ditiores, plus operis faciunt, et minus sumtuum afferunt. Hine coe- libatus sacerdotum in papatu, et militum in republica.
v. 13. ca isoa) rem sacram. — éx tov isgov) ex aede sacra. — Suvovasnolm, altari) Si Missa esset sacrifictum, plane Paulus versu sequenti apodosin hue accommodasset. .
v. 14. 0 xvovog, Dominus) Christus. Matth. 40, 40.
v.45. éyouwa, scripsi) modo. — uadiov, potius) Constr. cum mori. Ratio tantae asseverationis explicatur 2 Cor. 41,7. seqq. — tig, aliquis) qui victum ex evangelio vel det mihi vel dari dictitet.
v. 46. ya, enim) Declarat, in quo sit illa gloriatio. — evay- yehifopar, evangelizem) Id sumendum exclusive: si evangelizem, neque id faciam gratis; si nihil praeterea faciam. — avayxn, ne- cessitas) Debitio tollit gloriationem. — ovai dé, vae vero) vero, intensivum: non modo non habeo gloriationem, sed etiam vae. Jon. 4, 4. Ex. 4, 44. Jer. 20, 9.
v.47. éxwy, volens) Hic ponitur pro gratis. unde mercedem ha- beo facit oxymoron. mercedem autem et lucrum definit. v. seqq. Saepe Paulus de suis rebus loquens, avémouv et uetwory, catachresi non absimilem, et abnegationi sui convenientem, solet adhibere. pot- erat volens evangelizare, et tamen mercedem accipere a Corinthiis: sed si.mercedem acciperet, id sibi imputat pro praedicatione ab in- vito facta. sic v. seq. usus potestatis esse poterat citra abusum; sed illum ipsum pro hoe sibi imputat. conf. Rom. 15, 45. 2 Cor. 44, 8. s. 4,24. 2,5. 7, 2. 3. — olxovoulay menisevuar, dispensatio mihi cre- dita est) Non possum me subducere, tametsi mercede illa excidam. Iterum oratio exclusiva, uti v. 46.
v. 48. iva, ut) Respondet interrogationi. — ow) Futurum subjunctivi. — ei¢ ro un xavayonoauodac) ut ne abutar: i. e. ut me ab abusu quam longissime removeam.
v.49. é% maverwy, ex omnibus) Masculinum, ut mox, omnibus, coll. plures. liber ex omnibus eram: i. e. nemo me habuisset sibi ob- noxium. — édovAwoa, servum exhibui) Servus se totum ad alium accommodat. — rovg ndelovac, plures) Articulus habet vim relati- vam ad omnes, i. e. quam plurimos eorum. — xéQdrjow , lucrarer) Congruit hoc verbum cum consideratione mercedis.
v. 20. ag éedaiog, tanquam Judaeus) in iis rebus, quae non sunt lege definitae. sequitur enim, tanguam sub lege, quanquam etiam ii, qui Noachicas leges observarunt, homines sub lege inter
Judacos et avoueg medii, dici poterant. — wg txo vduor) un dv avrog uno vouoyv, subjungitur in vetustissimis monumentis. *) Fa- cile omissum in aliis, youov recurrente. — rovg) Articulus hie non
tam emphaseos, quam necessitatis causa videtur positus, sequente uno, sub.
v.21. a@vouorg) Hic ponitur eo sensu, quem etymi vis praecise parit, ut, avuncraxrov. Ebr. 2,8. — og &vomog, tanquam sine lege praetermittendo, quae praetermitti possunt, in ceremonialibus. — uy WY avoOMOs, qui non sim sine lege) Paulus non fuit anomus, nedum antinomus. — My avouos DEM, add’ Evvouos yousm) yousog, Deov ést, ¢. 3, 23.: unde, qui est &vouog deo, est etiam avouos yousa.
*) Adeoque tum in margine Ed. 2. @ signo y ad signum B elevatum, tum m Vers. germ. tpst contewtui insertum est. E, B, :
_ 1 COR. IX, 24—27. 435 qui est Fvvouos yorso, est Ervouws Ged. de Lege Christi, conf. Gal. 6, 2. not. Clementius gyvouog, dicitur. quam UmO vouor.
v. 22. rove aodeveis, infirmos) Articulus non additus ad edu/sc, nec ad avopsg’ additus ad aoPeveig, quia de his praecipue sermo est; c. 8, 7. et hi facile omnes lucrifiunt, si recte tractentur. — yeyova, factus sum) Verbo sic posito oratio ab éyevouny commode traduci- tur ad praesens zoo.
y.23. iva ovyxorvwvos avrod yévamor) Svy et yivowae magnam habent modestiam. Ea, quae sequuntur, referuntur ad hune versum, tanquam ad Propositionem. — avrod, ejus) Evangelii, et salutis: collato verbo, servarem.
v.24. ovx ofdare; haud scitis?) Similitudo a re Corinthiis valde nota. — *) é%, unus) Etiamsi sciremus , unum fore salvum; tamen operae pretium esset, currere. [Enimvero de iis quid fiet, qui aliorum tueri se torpore non desinunt? Conf. c. 10, 5. V. g.jo— outw roéyeré, iva xavakaGnre, sic currite, ut comprehendatis) Paulus ad finem usque capitis de se loquitur; nondum directe Corin- thios cohortatur. itaque hic videtur per sermocinationem illa induci cohortatio, qua athlothetas et paedotribas , et spectatores uti solitos docet P. Faber 1. 2. Agonist. ¢. 32. Chrysostomus Homil. in illud, Zav nevvg. et Caesarius quaest. 29. Nam non semel reticetur verbum inquit, inquiunt c. 5, 13. 15, 32. 33. Eph. 6, 2. Col. 2, 21. Ps. 137, 3. Jer. 2,25. 54,9. Itaque hic quoque sensus est: ita, inquiunt, cur- rite: pertinetque comma hoc ad protasin, quae v. seq. initio conti- nuatur. ovr, ita, particula laudandi juxta atque hortandi. Phil. 4, 4. — roésyere, currite) Omnes incitantur; quasi singuli sint accepturi, non unus. — ive, ut) quo.