. 1, memorat Lucas, rr,v £pav rrj$ vpoffsvxys rqv evvdr^v. Ea tempora quotidiaria tria fuisse, docet Maimonides in Mishn. lib. ii. Tract, de Orat. et Benedict. Sacerdotum, cap. i., sed lege instituta fuisse negat " Casterum," inquit, " neque numerus precum, neque obligatio ad hanc vel illam precem, nee tempus certum aut definitum precum est de lege." Ita quotidie trinas orationes habuerunt, quarum prima n^n^, seu matu- tina, secunda nn^o, mincha, tertia JT'in^, vespertina dicebatur. Tria ista tempora antiques nonnullos Christianos, "salva, plane indifferenti^ semper, et ubique, et omni tempore orandi," prout ipse loquitur, ob- servasse, nos docet Tertullianus de Jejuniis. Quid vero deinde; ergo precum formulas etiam prsescriptas habuere: at unde id constabit? refert quid em Maimonides, Gamalielem, cujus seculum et tempus vitse nota3 sunt ex historia sacra, orationem composuisse pro extir- patione ruv D^^, seu hsereticorum, hoc est, Christianorura ; quod quam bene quadrat consilio, quod ei ascribit Lucas Actor, v. 38,