SYMBOLA GRÆCA ET RUSSICA.

GREEK AND RUSSIAN SYMBOLS.

------

THE ORTHODOX CONFESSION OF THE EASTERN CHURCH. A.D. 1643.

[The Orthodox Confession of Faith of the Catholic and Apostolic Church of the East (also called Catechism from its method) was drawn up by Peter Mogilas, Metropolitan of Kieff, the father of Russian theology (d. 1647), or under his direction, and was revised and adopted by the Græco-Russian Synod at Jassy, 1643, signed by the Eastern Patriarchs, and approved again by the Synod of Jerusalem, 1672. It sets forth the faith of the Eastern Church in distinction both from the Latin and Protestant Churches. We print the introduction and doctrinal part in full, but omit Parts II. and III., which contain an exposition of the Lord's Prayer, the Beatitudes, and the Ten Commandments, and belong to Ethics rather than Symbolics. In the division of the Decalogue the Greek Church sides with the Reformed against the Roman and the Lutheran. Comp. History, pp. 58 sqq.

The modern Greek text, with the semiofficial Latin translation of Panaglota, appeared first at Amsterdam, 1662. It is here reprinted from Kimmel's Monumenta Fidei Ecclesiæ Orientalis, Pars I. pp. 56-203. On other editions and textual variations, see his Prolegomena, p. lxii.]

Orthodoxos homologia tes pisteos tes katholikes kai apostolikes ekklesias tes anatolikes.

Orthodoxa Confessio Fidei Catholicæ et Apostolicæ Ecclesiæ Orientalis. Erotesis a Quæstio I.

O anthpopos ho christianos ho orthodoxos kai katholikos ti chreostei na phulatte, dia na kleronomese ten zoen ten aionion;

Quid tenere atque observare Orthodoxus et Catholicus homo Christianus debet, ut æternæ olim vitæ heres fiat?

Apokrisis Pistin orthen kai erga kala. Diati hopoios ta duo tauta kratei, einai kalos christianos, kai echei bebaian elpida tes aioniou soterias; marturouses tes hagias Graphes (Iak. b'. kd'.); horate, hoti ex ergon dikaioutai anthropos, kai ouk ek pisteos monon; kai ho logos katoteron (stich. ks'.); hosper gar to soma choris pneumatos nekron estin, houto kai he pistis choris ton ergon nekra esti; kai allachou ho Paulos ho theios legei to auto (a. Tim. a. ith'.); echon pistin kai

Responsio. Rectam fidem et bona opera. Qui enim hæc duo servat, ille bonus Christianus est, certamque æternæ salutis spem habet teste Sacra scriptura (Jac. ii. 24): 'Videtis, quod ex operibus justificetur homo non autem ex fide tantum.' Tum paullo post (v. 26): 'Nam quemadmodum corpus sine spiritu mortuum est: ita et fides sine operibus mortua est.' Idem alibi divinus ille Paulus adstruit (1 Tim. i. 19): 'Habens fidem et bonam conscientiam: qua

agathen suneidesin; hen tines aposamenoi peri ten pistin enauagesan; kai allachou (a. Tim. g. th.); echontes to musterion tes pisteos en kathara suneidesei. repulsa nonnulli fidei naufragium fecerunt.' Et alio idem loco (1 Tim. iii. 9): 'Habentes mysterium fidei in pura conscientia.' Erotesis b'. Quæstio II.

Diati chreostei ho christianos na pisteue proton, kai hustera na kame ta kala erga;

Quid vero prius credere, tum deinde bona opera efficere debet Christianus?

Ap. Epeide einai adunaton na aresse tinas tou Theou choris pistin, kata ton Paulon legonta (Hebr. ia'. s'.) choris pisteos adunaton euarestesai; pisteusai gar dei ton proserchomenon to Theo, hoti esti, kai tois ekzetousin auton misthapodotes ginetai. Dia na aresse loipon ho christianos to Theo, kai ta erga tou na einai eis auton euprosdekta, proton prepei na eche pistin eis ton Theon, kai deuteron na euthene ten zoen tou kata ten pistin.

Resp. Quoniam sine fide nemo Deo placere potest, secundum dictum Pauli (Hebr. xi. 6): 'Fieri non potest, ut sine fide quisquam placeat; nam qui ad Deum accedit, hunc credere oportet, et esse Deum, et remuneratorem iis esse, qui illum sedulo quærunt.' Ut acceptus igitur Deo homo Christianus sit, ut illique grata ejus sint opera; primum fidem in Deum habeat oportet: postmodum ut vitam etiam suam ad fidei regulam componat ac conformet. Erotesis g'. Quæstio III.

Ta duo tauta eis ti stekountai;

Quibus in rebus hæc duo consistunt?

Ap. Eis tas treis theologikas aretas; egoun eis ten pistin; eis ten elpida; kai eis ten agapen; kata tas hopoias thelomen merisein kai ta tria mere tes Homologias, hoste eis to proton na homologesomen peri ton arthron tes pisteos, eis to deuteron peri elpidos, kai tes

Resp. In tribus hisce virtutibus theologicis: in Fide, in Spe, in Caritate, secundum quas etiam tres Confessionis hujus partes distribuere nobis animus est; nimirum ut in prima parte concordi concessione de Articulis Fidei agamus; in secunda, de Spe et Oratione Dominica,

proseuches tes Kuriakes, kai peri ton makarismon, eis de to triton, peri ton theion entolon, en hais periechetai he pros Theon kai ton plesion agape. et Beatitudinibus Evangelicis: in tertia denique, de Præceptis Divinis, quibus Caritas in Deum et Proximum continetur. Proton meros Orthodoxæ Confessionis tes orthodoxou homologias, PARS PRIMA, en o peri Pisteos. DE FIDE. Erotesis d'. Quæstio IV.

Ti esti Pistis;

Quid est Fides?

Ap. Pistis esti (kata ton makarion Paulon Hebr. ia. a.) elpizomenon hupostasis, pragmaton elenchos ou blepomenon; en taute gar emarturethesan hoi presbuteroi; e houto; pistis orthodoxos, katholike te kai apostolike esti, kardia pisteuein kai stomati homologein hena Theon trisupostaton, kata ten autou tou Paulou didaskalian, legontos; (Rom. i. i.) kardia gar pisteuetai eis dikaiosunen, stomati de homologeitai eis soterian. Pros touto prepei na krate dia bebaion kai anamphibolon ho orthodoxos christianos (s. Sunod. kan. pb.), pos hola ta arthra tes pisteos tes katholikes kai orthodoxou ekklesias einai paradedomena apo ton Kurion hemon Iesoun Christon me to meson ton apostolon tou eis ten ekklesian, kai hai oikoumenikai sunodoi ta hermeneuousan kai ta hedokimasan, kai na pisteue eis auta kathos prostassei

Resp. 'Fides (secundum beatum Paulum (Heb. xi. 1) est substantia earum rerum quæ sperantur, earumque quæ non videntur demonstratio; per hanc enim testimonium consecuti sunt seniores.' Aut hunc in modum: Fides Orthodoxa, Catholica et Apostolica est corde credere et ore profiteri unum Deum, personis trinum; idque secundum Pauli ipsius doctrinam (Rom. x. 10): 'Corde creditur ad justitiam: ore fit confessio ad salutem.' Ad hæc pro certo atque indubitato tenere debet orthodoxus Christianus (Synod. VI. Can. LXXXII.), omnes fidei Articulos, quos Catholica et Orthodoxa credit Ecclesia, a Domino nostro Jesu Christo per Apostolos Ecclesiæ traditos: atque ab oecumenicis conciliis expositos approbatosque fuisse. Quos et ipse vera fide complecti debet, secundum præceptum

ho Apostolos, legon (b. Thess. b. ie.); ara oun, adelphoi, stekete kai krateite tas paradoseis, has edidachthete, eite dia logou eite di epistoles hemon; kai allachou (a. Kor. ia. b.); epaino de humas, adelphoi, hoti panta mou memnesthe, kai kathos paredoka humin tas paradoseis, katechete. Apo ta hopoia logia einai phaneron, pos ta arthra tes pisteos echousi to kuros kai ten dokimasian, meros apo ten hagian graphen, meros apo ten ekklesiastiken, paradosin, kai apo ten didaskalian ton sunodon kai ton hagion pateron. To hopoion phaneronontas to ho hieros Dionusios legei (ekkl. Hier. a.) houtos; ousia gar kat' hemas hierarchias esti ta theoparadota logia; septotata de logia tauta phamen, hosa pros ton entheon hemon hieroteleston en hagiographois hemin kai theologikais dedoretai deltois, kai men hosa pros ton hieron andron aulotera muesei, kai geitoni pos ede tes ouranias hierarchias ek noos eis noun, dia mesou logou somatikou men auloterou de homos, graphes ektos, hoi kathegemones hemon emuethesan, egoun pos duo logion einai ta dogmata. Alla paradidei he graphe, ta hopoia periechontai eis ta theologika biblia tes hagias graphes; kai alla einai dogmata paradedomena ek stomatos apo tous Apostolous, kai touta hermeneuthesan apo tas sunodous kai Apostoli (2 Thess. ii. 15): 'Vos igitur, fratres, perstate traditionesque tenete, quas sive ex sermone nostro sive epistola didicistis.' Rursus alibi (1 Cor. xi. 2): 'Collaudo ego vos, fratres, quod mea omnia memoria tenetis; quodque traditiones, prout illas vobis tradidi, retinetis.' Ex hisce manifestum est, Articulos Fidei auctoritatem approbationemque suam partim sacræ scripturæ partim traditioni Ecclesiasticæ atque doctrinæ Conciliorum sanctorumque Patrum acceptam referre. Quam rem hunc in modum clarius illustrat S. Dionysius (Hierarch. Eccles. cap. i. p. 108, Morell.): 'Quippe essentia Hierarchiæ hujus nostræ tradita divinitus oracula sunt, quorum ea quam maxime venerabilia ducimus, quæcunque a divinis doctoribus nostris (Apostolis) in sacris ac theologicis codicibus nobis data sunt: itemque illa, in quibus a sanctissimis istis hominibus immateriali quadam initiatione, et coelesti Hierarchiæ jam quodammodo vicina, de mente in mentem facta, ope quidem corporeæ sermocinationis, sed minus tamen materiatæ, nec ullis literis proditæ, præceptores et duces nostri initiati institutique fuere. Scilicet quod gemina ac duplicia Ecclesiæ dogmata sunt: alia literis mandata, quæ divinis sacræ scripturæ

tous hagious pateras; kai eis ta duo tauta he pistis einai tethemeliomene. Kai den einai prepon, na steketai monon phulagmene eis to krupton tes kardias, ma kai me to stoma na keruttetai he aute, kai na homologatai aphobos kai anamphibolos; kathos kai ho hieros Psaltes legei (Psal. ris. i. b. Kor. d. ig.); episteusa, dio elalesa, kai hemeis pisteuomen, dio kai laloumen. libris comprehensa habentur; alia viva voce ab Apostolis tradita. Atque hæc ipsa sunt, quæ postmodum a Concilis sanctisque Patribus plenius declarata fuerunt; binisque hisce fundamentis fides superstructa exstat. Quam neutiquam arcanis pectorum claustris duntaxat abstrudi oportet: verum etiam confessione oris intrepide atque indubitanter prædicari ac proferri. Quemadmodum et sacer Psaltes loquitur (Psa. cxvi. 10 et 2 Cor. iv. 13): 'Credidi, propterea et locutus sum. Nos quoque credimus, ideoque etiam loquimur.' Erotesis e. Quæstio V.

Posa einai ta arthra tes katholikes kai orthodoxou pisteos;

Quot Catholicæ atque Orthodoxæ fidei Articuli sunt?

Ap. Ta arthra tes orthodoxou kai katholikes pisteos einai dodeka, kata to sumbolon tes en Nikaia protes sunodou, kai ten en Konstantinoupolei deuteran; eis tais hopoiais houtos ephanerothesan hola, hopou sunteinousi pros ten hemeteran pistin, hopou oute pleiotera prepei na pisteuomen, oute oligotera, oute alloios para hopou egroikesan hoi pateres ekeinoi. Monon kapoia ap' auta ta arthra einai phanera, kai kath' heauta gnorima, kai alla perikratousi mustika eis heauta, kai ap' auta noountai kai ta alla.

Resp. Orthodoxæ et Catholicæ fidei Articuli numero duodecim sunt secundum Symbolum Concilii primi Nicææ, et secundi Constantinopoli habiti. Quibus in Conciliis ita sunt accurate exposita, quæ ad fidem nostram attinent, omnia; ut neque plura neque pauciora a nobis credi oporteat, neque alio sensu intellectuque, quam quo Patres illi intellexerunt. Verumenimvero nonnulli horumce Articulorum clari per seque manifesti sunt, alii quædam occultius complectuntur, unde cetera etiam intelliguntur.

Erotesis s'. Quæstio VI.

Poion einai to proton arthron tes pisteos:

Primus Fidei Articulus quis est?

Ap. (Sunod. a.). Pisteuo eis hena Theon Patera pantokratora, poieten ouranou kai ges, horaton te panton kai aoraton.

Resp. (Synod. I.). Credo in unum Deum, Patrem omnipotentem, conditorem coeli et terræ, rerumque visibilium atque invisibilium omnium. Erotesis z'. Quæstio VII.

Eis touto to arthron tes pisteos ti loges didaskalia perikrateitai;

Cujusmodi in hoc Fidei Articulo continetur doctrina?

Ap. Touto to arthron tes pisteos duo tina periechei, proton na pisteue tinas kai na homologe (Deut. s. d.), pos einai henas Theos en triadi hagia doxazomenos; kai pos eis ten theoteta he arche kai he rhiza tou Huiou kai tou hagiou Pneumatos einai ho Pater; deuteron didaskei, pos autos ho en triadi Theos epoiesen ek tou me ontos panta ta horata kai aorata; kathos ho Psalmodos marturon legei (Psal. lg. th.); hoti autos eipe, kai egenethesan, autos eneteilato kai ektisthesan.

Resp. Hic Articulus duo quædam complectitur. Prius, ut credat quisque ac confiteatur (Deut. vi. 4), Deum esse unum, in sanctissima Trinitate adorandum, et in Divinitate originem et radicem Filii Sanctique Spiritus Patrem esse. Posterius, hunc ipsum trinunum Deum cuncta de nihilo condidisse, visibilia pariter atque invisibilia, teste sacro vate (Psa. xxxiii. 9): 'Ipse dixit, et facta sunt. Ipse jussit, et creata sunt.' Erotesis e. Quæstio VIII.

Tina gnomen prepei na echo peri Theou;

Quam de Deo habere debeo opinionem?

Ap. Prepei na pisteues pos einai henas Theos en triadi hagia, kata ten graphen ten legousan (Eph. d. s.); heis Theos kai Pater panton, ho epi panton kai dia panton kai en pasin hemin; ho hopoios hos agathos

Resp. Credere debes Deum in sancta Trinitate unum esse, secundum hæc scripturæ verba (Ephes. iv. 6): 'Unus Deus itemque omnium pater: qui super omnes, per omnes, in nobisque omnibus est.'

kai huperagathos, me holon hopou einai kath' heauton huperteles kai dedoxasmenos, me holon touto dia na metechousi kai alla onta ten agathoteta tou, doxazonta auton, epoiesen ek tou me ontos ton kosmon. Ma ti na einai ho Theos eis ten phusin tou, touto einai adunaton na gnoristhe apo kan hena ktisma, ochi monon horaton, alla kai aoraton, egoun kai ap' autous tous angelous, diati den einai oude mia sunkrisis katholou anameson tou ktistou kai ktismatos. Kai ex hepomenou phthanei mas pros eusebeian (kathos marturei ho Hierosolum. Kurillos Katech. s.), na exeuromen, pos echomen Theon hena, Theon onta, kai aei onta, homoion kai tauton pantote me ton heauton tou; exo apo ton hopoion allos Theos den einai. Kathos legei ho autos Theos dia tou prophetou (Es. md'. z'.); ego (eimi Theos) protos, kai ego meta tauta, kai plen emou ouk estin Theos; kai ho Mouses pros ton Israeletikon laon meta protropes houto legei (Deut. s'. d'.); akoue Israel, Kurios ho Theos hemon Kurios heis estin. Qui ut bonus, immo plus quam summe bonus, quamvis in semet ipso longe perfectissimus gloriosissimusque esset, quo tamen et alia Entia, gloriam ipsius celebrando, bonitatem ejusdem participarent, totum hunc mundum ex nihilo effinxit. Ceterum quidnam omnino in natura sua Deus sit, id ipsum res creata nulla satis assequi ac percipere potest: non visibilis modo sed ne invisibilis quidem, sive Angeli ipsimet, quoniam nulla penitus inter creatorem et rem creatam comparatio proportioque intercedit. Sed illud denique nobis ad pietatem satis esse potest (teste Cyrillo Hierosolymitano, Catechesi VI. p. 40, Morell.). Si recte tenemus, Deum nos habere, Deum unum, eumque sempiternum; atque similem semper et eundem sibimet ipsi: præterque illum, Deum exsistere neminem, quemadmodum idem ille Deus per Prophetam (Jes. xliv. 7) fatur: 'Ego (sum Deus) primus, et ego postea; et præter me non est Deus.' In quam sententiam et Moses, cum adhortatione, ita populum Israëliticum alloquitur (Deut. vi. 4): 'Audi Israël, Dominus Deus noster, Dominus unus est.' Erotesis th'. Quæstio IX.