fiduin ducebat) Alias non risisset. Diffidentiae aliquid admixtum risus _arguebat; sed plus tamen fidei, praesertim post elenchum. ¥ pe. 12. ag évog, ab uno) ab Abrahamo, per Saram. — éyevyn- Onouv) nati sunt, scil. Nati.
v.13. xara misev, juata fidem) Non dicit hic niger fide. nam eum verbo anefavoy mortut sunt magis congruit xara misty juata fidem. Conf. xata, Matth. 4, 20. — anedavov, mortui sunt) Fides maxime apud morientes viget: v.20. ss. et in morte maxime elucet spes in invisibilia et futura. — érov, hi) Pronomen refertur ad eos, quia v. 8. memorantur, expressiores nacti promissiones. — tag énay- yEhiag , promissiones) i. e, ea, quae promissa erant, v. 39. bona, etiam coelestia v. 43. fin. — fdorreg nal aomacumeror, conspicati et amplecati) Id cum nmopéw0ev, procul, facit oxymoron, quo Paulus delectatur. namque aonaleoPor Eustathio est e¢ éEautov OnGoIat nai ne dre dekvmoeme xat megemdexeoOas. sic enim solent amici, inter se occurrentes. Exquisite sic describitur fides veterum: et plane videtur respici illud Joh. 8, 56.: Abrahamus diem Christi
vidit et gavisus est. — Cuodoyyioavees, fassi) ultro. Confessio pere- rinitatis nascitur ex amplexu coelestium. — &evov xat magentdy- wor) Gen. 23, 4., magornog xal mageridyuog éyw eius. ib. 47, 9. ai jucour ag magorxw —— as jucous mae@xnoay. maga, in mo- genidnuoe, minuit. mundum tenent mundani; credentes vix in ali- qua parte haerent, aut re aut animo certe. — énl t79 yng, super
terram) Autitheton, énegavis coelestis. v. 16.
v.44. guqarifeorr, ostendunt) Insigne verbum. Es. 3, 9. 14m>_85 évepavicay. — énegnrsoev, requirunt) Cosmopolitae se non Cos- moaenos appellanti
y. 15. guvnuovevoy, meminissent) Obliti erant, per fidem. — xargav, tempus) tot annis.
y. 16. 8% émacoyvverac) non erubescit, tametsi sunt terricolae et peregrinatores: non erubescit, quia beatitudinem magnam, ut a Deo dari decet, eis tribuit, et promissiones eis datas explevit. itaque non solum non erubescit, sed laudem in eo reponit. wétworg. vel etiam, non erubescit: quia ogryovtas, cupide prensant: modo ne divinum beneplacitum videatur demum ex ipsorum obedientia tan- quam ex merito consecutum esse. —— énunadeiotac, cognominart) Verbum mediae vocis. Primum ipse se, deinde illi eum ita cogno- minarunt: DEUS Abrahae ete. — node, urbem) in qua ipse reg- nat. [Cujus quantum splendorem esse debere existimes, quum ipse DEUS eam ostentet! V. g-]
vy. 47. noocevyvozer, obtulit) quantum in ipso erat. — tov “o~ voyern, unigenitum) respectu uxoris Sarae et promissionum. Ceteros flios amandavit Abraham. — o),Hoc rem auget, uti 6, .¢ 7, 40-—— avadstauevosg, complexus) item fide.
v.48. moo¢ ov, de quo) Refertur pronomen ad unigenttum, imo definitionem wnigeniti hic versus habet. IIoo0g, quod attinet, deter- minandi vim habet. Sermo dictus erat ad Abraham, sed pertinebat ad Isaacum. conf. moog ad Luc. 49, 9.
v.19. wal éx vexowy éyeigery duvatos, etiam a mortuis excitare potens) tametsi nullum antehac exstiterat exemplum mortui suscitati. Pari modo commendat Paulus fidem Abrahae, Rom. 4, 17. 24. Statuit,
si Isaacum, qui necdum uxorem et liberos habebat, immolasset,
456 is YEBR. XI, 19—22. resuscitari illum posse, atque ita tamen promissa in illo impletum iri. — O0e¥, unde) Particula illativa. — xal év magaBoat éxouloazo, etiam in parabola tulit) év magufody scil. w». Simillima locutio Num. 26, 10., éyevjOnour év onwely. Abraham non modo tulit filium, ut antea eum ad montem duxerat, sed etiam ipse factus est parabola, adeoque testimonium nactus est. v.2. Omnis enim posteri- tas celebrat fidem Abrahae, offerentis unigenitum. sic nagaBodn, Hab. 2, 6., et passim. ‘ v. 20—22. mices, fide) Plura exstant fidei in Isaaco, Jacobo e Josepho specimina, sed apostolus sat habet singulorum singula posuisse, de rebus maxime futuris, — evdoyyoer, benediwit) futura, quasi praesentia, utrique filio assignans.
v.24. anodvijoxwr, moriens) morti vicinus. Gen. 47,29. — ra» viav iwong, filiorum Joseph) etiam suis filiis benedixit; Gen. 49. et terram Canaan inter eos, quasi jam occupata esset, distribuit: sed benedictio filiorum Joseph, quorum wérigue manum imposuit, multa habebat singularia. nam suos filios pridem noverat; Josephi filios visu non potuerat distinguere, et tamen fide distinxit, Gen. 48,40., et ex nepotibus filios declaravit, jure primogeniturae in Josephum translato, et. duobus illis adoptatis. — xal mgooexvynoev) et adoravit Domi- num. Gen..47,34. Apostolus id ipsum respicit, quod Moses comme- m ravit ab Israél esse factum, quum juramento Josephi confirmatum eioesset de sepultura in terra promissionis. conf. vy. 22. unde animus et corpus pii senis erecta sunt. — él ro axoov tg 6aBds ars) Sic plane LXX 1. ¢. super extremum baculi sui. Legerunt mwas pro eo, quod Hebraice legitur mun 17,9 #Alvng lecti: ut habet Chal- daeus quoque paraphrastes, Aquila, Symmachus. Lectus Jacobi me- moratur etiam mox Gen. 48, 2. et 49, 33. et tamen Jacobo etiamnum baculum ad manum fuisse, existimare possumus. Id enim fieri soli- tum est apud senes debiles. Confert Hombergkius Homerum, qui heroas verba facientes inducens dicere soleat: oxrjntow coecoameros. sed idem dehine ro mgooexvynoey tenuius interpretatur incurvavit se; nedum verba facientem, nedum stantem illo ritu Jacobum, Mo- ses memorat. Major causa fuit, cur a Mose et lectus et lecti caput, quam cur virga et virgae extremum commemoraretur. Nam pariter 4 Reg. 4,47. David rex adoravit super cubile. Et Jacob illo situ corporis, quo juramentum Josephi in femore cubans~ exceperat, paululum mutato, facieque a reliqtio lectulo aversa, et ad swmmam ejus partem, ubi cervical est, (WR «xgov, summa pars montis, muri etc.) conversa, videtur de geniculis, et collectis viribus, uti Gen. 48, 2., adorasse. . In ipso tamen Jecto latus aut brachium ba- culo suffuleire potuit. Sic solent utriusque Testamenti scriptores alii interdum supplere, quod ab aliis est omissum, et data occasione quae- dam ex majorum suorum traditione inserere, quae praeterlapsis tem- poribus non valde nota sunt. Surenhusius. Sive veram esse circum- stantiam de baculo quoque, divino aut humano documento norat apo- stolus, sive eam in summa rei nil mutare statuit, lectionem LXX viralem recte retinet, ut mox versu 23.