v. 7. 6 vouog auagria; lew peccatum?) Sic fortasse objiciet, qui audierit, eadem de lege et de peccato praedicari: num lex est peccatum sive causa peccati peccaminosa? conf. v.43. not. — ray auao- tiav, peccatum) Observanda iterum proprietas verborum et differentia :
0 vOMOS* TO héyery TE VOME.
ea 7 a ucoria® n, émvduuler. z i ;
8K Eyvov, (a yievwoxw') Bx ndErv, (ab oida.) Eyywy majus est, ode minus. Hine posterius, cum etiam minor gradus negatur, est in in- cremento. “4uaoria, peccatum, est quasi materia peccans, ex qua omnis morbus et paroxysmus concupiscentiae. — 8% éyvwy, non noram) Saepe Paulus indefinitum sermonem proponit per primam personam, non solum perspicuitatis gratia, sed ex perpetua appli- catione ad se ipsum. vid. 4 Cor. 5, 42. 6,42. Et sic hoe loco. — THY Te yao EncPuulay, etenim concupiscentiam) Penitior et recondi- tior est 7» amagtia, peccatum: 7 énuduuta, concupiscentia, magis
in sensum incurrit, eademque peccatum prodit, ut fumus ignem. Hune Ovogeouor, hanc contradistinctionem, indicant particulae, ré yoo, etenum. et peccatum, unum illud malum inhabitans, operatur concu- piscentiam variam: v. seq. et rursum concupiscentia parit peccatum consummatum. Jac. 4, 45. [Peccatum latet in homine, ut aestus in potu, qui, si ex sensatione judices, frigidissimus esse potest. V. g.] — vx 7dev) non noram, concupiscentiam esse malam. vel potius, non noram ipsam concupiscentiam. motus demum incurrit in oculos. — éheyer, diceret) Dixit autem, per se; tum, in animo meo conf. venenté, v. 9.
v.8. dva tig évtodns, per praeceptum) Constr. cum verbo seq. uti v. 44. bis. — ywoeig — vexoa, sine — mortuum) Axioma. — vexoe., mortuum) sc.-erat: non ita furebat per concupiscentiam. vel: est.
v.9. élwv, vivebam) Shy h. 1. non significat duntaxat degere ; sed ponitur in expressa antithesi ad mortem. Tonus pharisaicus. conf. v. seq. [Bene valere, mihi quidem videbar. V. g.| — ywols yous, sine lege) lege amota, procul habita, quasi nulla esset. — &- ovens) Antitheton, ywois. —- évrodig, praecepto) évtoln, prae- ceptum, pars est legis, addita expressiore connotatione virtutis coac-
_tivae, quae coercet, injungit, urget, prohibet, minatur. — avednoer) revixit, sicut vixerat, quum per Adamum intrasset in mundum.
. v-10. anéPavoy, mortuus sum) vitam illam meam amisi. — 4ugé0n, repertum est) Sic, evgloxw reperio. v.24. — eg Suny, in vitam) ratione intentionis divinae primac, et, aliter, ratione meae opi- nionis, quam mihi habebam vivens sine lege. Vita et laetitiam et agilitatem indigitat: morte oppositum innuente. — auvrn) ipsa, ea- dem. Vulgo ary, sed cel. Bauwmgartenius avrn, recte. Conf. Act. 8, 26. not. :
v. 44. éénnarnoe, decepit) in avia duxit, sicut latro viatorem. ad vitam me tendere putans, in mortem incidi. — améxrevvev, oc- cidit) Hic terminus oeconomiae peccati, in confinio gratiae. v.42. awytog, sancta) Subaudi ex seqq. et justa et bona. quan- quam haee synonyma potissimum ad defendendum praeceptum, cum sua virtute pungente, opus fuit cumulari. sancta, justa, bona, ratione causae efficientis, formae, finis; (ut habent Dorschei Notae ms.) vel, sancta, respectu officiorum erga Deum: justa, respectu proximi: bona, respectu naturae meae: cui convenit, quicquid praecipitur, nam vita promittitur. v.40. Ex his tribus epithetis convenientissi- me tertium assumitur versu seq.
v.43. 0) igitur, quod bonum est —. Vis articuli notanda. — Savaros, mors) malum maximum, et mortis, mali maximi, causa: naregyalouevn operans. — adhu 4 amaoria, sed peccatum) sc. mihi factum est mors. neque enim participium xaregyalouevn operans sine verbo substantivo praedicatum constituit. — iva mary apag- tia, ut appareret peccatum) Ploce. peceatum, minime bonum. Hoc. ecohaeret cum anteced. — dva rob ayatot — Savarov, per bonum — mortem) Paradoxon. et magna vi epitheton bonwm adhibetur pro substantivo legem. xureoyalouern, operans) Participium, ita resol- vendum: peccatum mihi mors factum est, qguippe quod mihi vel per bonum patravit mortem. Non est tautologia; nam illud per bonum vim supperaddit secundae parti hujus sententiae. — iva yévytat, ut fieret) Hoc pendet ab operans, Sic tva ut duplex gradationem
’