IV. Exacto ministerio praBparatorio, ecclesise visibiliter colligendse, et a mundo separandse opus, ab ipso Christo apostolis, evangelistis, et discipulis aliis, cuique pro virili commissum est. Illi quos qua- lesve in ovile Christi coegerint, ipsi ubivis decent Renati fuere, vocati vocatione sancta et efficaci, pii, fideles, sancti, abluti, justifi- cati, a mundo malisque omnibus separati, filii Dei, Spiritu Sancto instruct! et uncti, Christo conformes, vivi lapides, bonis operibus dediti, atque ad imaginem Dei renovati, Actor, ii. 41, 42, 47, iv. 32, viii. 37, x. 47, xiii. 48, xvi. 14, 15, xix. 18, 19; Rom. i. 7, xii. 1, 2; 1 Cor. i. 2, 9, 30, xvi. 1 ; 2 Cor. i. 1, viii. 5 ; Eph. i. 1, 2, 13, ii. 5, 9, 10; PhiL i. 1, 6, 7; Col. i. 2-5; 1 Thess.i. 1-10; 2 Tim. iii. 5; Heb. iii. 6; 1 Pet. i. 2-5, ii. 4, 5; 2 Pet. i. 1-4; 1 Joh. ii. 20, 27; Jud. 1. Profanos autem, incredulos, inobedientes, mysterii evangelici ignaros, hypocritas, mundo conformes, bonorum osores, atque id genus alios omnes, procul ab ecclesias finibus ubivis arcent. Fateor, quidem, hasc non in coelis, et ad judicium Dei xapd/oycwtfrov, sed inter homines acta fuisse. Quamvis ideo summa cura adhibita fuerit, ut oves solum Christi quique ei dicto essent audientes in sanctum ejus ovile ad-
YOL. xvn. 29
450 DE THEOLOGIA EVANGELICA. [LIB. VI.
mitterentur, irrepserunt tamen multi hypocritse, qui postea vel feed a apostasia ecclesise statum turbarunt, vel vitiosa permansione pol- luerunt.
V. Secundo, TJt ecclesias quoad externam conditionem catholica sit, requirit hasc theologia. Non amplius ecclesia uni region!, terras, genti, familias, nationi arctanda est; sed per omnes mundi plagas, linguas omnes, tribus, familias, gentes, populos, per omnes hominum conditiones, hujus theologias virtute fines ejus dilatandi erant. Non jam amplius urbs aliqua, non mons, non locus ullus aut sedes, non templum ullum, privilegio pras casteris aliis ullis, cultus, prassentias, aut benedictionis divinas gaudeat. Scisso templi velo, rupto pariete intergerino, dimotis terras sanctas limitibus, et in soils occasum ab ortu ejus extensis, loca omnia, gentesque omnes, nullo discrimine Deo habentur. Non magis ei placent Hierosolyma, non Roma, non Constantinopolis, non Londinum, non Oxonium, quam abjectissima quasque in ultima barbarie villa, ubi cultus evangelicus rite cele- bratur, et per Spiritum Christi receditur ab iniquitate. Nulla est in toto Veteri Testamento prasdicationis umbra, nulla vel in Novo levicula indicatio praslationis sedis, loci, urbis cujuscunque prse aliis. Quas in contrarium dicuntur, ubivis exstant testimonia. Cum olim quidem Deo placuerit locum unum aliis omnibus prasferre, atque cultus sui sedem peculiarem constituere, non tan turn ubivis ejus mentionem bonorificam inculcavit, sed et sui cultoribus omnibus sub exterm inationis e populi sui censu pcena, in eo cultum suum solennem celebrare prascepit. Post evangelium revelatum, de istius- modi locis uno pluribusve altum silentium. De Roma nihil, nisi quod in quibusdam libris foedissima ejus a Christo defectio mire praedicetur. " Ubicunque" jam " duo, tresve, in nomine Christi con- gregantur, in illorum medio ipse est/' Nemo amplius fideles ejicere potest ex Christi hasreditate, cum omnes terras fines ei in possessio- nem cesserint. Yi, fraude, tyrannide, mundi, Satanas, in loca de- serta, solitudines vastissimas, fines terras pellantur, exsulent ultra anni solisque vias, ubi ubi sint, asque sanctus est, cui indormiunt pulvis, asque sancti conventus, ac Romas, Londini, Oxonii futuri essent. Pecorum caulas, rusticorum horrea, ferarum antra, rupium vertices, speluncas et cavernas terrse, in quibus duo vel tres, pluresve fideles Christi servi necesse habent ad cultum sibi a Domino suo prasscriptum celebrandum convenire, non minus Deo grata sunt, quam sedificia ilia, quibus ineptissime renitente toto theologias evan- gelicas genio, cultum Dei solennem alligare vellent nonnulli.
VI. Tertio, TJt cultus evangelicus visibiliter, solenniter, ad Dei gloriam, fidelium asdificationem in fide et charitate mutua, ac conso- lationem ubivis terrarum perageretur, discipulis suis omnibus, ac regni subditis in mandatis dedit, in theologia hac Dominus Jesus, ut a mundo separati, amoris autem fraterni vinculo inter se uniti, in
CAP. VII.] DE THEOLOGIA EVANGELICA. 451
ccetus particulares (quibus suo nomine, qui praeessent, 'designarent, et eligerent), se congregarent. Etenim populum suum in die potentiae suae omnimode voluntarium esse voluit. Prout ideo ecclesiae suae catholicae fines et terminos constituent, voluntates electi populi per gratiae efficaciam imperio suo subditas, ut eousque scilicet se ilia ex- tenderet, quo populus voluntarius se ei submittere paratus esset ; ita particularibus hisce coetibus, quibus solus cultus evangelicus ab ipso institutus rite peragi potest, non alios fines constituit, prseter fidelium voluntates, in eos ipsos se congregantium.
VII. Ut una familia, una urbs, oppidum unum, aut pagus unus, una gens, unus populus, unum regnum, una esset ecclesia, nunquam nusquam Christus docuit. Sed constitutionis ecclesiae particularis evangelicae, fons est fidelium Christi discipulorum voluntaria obe- dientia; ejus sola auctoritate freti in societatem ab ipso constitutam coe'unt. Ipse enim, uti diximus, instituit, ut fideles omnes ubivis terrarum se in istiusmodi. coetus congregarent; in quibus cultui evan- gelico vacarent secundum ipsius praescriptum ; disciplinam ab eo in- stitutam excercerent; cretus totius conservation em et proventum, fideliumque multiplication em sedulo procurarent; illis, qui ex ejus praescripto coetibus praeessent, secundum canones ecclesiasticos in evangelio latos subessent; consiliis, precibus, eleemosynis, commu- nione spirituali sibi mutuo opitularentur; veritatern palam annun- ciarent; odorem suavem evangelii spargerent; mundum denique vitae sanctimonia, bonorum operum studio, pacis et charitatis inter se summa observantia, convincerent et judicarent. Ei dicto obedientes fideles olim istiusmodi coetus ubivis terrarum constituent nt, atque ad consummationem usque seculi sunt constituturi.
VIII. Quarto, Cultum istum religiosum, quern in coetibus illis celebrari voluerit Dominus Jesus, plane spiritualem esse, docet haec theologia. Splendorem omnem externum, seu carnalem ornatum omnem, utcunque gloria aspectabili praefulgentem, ceremoniis pau- cissimis, iisque simplicibus in sui cultum nove adscitis, missum fecit Christus. Vid. Job. iv. 23; 2 Cor. iii. 6-11; Heb. ix. 1-12. Quo- usque autem Deo placuerit, eis rebus in cultu suo uti, quae ornatu visibili et carnali gloriosa fuerunt, ipse omnia expresse ad minimum usque apicem prolixe et accurate praescripsit. Non potuit ideo Dominus Jesus expresse magis ornatum mundanum omnem, et cere- monias omnes, eas praeter quas ipse expresse instituit, ab ullo loco in cultu suo occupando ejicere, quam silentio suo in tota hac theo logia fecit. Cultui addidit etiam disciplinam obedientiae evangelicae conservatricem, spiritualem et spiritualiter administrandam ; de qua nos alibi.1