Rom, I; 756; 5

ema ‘m&ov tog ovoey ev dann, omnibus gui Romae sunt) Ple- rique horum erant ex gentibus, v. 43., admixtis tamen Judaeis. Ro- mae erant, vel nati Romae et educati, vel certe ibi commorantes. In maxima urbe sparsim habitabant, neque adhuc in formam eccle- siae redacti erant: tantummodo nonnuilli in domo Priscae et Aqui- lae convenire solebant. Rom. 46, 5. Cum omnibus cohaeret, quod sequitur, dilectis etc. neque enim Romanos idololatras alloquitur. — ayannyrois Ge , xdynroig ayiorg) Duo hace commata, asyndeton ha- bent, et parallela sunt. nam qui Dei est, sanctus est. conf. Hebr. 3, 4. Dilectos Dei speciatim dicit credentes Israélitas: c. 44, 28. voca- tos sanctos, credentes ex gentibus. Israélitae, sunt sancti ex patri- bus: Act. 20, 32. not. coll. annot. ad v. 4. hujus capitis 4. sed creden- tes ex gentibus dicuntur sanctificati, vel vocati sancti, sancti per vocationem, ut interpretatur Paulus 4 Cor. 4,2. Duplex est appel- latio, cujus priorem partem ad Israélitas, alteram ad gentes retuli. Conf. v. 5. 6., et adde loca modo citata. Cel. Baumgartenius in Expositione Germanica hujus Epistolae saepius a nobis respicienda seribit: ,, Miedurch wiirde der gottesdienstliche Unterschied der Gléu- ybigen und eingebildete Vorzug der Israéliten zu sehr bestatiget wor- »den seyn, den Paulus vielmehr bestreitet und abgeschaffet oder ,aufgehoben zu seyn versichert.“ Resp. Exordio Pauli praerogativa Israélitica (quanquam vocatus sanctus aequae beatus est, ac dilectus DEI) non minus congruit, quam ro mero ipsi Propositioni, ¢. 4, 46., quod cel. Bawmgartenius plus satis defendit. — yaous, gratia etc.) Solennis est haec Pauli formula. Vide initia epistolarum ejus, nec non Eph. 6, 23. — viv, vobis) Subaudi, odtingat. — signyn, pax) Di>bw pax: usitata Hebraeis formula salutandi: cui praemitti- tur yaoeo gratia, vocabulum Novo Testamento et praeconio apo- stolico plane congruens. Gratia obtingit a Deo: inde status pacis est apud hominem. cap. 5, 2. not. — ano Ge& margog yumy xal xvols inoe yousé, a Deo patre nostro et Domino Jesu Christo) Solennis. appellatio apud apostolos, Deus et Pater, Deus pater noster. nec saepe, ubi inter sese agunt, dicunt Kugvog Dominus, quatenus eo innuitur nomen DEI proprium tetragrammaton: at in VY. T. dixerant, Jehovah Deus noster. Ratio differentiae; in V. T. erant quasi servi: in N. T. sunt filii; filii autem ita norunt pa- trem, ut non opus sit, proprium ejus nomen saepe appellari. conf. Hebr. 8, 44. Accedit, quod, polytheismo exstirpato, non perinde opus est, Deum verum nomine proprio a falsis diis discerni. Augie construitur non cum 7juay, nam Deus dicitur Pater Jesu Christi et noster, non, noster et Jesu Christi; sed cum amo, uti plane 2 Tim. 4, 2. Una eademque gratia, una eademque pax, a Deo et Christo. Fiducia nostra, et oratio, in Deum tendit, quatenus est Pater Do- mini nostri; et in Jesum Christum, quatenus nos per sese Patri sistit. v.8. mewrov, primum) Non semper sequitur deinde: idque hoc loco absorpsit affectus. — uév) Sequitur dé, v.43. Jam vos quidem in fide, inquit, estis: sed tamen cupio aliquid conferre vobis. — ev- yoousw , gratias ago) Vel in uno hujus epistolae initio vestigia sunt ommum motuum spiritualium. In his excellit gratiarum actio: et ab ea fere omnes incipiunt epistolae. Sententia categorica est: nacti estis fidem. Gratiarum actio, quae accedit, sermonem facit moda- lem. conf. not. ad c. 6,47. Paulus Romae jam id effectum esse gau-