v. 1. ITeoi — oidupev, de — scimus) Hoc, parenthesi, quae sequitur, conclusa, reassumitur v. 4. — dre) quia. Declaratur ro scimus. — yraouv, cognitionem) Non addit articulum *), non nimium concedens. — éyouev, habemus) Loquitur in prima persona, de se, et reliquis firmioribus in fide; latius, in tertia, v. 7. Sic facile con- ciliatur ro omnes et non in omnibus. — 7 yvworg, cognitio) sine amore. [Ktiamst de doctrinis fundamentalibus , maximeque necessa- rus atque arduis sermo sit. V. g.] — gvovoi, inflat) quum quis sibi placet. conf. doxet, videtur sibi, v. 2. — 0& ayann, amor vero) cognitione recte utens: amor, erga Deum, v. 3. et erga proximum. — olxodoust, aedificat) quum quis proximo placet. Scientia tan- tum dicit, omnia mihi licent: amor addit, sed non omnia aedificant.
v. 2. efdévut, scire) Respicitur ro scimus. v. 4. Diff. a cognos- cere. — ti) aliquid. 'Tenue quiddam concedit Paulus. confer com- ma subsequens. — &nw, nondum) instar tironis. — xa%ws, guem- admodum) videlicet per viam amoris, a Deo. enge AES tov deov, Deum) Amorem Dei sequitur amor proximi.— &t0g, hic) qui amat. — éyvmgav) cognitus est. Cognitionem pas-
*) Itaque et in Vers. germ. abesse h. 1. articulus dededat, E. B,
sivam sequitur cognitio activa ¢. 13,12. Habetur hoc verbo egre- gia metalepsis: cognitus est, adeoque cognovit. Gal. 4, 9. not. Est
cognitio-mutua. — vm’ avré) ab Ipso. v. 4. Bowoews) Rem versu 4. propositam determinat propius: de esu igitur etc. — sdév) Praedicatum: nihil. cujus vim auget
oppositum, in mundo. win 4 Sam. 42, 24..LXX, sdev. Conf. c. 40, 49. not. [Ligni lapidisve pars: praetereaque nihil. V. g.]
v. 5. deyouevor, dicti) Deus dicitur Unus ille potentissimus: in- de per homonymiam dit dicuntur angeli, propter naturam spiritua- lem potentes, et homines imperio potentes. — é sgavq. — éni ys, m coelo — super terra) Deorum provinciae sunt apud gentes distributae in coelo et terra cum mari: quorum tamen utrumque Dei est. — Geol moddot zal xvevoe moddol, dit multi et domini multi) Ps. 136, 2. 3.
v. 6. juiv) nobis, credentibus. — & od ra mavra, ex quo omnia) Ergo nobis unus Deus. — ra movta, omnia) per creatio- nem. — 7uéig, nos) credentes. — eg avrcy, in eum) Finis fide- lium. — xai éi¢, et unus) Christus, objectum cultus divini et reli- giosi. Apostoli etiam hance ob causam, ut polytheismi speciem vita- rent, Christum saepius appellavere Dominum, quam Deum, ubi ad ecclesias ex gentibus scripserunt. — xvozos, Dominus) Haec appel- latio notionem filii Dei, adeoque etiam Dei in se complectitur, cum idea Redemtoris. — dv’ 8, per quem) Probatur dominium Christi: per illum cuncta sunt ex Deo. — ov avré, per illum) Per illum nos venimus ¢7¢ ad Patrem. Schema hujus periochae sic habet: ex quo omnia ad ipsum,
per creationem: et nos per restitutionem. per quem omnia per ipsum,
v. 7. add’) Nos habemus yroorr, cognitionem: sed alii non per- inde habent. — revég, aliqui) Antitheton omnes, v. 4. Aliqui, Ju- daei, idolum abominantes; Graeci, idolum reverentes. ¢. 10, 32. — ré eidwde, idoli) Sic affecti sunt*), quasi idolum non sit nihil; vel certe, quasi idolothytum inde sit inquinatum. — &w¢ were, usque huc) cum jam scientiam debebant habere. — wo) ut. hine discrimen pendet. — poduverar, inquinatur) Verbum appositum, per meta- phoram a carnibus. — focua, esca) Indefinite positum. v. 13. — nag, nos) scientiam habentes, vel non habentes. — & magisnot) neque ad placendum, in judicio, neque ad displicendum, mQ0$ TO Usegero9as. Cuvisnur, commendo: at verbum méEoor, magisnue, ut patet ex Ep. Athanasii ngog auésy, ubi parodian instituit: puowmy Tig EnxQLolg nuas & mMaQusyoe mY0G TLumolay. sic Vv. 10. ut ver- bum péoor oixodoundy cer ae adhibetur. Est hoc fundamentum ‘¢&s-
» c ‘ olag. coll. dé, v. seq. — &re — negiooevomev’ &re — vgeoeuedar, neque — abundamus: neque — deficimus) quia utrinque manet gra-
tiarum actio. Rom. 44, 6.
*) Lectionem ovrn sia h. v. lection, communi ovisOnose pracferre cum Heumanno Bengelium, cel. D. Ernesti perhibet, Bibl. th. noviss. T. I. p. 514.3 idque cum approbatione quidem, sed nullo fundamento, Vide- licet margo Bengelianus antiquior lectioni ovvay tery. signum y, Trecen- tior autem signum 0 subjecit, et Versio germanica vocem aursrdnose distincte empressit, HE. B. t's a