vy. 20. dvare) propterea, quia. — vous) legis, indefinite, maxi- me moralis: v. 49. 9. c. 2,24.s. 26. quae sola non abdoletur: v. 31. eujus operibus Abraham praeditus erat ante cireumcisionem suscep~ tam. Paulus negans justificari nos ex legis operibus, fidei oppo- sitis, non legi ulli, totam legem dicit, cujus partes potius, quam species erant ceremonialis et moralis. quarum illa, ut jam tum ab- rogata, non ita veniebat sub censum; haec non sub ea ratione nos obligat, ut est per Mosen data. Opera legis plane nulla habemus extra gratiam in N. T. nam lex nullas dat vires. Non sine causa Paulus opera memorans toties legis addit. his enim nitebantur adver- sarii; meliora, ex fide et justificatione provenientia, nesciebant. — 8 duxarmdnosrar, non justificabitur) De significatione hujus verbi vid. ad Lue. 7, 35. Apud Paulum certe manifesta est significatio judi- cialis. v. 19. 24.8. ¢. 4,5. cum contextu. De tempore futuro conf. v. 30. not. — maou cage, omnis caro) Synonymon mundi, v. 49., sed cum connotatione causae: mundus ejusque justitia est caro. ergo non justificatur ex se. — évwmuoy avré, coram illo).c. 4, 2. 2, 29.— — vous, legem) ob id ipsum datam. — énlyvwotg) Agnitio peceato- rum non justificat per se, sed justitiam deesse sentit et confitetur. — amagriag, peccati) Peccatum et Justitia directe et adaequate inter ge opponuntur. at peccatum involvit et reatum et vitium: itaque ju- stitia dicit oppositum utriusque. Justitia est abundantior. c. 5, 46. Praeclare Apol. A. C. Bona opera, inquit, in sanctis sunt justitiae, et placent propter fidem. ideoque sunt impletio legis. hine Oumavey est justum facere, sive justificare; prorsus congruente huic notioni forma verbi in ow, nec difficultas est in verbo derivato, sed in dixavog. Is igitur, qui justificatur, traducitur a peccato ad justitiam, id est, et a reatu sive noxa ad innocentiam, et a vitio ad sanitatem. Ne- que est homonymia sive notio duplex, sed simplex et idem praeg- nang significatus in vocabulis peccatum et justiia. qualis etiam pas- sim obtinet in vocabulo ageous remissio et in verbis eam denotan- tibus, ayealo, anolea, xaPagile urd. sanctifico, abluo, purifico ete. 4 Cor. 6, 44. not. Ps. 103, 3. Mich. 7,48. 8. Atque hic ipse praegnans significatus verbi justificare, totum beneficium divinum, quo a peccato ad justitiam reducimur , denotans, occurrit etiam v. gr. Tit. 3, 7- coll. 2. Cor. 5,24. Rom. 8, 4. coll. c. 5, 16. Alibi vero, prout res propo- sita exigit, ad certam quandam partem restringitur, inprimisque ad libe-
04 ROM. Ill, 20—24.
rationem @ peccato, quatenus in eo spectatur reatus. Et sic semper Paulus, ubi de Deo, peccatorem justificante per fidem, ex instituto agit.
v. 24. vuvi) nunc facit antitheton , inclusa vi temporis. v. 26. — yoois vous — Und té vous xal tov moognrar, sine lege — a lege et prophetis) Suave antitheton. Lex stricte et late dicitur. [Prophetis Davides v. gr. adnumerandus. ¢c. 4, 6. Vv. g.] — meqa- vegwrar, manifestata est) per evangelium Jesu Christi. — uagrugs- - pévn, testimonium habens) ex promissione. be
v. 22. dé, autem) Declaratur, quae sit justitia Dei. v. 24. — dua aiseng inod yousé, per fidem Jesu Christi) per fidem in Jesum. vid. Gal. 2, 46. not. — sg, m) Connect. cum justitia, v. 21. — #¢ mavrac, in omnes) Judacos, qui sunt tanquam vas proprium. — ént mavrag, super omnes) gentiles, qui sunt ut solum, recipiens plu- yviam superabundantem gratiac. Conf. v. 30. — # ya@ és¢ dvagodn, non enim est distinctio) Judaei et gentes eodem modo et accusan- tur et justificantur. KEadem locutio, c. 410, 42.
v. 23. juaeroy, peccaverunt) id est, peccatum contraxerunt. Notatur et actus primordialis peccati in paradiso, et habitus pecca- minosus, et actus ex eo fluentes. Saepe praeterita significationem habent inchoativam cum continuatione. talia sunt: éuisevoa, nAnexa, nyannna, Unnxsoa, Esnxa, fidem, spem, amorem, obedientiam sus- cepi, statui me. — nal vUseosvtae, ct destituuntur) Ex praeterito, peccarunt, fluit hoc praesens, deficiunt. eoque verbo omne praeci- puum Judaeorum, cuncta gloriatio carnis omnis tollitur. illud actum ; hoc statum; utrumque, privationem denotat. non perveniunt, ¢.9, 31. tng domo ré O88, gloria Dei) Significatur ipsius Dei viventis glo- ria, vitam tribuens: c. 6, 4. ad quam homini, si non peecasset, pa- tuit aditus; sed peceator ab illo fine suo excidit, neque jam eum assequitur, neque gloriam illam, quae in illo effulsisset, ullo modo tolerare potest. Hebr. 42, 20. s. Ps. 68, 2. quo fit, ut mort? sit ob- noxius. nam gloria et immortalitas sunt synonyma, et sic mors et corruptio. at mortis ipsius expressiore nulla Paulus mentione utitur, donee consummato justificationis processu et ad vitam usque exitu, mortem quasi a tergo respectat. c. 5, 12. Itaque summa ipsa’ sta- tus peceati, palmario hoc loco, exquisitissime sic describitur: absunt a gloria Dei, i.e. a summo fine hominis aberrarunt. quo ipso omnis connotatur aberratio citerior. At justificati reeuperant spem illius gloriae, cum praesentissima tantisper gloriatione, (qua ex sese carue- rant, v. 27.) et regnum in vita. Vid. omnino ec. 5, 2. 44. 47. 8,30. fin. Itaque oppositum 7% peccarunt explicatur mox, y. 24. seqq. c. 4. toto, de justificatione:- oppositum 7é destituuntur, cap. illo quinto, coll. c. 8, 47. seqq.