U > ~ yaukt ars, “al ~oovras of Ovo &G DAKE play. — && THS GAOKOS f
airé uth. ex carne ejus etc.) Moses ossa prius, Paulus carnem prius nominat. naturalem quippe structuram, de qua ille, ossa potissimum sustinent: at in nova creatione, caro Christi magis consideratur. Porro Moses plenius loquitur; Paulus omittit, quae ad propositum non aeque pertinent. Non ossa et caro nostra, sed nos spiritualiter propagamur ex humanitate Christi, carnem et ossa habente.
v. 34. xatahelwes, relinquet) Versus 30. protasin, de conjugio naturali, ex Mose praesupponit; apodosin, de conjugio spirituali ex- primit: inde vicissim hic versus 34. protasin exprimit; apodosin subaudiendam permittit. conf. v. 32. med. Etiam Christus Patrem quasi reliquit, et ecclesiae adhaesit. — MQOGKOAAH DH TEAL, adhae-
rebit) per unitatem matrimonialem. — é¢ oaoxe ulayv, in carnem
unam) non solum uti antea, respectu ortus; sed respectu novae con- junctionis. )
v. 32. ueya, magnum) Plus sensit Paulus, quam ii, ad quos scribebat, caperent. mysterium appellatur non matrimonium huma- num, v. 33., sed ipsa conjunctio Christi et ecclesiae. [Tria omnino sunt officiorum genera, quae marito Lex praescribit Exod. 241, 40. Priora duo sensu spirituali apostolus nuncupaverat v, 29.: nune ad tertium ordo deduceret, cujus summam Hoseae istud exhibet c. 2, 20.: Cognosces Dominum. At praecidit sermonem apostolus. Eaxquisi- tissimae indolis et capacitatis mentes requiruntur. V. g.|
v. 53. nAnv, veruntamen) Paulus prae nobilitate digressionis quasi oblitus propositae rei nune ad rem revertitur. — iva, ut) Subaudi volo aut simile quidpiam. coll. 4 Cor. 4, 2. not. 7, 29. 2 Cor. 8, 43. Particula vim habet; vim temperat ellipsis morata.
Cighe PU Tae Vie
v. 4. ‘Ynaxsere, obedite) Id plus etiam dicit, [coll. v.5.] quam subordinamini. Obedire est imperitioris: subordinari, cujusvis infe- rioris. — dixurov, justum) etiam natura.
v. 2. tiua, honora) Liberis expressius, quam parentibus, offi- cium praescribitur. amor enim descendit magis, quam ascendit: et ex liberis fiunt parentes. — évrody, praeceptum) Deut. 5, 16. t/ue TOV Matéoa O8 xal THY uNtioa o8, ov toonov HNETE/AATO cou xvgtog 0 809 o8, iva ev xt. — nowt év Exayyehig, primum in promissione) Praeceptum de diis alienis non habendis fert secum promissionem quidem, sed item comminationem, earumque utramvis ad omnia praecepta pertinentem: praeceptum de abusu nominis di- vini, habet comminationem. Etenim officia erga Deum sunt maxime necessaria et maxime debita; ideo sic muniuntur: officia erga homi- nes minus sunt debita hominibus, et eatenus minus necessaria; ideo promissionem habent. Praeceptum de honorandis parentibus, de quo Paulus, promissionem propriam ante omnia primum, si totum deca- logum spectes, habet; si tabulam secundam, solum etiam promissio- nem habet: primum autem cum promissione est respectu omnium praeceptorum etiam decalogum subsequentium. Et perquam conve- nienter. nam praesupposita parentum pietate in liberis ad Dei prae- cepta educandis, honor parentibus per obedientiam praesertim prae- stitus, initio aetatis omnium praeceptorum obedientiam continet: Haec observatio apostolica argumento est, legis meditationem in N. T. non esse antiquatam.
iv
a,
»