Ti semainousi ta duo tauta logia, phos ek photos?
Quid autem duo hæc verba, Lucem de luce, significant?
Ap. Pros ten toutou katalepsin prepei na exeuromen, pos to phos einai ditton, allo ktiston kai allo aktiston. Kai dia to ktiston phos he Graphe (Gen. a. g'.) legei; kai eipen ho Theos, genetheto phos, kai egeneto phos; kai eiden ho Theos to phos hoti kalon, kai diechorisen ho Theos anameson tou photos kai anameson tou skotous. Peri de aktistou photos legei ho Prophetes (Es. x'. ith,.); kai ouk esmai soi eti ho helios eis phos hemeras; oude anatole selenes photiei sou ten nukta; all' estai soi Kurios phos aionion, kai ho Theos doxa sou. Ou gar dusetai ho helios soi, kai he selene soi ouk ekleipsei; estai gar soi Kurios phos aionion. Kai touto to phos eis ton topon touton groikatai dia to aktiston, kathos einai phaneron apo ta logia tou parontos arthrou, hopou legei; Theon alethinon ek Theou alethinou, gennethenta, ou poiethenta. Alla to ktiston ek tou medame medamos ektisthe, ma to genneton phos, eitoun ho Huios, einai apo ten ousian tou Patros; dia to hopoion legei ho Apostolos (Hebr. a. g'.) houtos; hos on apaugasma tes
Resp. Ad hujus rei planiorem intellectum sciendum, geminam esse lucem; alteram creatam, alteram increatam. De creata ita loquitur Scriptura (Gen. i. 3): 'Dixit Deus: fiat lux, et facta est lux.' Et vidit Deus, lucem esse bonam, et distinxit inter lucem et tenebras. At de luce illa increata ita Propheta (Ies. lx. 19): 'Nec amplius sol tibi in lucem diurnam erit, neque exortus lunæ noctem tuam illuminabit; sed Dominus ipse erit tibi lux æterna, et Deus gloria tua. Non enim occidet sol tuus, nec deficiet luna tua: nam Dominus tibi lux æterna erit.' Atque hæc ipsa lux utpote increata hoc loco intelligitur, ut ex verbis in hoc Articulo mox sequentibus dilucide patet: Deum verum de Deo vero; genitum, non factum. Etenim lux creata, de puro puto nihilo producta fuit: at genita lux sive filius de essentia Patris emersit. Unde dicit Apostolus (Heb. i. 3): 'Qui quum sit splendor gloriæ, et expressa imago substantiæ illius, et ferat omnia verbo potentiæ
doxes, kai charakter tes hupostaseos autou, pheron te ta panta to rhemati tes dunameos autou, di eautou katharismon poiesamenos ton hamartion hemon, ekathisen en dexia tes megalosunes en hupselois. Homoios kai autos peri heautou (Ioan. e. ib'.) legei; ego eimi to phos tou kosmou, ho akolouthon emoi ou me peripatesei en te skotia, all' hexei to phos tes zoes. Legetai de phos ek photos, hoti pasan ten ousian tou Patros echei eis heauton, kathos hotan hena phos apo allo anaptetai, holen ten ekeinou phusin echei. Akomi ta logia touta, hopou heuriskountai eis to paron arthron, di hou ta panta egeneto, prepei na groikountai, pos kathos homoios einai homoousios me ton Theon kai Patera, houtos homoios einai kai poietes; kai ochi, di autou, hos dia tinos huperetou, e organou; hos phesin (Ioan. a. e.) he Graphe; en to kosmo en, kai ho kosmos di autou egeneto, tout' estin, ex autou. suæ, per semet ipsum purgatione peccatorura nostrorum facta, consedit in dextra majestatis in excelsis.' Eodem modo ipse de se ipso loquitur (Ioh. viii. 12): 'Ego lux mundi sum, qui me sequitur, in tenebris non ambulabit, sed habebit lumen vitæ.' Dicitur vero lux de luce, quod totam Patris essentiam in se ipso habet. Quemadmodum quum lux una de alia accenditur, totam illius naturam accipit. Iam verba, quæ in hoc eodem Articulo adduntur: per quem omnia facta sunt, hoc sensu sunt accipienda, quod, quemadmodum ejusdem naturæ æqualiter Deo Patri consors est, item ex æquo creator sit; non vero sic per ipsum, quasi per famulum aut instrumentum, docente Scriptura (Ioh. i. 10): 'In mundo fuit, et per ipsum mundus factus est, hoc est, ab ipso.' Erotesis lz'. Quæstio XXXVII.
Pos einai to triton arthron tes Pisteos?
Tertius fidei Articulus quomodo se habet?
Ap. Ton di hemas tous anthropous kai dia ten hemeteran soterian katelthonta ek ton ouranon, kai sarkothenta ek Pneumatos hagiou kai Marias tes Parthenou, kai enanthropesanta.
Resp. Qui propter nos homines et propter salutem nostram descendit de coelo, et incarnatus est ex Spiritu Sancto et Maria Virgine, et homo factus est.
Erotesis le. Quæstio XXXVIII.
Ti didaskei to arthron touto tes Pisteos?
Quidnam hic Articulus docet?
Ap. Tessera pragmata didaskei. Proton pos ho Huios tou Oeou dia ten soterian mas ekatebeken apo tous ouranous kata ten huposchesin tou eis ten gastera tes katharotates Parthenou Marias, kathos ho autos legei (Ioan. g'. ig'.) peri heautou; oudeis anabebeken eis ton ouranon, ei me ho ek tou ouranou katabas, ho Huios tou anthropou. Kai katebe apo ton ouranon, ochi dia na allaxe topon; diati estontas kai na einai Theos pantachou heurisketai, kai hola ta pragmata pleroi; ma diati houtos eressen eis ten megaleioteta tou, na tapeinose ton heauton tou, pernontas ten anthropoteta. Deuteron didaskei to arthron touto, pos ho Kurios hemon Iesous Christos eperen alethinen anthropoteta, kai ochi phainomenen e phantasiode. Kai tote to soma tou eplastheken eis ten koilian tes makariotates parthenou, hotan ekeine pros ton Angelon apekrithe kai (Louk. a. le.) eipen; idou he doule Kuriou, genoito moi kata to rhema sou; tote pareuthus anthropos teleios egineke me hola tou ta mere kai me psuchen logiken; esmimena me ten theoteta (Dam. g'. a.). Kai kata ten mian kai ten auten hupostasin eton Theos alethinos kai anthropos
Resp. Res quatuor. Primo, fillium Dei nostræ salutis caussa de coelo, ut olim pollicitus fuerat, in uterum purissimæ virginis Mariæ descendisse; quemadmodum de semet ipso loquitur (Ioh. iii. 13): 'Nemo adscendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, filius hominis.' De coelo autem descendit, non ut locum mutaret, quippe qui ut verus Deus ubique locorum adest, resque omnes implet, sed quoniam sic majestati illius placuit, humiliare semet ipsum, adsumta humanitate. Secundo docet hic Articulus, dominum nostrum Iesum Christum induisse veram non apparentem quampiam aut imaginariam humanitatem. Nempe illo temporis articulo in utero beatissimæ virginis corpus illius formabatur, quo ipsa Angelo respondens (Luc. i. 38): 'Ecce me, inquit, ancillam Domini, fiat mihi secundum verbum tuum.' Tum illico perfectus homo membris omnibus animaque rationali, junctim cum divinitate, exstitit (Damascen. iii. 1). Et in una eademque persona verus Deus verusque homo erat. Sed et illibata virgo mox Deipara agnita ac comperta fuit,
alethinos; kai he amoluntos Parthenos theotokos egnorizeto; kathos he Elisabet eipe (Louk. a. mg' ) pros auten; kai pothen moi touto, hina elthe he meter tou Kuriou mou pros me? Akomi einai anankaion kai touto na exeuromen, pos oute he theotes allaxen eis ten anthropoteta, mete he anthropotes eis ten theoteta; ma katha mia phusis emeine teleia, eis mian hupostasin, me hola ta idiomata tes; exo apo ten hamartian, hoson pros ten anthropoteta. quemadmodum ipsi Elisabeta dixit (Luc. i. 43): 'Unde vero istuc mihi, quod mater Domini mei ad me venit?' Ad hæc illud etiam scitu nobis necessarium est, quod neque divinitas in humanitatem conversa sit, neque humanitas in divinitatem; sed manserit natura utraque absoluta, cum proprietatibus suis omnibus, in persona una; peccato tamen, quod ad humanitatem attinet, excepto. Erotesis lth'. Quæstio XXXIX.
Ti didaskei triton touto to arthron tes Pisteos?
Quodnam tertium est eorum, quæ hoc Articulo docentur?
Ap. Pos tou Christou he enanthropesis egineke me ten sunergian tou hagiou Pneumatos; hoste kathos he Parthenos prin tes sullepseos (Es. z'. id'.) eton Parthenos, houto kai eis ten sullepsin kai hustera apo ten sullepsin emeine parthenos, kai eis auton ton tokon; diati ap' auten egennetheke, phulaxas alobeton tes parthenias tes ten sphragida; hoste kai hustera apo ten gennesin eis aionas ateleutetous einai parthenos.
Resp. Incarnationem Christi opera Spiritus Sancti factam fuisse, adeo ut, quemadmodum beata virgo ante conceptionem virgo erat (Ies. vii. 14); ita etiam in conceptu, post conceptum, itemque in partu ipso virgo permanserit. Sic enim de Genetricis alvo editus est Christus, ut intactum penitus inviolatumque virginitatis illius signaculum conservarit, ipsaque post partum in secula interminata virgo maneret. Erotesis m'. Quæstio XL.
Ti allo periechetai eis to arthron touto?
Quid præterea in hoc Articulo continetur?
Ap. Dia ten panagnon parthenon ten theotokon Marian, ten hopoian estontas kai na axiothe na plerose
Resp. De castissima virgine atque deipara Maria, quam, quoniam digna habita fuit, quæ tantum impleret
toson musterion, echousi chreos holoi hoi orthodoxoi, na ten doxazousi prepoumena, kai na ten eulabountai, hos metera tou Kuriou hemon Iesou Christou, e mallon eipein, hos theotokon. Dia touto he ekklesia chairetismon tes ekame, sunthemenon apo ta logia tou Archangelou kai tes hagias Elisabet, banontas kai aute anamesa kapoia oliga eis ton tropon touton; Theotoke parthene, chaire kecharitomene Maria, ho Kurios meta sou; eulogemene su en gunaixi, kai eulogemenos ho karpos tes koilias sou, hoti Sotera etekes ton psuchon hemon. mysterium, Orthodoxi omnes, ut fas piumque est, jure ac merito collaudare venerarique debent; velut matrem Domini nostri Iesu Christi, vel potius, ut Dei genetricem. Quam etiam ob caussam Ecclesia salutationem illius ex verbis Archangeli et S. Elisabetæ, quibus et paucula quædam sua adjecit, hunc in modum concinnavit: O Deipara Virgo, ave Maria, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui, quoniam Salvatorem animarum nostrarum peperisti. Erotesis ma. Quæstio XLI.
Pos prepei na groikoumen dia ton chairetismon touton?
Quid nobis de hac salutatione censendum?
Ap. Proton prepei touto na pisteues, pos ho chairetismos houtos echei ten archen kai ten rhizan tou ap' auton ton Theon; kai epheltheken eis ten gen, epi tous anthropous dia tou Archangelou, diati ho Archangelos den ethelen apokotesein, na ton eipe, an ho Theos den ton ethele prostaxein. Ta de logia hopou eipen he hagia Elisabet, ta elegen ek Pneumatos hagiou; to hopoion einai phaneron, diati (Louk. a. ma.) legei ho Euangelistes; kai eplesthe Pneumatos hagiou he Elisabet, kai anephonese phone megale kai eipen; eulogemene su en gunaixi, kai eulogemenos ho karpos tes koilias sou. Ta de logia hopou eprosthesen
Resp. Primum illud credas oportet, salutationem istam originem et radicem suam Deo ipsi debere; sed ad homines in terra degentes per Gabrielem Archangelum delatam esse, qui illam alioqui neutiquam proferre atque usurpare ausurus erat, nisi a Deo ipsi mandata fuisset: rursus, quæ Elisabeta protulit verba, ea Spiritus Sancti afflatu protulisse, satis ex narratione Evangelistæ liquet (Luc. i. 41): 'Et repleta est Spiritu Sancto Elisabeta, altaque inclamans voce dixit: benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui.' Sed et illa verba, quæ Ecclesia adjecit,
he ekklesia, kai auta ek Pneumatos hagiou einai; kai aute he ekklesia me ten exousian, hopou echei, prostassei, na doxazomen polla sunechos ten parthenon me ton chairetismon touton eis ton kairon tes proseuches. ex Spiritu Sancto sunt. Eadem Ecclesia pro suo jure atque auctoritate, inter orandum, crebro multumque hac ipsa salutatione B. Virginem coli a nobis celebrarique jussit. Erotesis mb'. Quæstio XLII.
Ti didaskalia heurisketai eis ton chairetismon touton?
Quid doctrinæ in hac salutatione inest?
Ap. Eis ton chairetismon touton heurisketai he anamnesis tes enanthropeseos tou Huiou tou Theou kai ton autou euergesion, hopou mas edoke met' auten. Akomi paradidotai kai he toiaute didaskalia (Dam. g'. keph. a. kai b'.), egoun pos ho logos tou Theou ho anarchos ex ouranou katabas den ebasta sarka me ton eauton tou, ma eis ten koilian tes panagias Parthenou, apo ta katharotata tes ahimata ten epere, tou hagiou Pneumatos sunergountos, kai ap' auten egennetheken, hos apo gnesian tou metera. Houto bebaios kai alethos prepei na pisteuomen. Tous de legontas (Kuril. Hier. Kat. ig'.), pos ekatabasen apo ton ouranon ten sarka hopou ephorese, kai ten eperasen apo ten hagian Parthenon, hos an apo solenari, he ekklesia tous ekrinen hairetikous, kai tous katekrinen. Akomi eis ton idion chairetismon einai kai toute he didaskalia, hopou mas didaskei na ten onomazomen Theotokon kata ten anthropoteta; kai ap' auten
Resp. In hac salutatione continetur commemoratio assumtæ a filio Dei humanitatis, eorumque illius beneficiorum, quæ per humanitatem suam in nos contulit. Tum hæc etiam in ea proponitur doctrina (Damasc. III. cap. I. et II.), quod nimirum, dum coelo æternum illud et principii expers Dei verbum descenderet, nullam secum carnem attulerit; verum illam in sanctissimæ virginis utero de purissimis sanguinis illius guttis opera Spiritus Sancti assumserit, itaque de illa, ut de genuina matre sua, natus fuerit. Quod firme vereque ita nobis credendum est. Ceterum qui Servatorem coelo descendentem jam carnem gestavisse affirmant, eamque sic per S. virginem tanquam per canaliculam quampiam traduxisse (apud Cyrillum Hieros. Catech. XIII.); eos Ecclesia pro hæreticis habet damnatque. Porro et hæc doctrina salutatione ista comprehenditur, qua docemur nuncupare B.