-spondeat: sed tum dixisset apostolus, 2p w, scil. xaga@. [Pudoris hujus contrarium est sanctificatio, v.22.: plane ut 4 Cor. 4, 28. 30. ignobile et sanctificatio sunt in antithesi. Atqui christianam nunc multitudinem sanctificationis pudet, pro re ignobili aestimatam. Quanta talibus mors imminet! O tempora, o mores! V. g.] — viv, nunc) cum resipuistis. — yag) nam, pro autem: sed majore vi sejungendi. conf. v. 22. fin. 2, autem. sic yao, nam, ¢. 5, 7. — xelvay , illorum) non, horum. remote spectat praeterita. — Sava- zog, mors) Huic nomini nunquam additur epitheton a/wyvog, aeter- na, V. 23., non modo in iis, in quibus mors cedit vitae, sed ne in iis quidem, qui in ignem, cruciatum et exitium aeternum abibunt. Si quis cogitare potest, Scripturam casu, non consilio, quando ex- presse aeterna vita memoratur, oppositum nunquam aeternam mor- tem, sed ubique aliter appellare, idque tam multis in locis; ei equi- dem aequipollentiam phrasium exitium aeternum etc. relinquo. Ra- tio tamen differentiae vel haec est: Scriptura mortem, per proso- popoeian, saepe describit ut hostem, eumque destruendum: crucia- tum, non item.
v. 22. vuvi dé, nunc vero) Nuvi persaepe Paulus adhibuit , sem- per cum dé vero. — éyere) habetis: vel, habete. coll. v. 19. — eé¢ ayvaouov, in sanctificationem) Antitheton: é” of éxacoyvveode. Estis sanctum Dei sacerdotium. Videtur respici Amos 2,41., °73> LXX, és ayvaopor.
v. 23. ta, 70) Nota subjecti. — owwrva — yaoroua, stipendia — donativum) Mala opera mercedem suam merentur, non bona: nam illa stipendium habent, haec donativum. owara, stipendia, plurale: yaoroua, donativum, singulare, majore vi.
y. 4. "H, an) Interrogatio disjunctiva. Arcte haec cohaerent cum cap..6, cujus v. 6. 14. 24. verba extant hoc capite recurrentia, KaraQyEloGar, nUQLEVELY, naonos, Pavarog xrA. Continuatur colla- tio status veteris et novi. — yevwoxeor, cognoscentibus) Judaeis: quanquam omnium christianorum est legem scire. — © vomos, lex) v. gr. matrimonialis. Lea tota ponitur per synecdochen, convenienter ineunti periochae, pro lege matrimoniali. — tov avIouns, homini) id est, mulieri. v. 2. conf. 4 Petr. 3, 4., ubi homo interior exteriorem praesupponit, et parallelismus in eo est, quod homo etiam seorsum de muliere, non modo de Adamo, viro praedicatur. Homo hic in genere: sed versu 2. subsumit Paulus de muliere. — éy doo, quoad) nec diutius, nec minus diu. — ¢, vivit) Lex. Prosopopoeia. In apodosi vita et mors adscribitur non legi, sed nobis. Hic autem est protasis, in qua ex sensu apostoli legi ipsi adseribitur vita vel mors, et marito. Sermo nititur natura relatorum, quae sunt lex et homo. Ubi alterutra pars moritur, altera censetur mortua. Sic protasis et apodosis cohaerent. .
v. 2. Unavdo0g) Sic LEX. — dederar, ligata est) Construi pot- est cum viro, et cum legi. — cov vous tov avdocs) Non incom- mode statuas appositionem: a lege, viro. —
v.3. xonwatios) scil. éaurny, subibit appellationem adulterae,
‘a4 ROM. Vl, 3—7.
idque vi legis. Ipsa sibi appellationem adulterae contrahet.— éav yevytue avdgi éreow) LXX, Deut. 24, 2.
v. 4. wee) Hoc majorem vim habet, quam si dixisset, #w¢. — EV9avarwInre) mortificati estis. id plus notat, quam mortui estis. ‘Comparationis summa est: maritus vel uxor, conjugis morte, liber- tati restituitur. nam in protasi pars moriens est vir: in apodosi pars moriens ea est, quae respondet mulieri. — dua r& owpmarog, per corpus) Magnum mysterium. Cur in expiatione peccati mentio fit ‘plerumque corporis Christi prae anima? Resp. Peccati theatrum et officina caro nostra est: huic medetur sancta caro filii Dei. — éyeg- Dévrv, excitato) adeoque viventi. — xaomopoenoomer, fructificare- mus) A secunda persona venit ad primam. fructus respondet proli: nam similitudo est a matrimonio.
v. 5. muev év ri oagxl) eramus in carne, i. e. carnales. vid. oppositum, v. 6. fin. — dea, per) v. 8. — to Gavarw) ei morti, de qua v. 43. ¢. 8, 6.
v. 6. axodavovres, mortui) Sic v. 4., mortificati estis, de ea parte, quae respondet mulieri. conf. Gal. 2,49. axoavovreg Chryso- stomum quoque legisse, non anodavorvtog, ostendi in der Antwort wegen des N. T. p.55. A.1745.— -) Plana constructio hoc sensu: per mortem soluti sumus a lege, nos tenente. —— nareryousda) Verbum significans. conf. ouvexdecoe, c. 14, 52. épovosueda. Gal. 3, 23. — év xawvornyre nvevuatos, xal & madacornte youuLartos, in novitate Spiritus, ac non vetustati literae) Idem antitheton, ec. 2, 29. 2 Cor. 3,6.: Litera non est lex per se spectata, quippe quae spiri- tualis est et viva, v. 14. Act. 7, 38., sed respectu peccatoris, cui Spiritum et vitam dare nequit, sed morti eum relinquit, quin etiam profundius addicit. quanquam ille interim praestare affectet, quod litera ejusque sonus fieri jubet; ut species et nomen remaneat, sicut mortua manus est manus. Per evangelium autem et fidem datur Spiritus, vitam et novitatem tribuens. 2 Cor. 3, 6. coll. Joh. 6, 63. Vetustatis et novitatis vocabulo Paulus spectat duo testamenta quan- quam credentes jam olim habuere primitias novi; et hodie non cre- dentes retinent reliquias, immo totam vin V. T. Observa etiam in semel, non bis, positum. Vetustati servivimus, non Deo, conf. Gal. 4, 9., of, quibus: nune, non novitati, sed, in novitate, servimus Deo. ¢. 6, 22.