egennetheken ho Christos, Theos teleios kai anthropos teleios. Eti de heurisketai kai toiaute didaskalia eis ton chairetismon touton, eis ton logon, hopou onomazei ten Parthenon kecharitomenen, pos aute einai metochos tes theias charitos, perissoteron para kan hena allo ktisma; diati einai meter Theou; kai dia touto he ekklesia ten upsonei huper ta Cheroubim kai Seraphim; kai tora aute huperairei pasas tas choreias ton angelon, histamene ek dexion tou Huiou tes, en pase time kai doxe; kathos ho Psalmodos (Psal. md'. th'.) legei; pareste he basilissa ek dexion sou, en himatismo diachruso peribeblemene, pepoipilmene. Ton chairetismon touton kath' henas apo tous orthodoxous christianous prepei met' eulabeias na ton lege, zetontas ten mesiteian tes Parthenou; polla gar ischuei deesis metros pros eumeneian Huiou. Kai hopoios thelei na einai pros auten eulabes, has diabaze ton akathiston humnon, kai tas parakleseis, kai tous loipous humnous tes ekklesias tous pros doxan autes suntethentas. virginem Deiparam secundum humanam Christi naturam, natumque ex ea Christum Deum pariter hominemque perfectum fuisse. Super hæc salutatio ista, dum virginem gratia plenam vocat, docet, eandem, eo quod mater Dei est, largius multo atque abundantius divinæ gratiæ participem factam esse, quam aliam quamcunque rem creatam; eaque re illam ecclesia super Cherubim et Seraphim merito extollit. Nunc enim illa omnes Angelorum choros longe supergressa ad dextram filii sui omni cum honore atque gloria adstat, dicente Davide (Psa. xlv. 9): 'Adstat regina ad dextram tuam, in veste auro distincta, amicta versicoloribus.' Debet autem orthodoxus Christianus quilibet salutationem hanc summa cum reverentia recitare virginisque intercessionem implorare. Plurimum enim matris ad pietatem filii valet oratio. Ceterum qui devotus virginis cultor esse velit, ille hymnum akathiston dictum (quod stantibus, non vero sedentibus canatur), recitabit et supplicationes et ceteros ecclesiæ hymnos, in honorem Deiparse compositos. Erotesis mg'. Quæstio XLIII.
Poiou einai to tetarton arthron tes pisteos?
Quartus fidei Articulus quis est?
Ap. Staurothenta huper hemon epi Pontiou Pilatou kai pathonta kai taphenta.
Resp. Qui pro nobis crucifixus est sub Pontio Pilato, passus et sepultus.
Erotesis md'. Quæstio XLIV.
Ti didaskei to arthron touto?
Quid hic docet Articulus?
Ap. Hex pragmata didaskei; proton pos kat' ekeinen ten alethinen anthropoteta, hopou eperen apo ten parthenon Marian ho Logos, kat' ekeinen epathen eis ton stauron apano di hemas, kurios kai alethos; kai apethanen alethos; to hopoion touto einai phaneron apo ten hagian Graphen, hopou (Louk. kg'. ms'.) legei; kai phonesas phone megale ho Iesous eipe; Pater, eis cheiras sou paratithemi to pneuma mou; kai tauta eipon, exepneuse; Kai to timion tou haima alethos di hemas exechee, kai met' auto mas exegorasen; hos legei (Eph. a. e. kai z'.) ho Apostolos; proorisas hemas eis huiothesian dia Iesou Christou, en tho echomen ten apolutrosin dia tou haimatos autou, ten aphesin ton paraptomaton, kata ton plouton tes charitos autou.
Resp. Sex admodum res docet. Primo, quod secundum veram illam humanitatem, quam de Maria virgine verbum sustulit, etiam in cruce nostra caussa vere et proprie possum fuerit vereque mortem oppetierit, quod ex sacro codice manifestum est (Luc. xxiii. 46): 'Exclamans autem voce magna Iesus dicit: Pater in manus tuas depono spiritum meum; eoque dicto exspiravit.' Quod pretiosum sanguinem suum pro nobis vere profuderit eoque nos redemerit, teste Apostolo (Eph. i. 5 et 7: 'Qui prædestinavit nos in adoptionem filialem per Iesum Christum, in quo habemus redemtionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum, secundum divitias gratiæ ipsius.' Erotesis me. Quæstio XLV.
Poion einai to deuteron, hopou periechei to arthron touto?
Secundum hoc Articulo contentum, quid est?
Ap. Pos anamartetos epathe dia tas hemon hamartias; kathos legei ho Apostolos Petros (a. epist. a. ie.); eidotes hoti ou phthartois argurio e chrusio elutrothete ek tes mataias humon anastrophes patroparadotou, alla timio haimati, hos amnou amomou kai aspilou Christou. Akomi kai ho
Resp. Christum sine ullo peccato peccatorum nostrorum poenas luisse, teste Petro Apostolo (1 Pet. i. 18): 'Cum sciatis vos non caducis rebus, auro argentoque, redemtos esse a vana vestra vivendi ratione per majores tradita sed pretioso sanguine Christi, velut agni immaculati et incontaminati.'
baptistes Ioannes martura, pos estontas kai na einai athoos ho Iesous kai anamartetos epathe dia tas hamartias mas; dio (Ioan. a. kth'.) legei; ide ho amnos tou Theou, ho airon ten amartian tou kosmou; Kai epath thelematikos; kathos ho idios (Ioan. i. ie.) legei; exousian echo theinai ten psuchen mou, kai exousian echo palin labeiu auten. Similiter et Ioannes Baptista testator, Iesum, qui insons omnino et ab omni peccati contagione intactus esset, nostra ob peccata supplicium pertulisse; ita enim ille (Ioh. i. 29): 'Ecce agnus Dei, qui tollit peccata mundi.' Pertulit vero sua plane sponte atque voluntate, quemadmodum ipse dicit (Ioh. x. 18): 'Potestatem habeo ponendi animam meam, habeo item potestatem recipiendi eam.' Erotesis ms'. Quæstio XLVI.
Ti didaskei triton touto to arthron?
Quidnam tertium iste docet Articulus?
Ap. Pos ho Christos epathen eis ton stauron kata ten sarka, kai ochi kata ten theoteta; diati he theotes den epasche, mete ekarphoneto eis ton stauron, mete emtusmous e kolaphismous edecheto, mete apethneske; kai hoson pos me monen ten sarka epaschen, ho Apostolos (Kol. a. kb'.) to phaneronei legontas; nuni de apokatellaxen en to somati tes sarkos autou dia tou thanatou, parastesai hemas hagious kai amomous, kai anenkletous katenopion hautou. Alla men he theotes hos an elabe ten anthropoteta, pote den echoristheken ap' auten; oute (Damask. homil. eis to a. sabb. hagion ut 70), eis ton kairon tou pathous e tou thanatou eis ton stauron, oute meta ton thanaton; kala kai he psuche na echoristheken apo
Resp. Christum in cruce secundum carnem non vero secundum divinitatem passum fuisse. Nihil enim perpessa fuit Divinitas: non illa cruci affixa fuit: non consputationibus, non alapis os præbuit: non vitam amisit. Quod autem carne sola cruciatus fuit, id manifeste docet Apostolus (Coloss. i. 22): 'Nunc autem reconciliavit in corpore carnis suæ per mortem; ut sisteret nos sanctos et inculpatos et irreprehensibiles coram se ipso.' Ceterum ex quo humanitatem semel assumserat divinitas, nunquam ab ea separata fuit: non tempore passionis mortisque in cruce: non etiam a morte: quamquam enim disjuncta a corpore anima esset; divinitas tamen nec a corpore nec
to kormi; ma he theotes oute apo to kormi oute apo ten psuchen pote echoristheke. Dia touto kai eis kairon tou thanatou he hupostasis tou Christou eton mia kai he haute. ab anima unquam secessit: unde ipsa etiam in morte una eademque Christi erat persona (Damascen. Homilia in sanctum Sabbatum, p. 292, Pantin.). Erotesis mz'. Quæstio XLVII.
Ti didaskei tetarton to arthron touto?
Quartum in hoc Articulo, quid est?
Ap. Pos ho thanatos tou Christou na eton me diaphoroteron tropon para hopou eton ton allon holon anthropon, dia tais aphormais toutais; proton dia to baros ton hamartion mas, kathos legei ho Prophetes (Es. ng'. d'.) peri autou; houtos tas hamartias hemon pherei, kai peri hemon odunatai; kai hemeis elogisametha, auton einai en pono kai en plege hupo Theou kai en kakosei; autos de etraumatisthe dia tas hamartias hemon, kai memalakistai dia tas anomias hemon. Kai allos Prophetes (Thren. a. ib'.) hos ek prosopou tou Christou; hoi pros humas pantes paraporeuomenoi hodon, epistrepsate, kai idete, ei estin algos kata to algos mou, ho egenethe moi. Deuteron, diati eis ton stauron apano eplerou ten hierosunen, heauton prosenenkas to Theo kai Patri eis apolutrosin tou genous ton anthropon; hos phesin ho Apostolos (a. Tim. b'. s'.) peri autou; ho dous eauton antilutron huper panton. Kai allachou (Ephes. e. b'.); ho Christos hegapesen
Resp. Quod mors Christi præstantiore magisque fructuoso quodam modo quam mortes reliquorum hominum omnium, contigit. Has præcipue ob caussas: Primum, ob gravissimam scelerum nostrorum sarcinam, ut de eo ait Propheta (Ies. liii. 4): 'Hic peccata nostra fert, et pro nobis dolore affligitur. Nos existimabamus, illum dolore et plagis et afflictionibus a Deo affici: sed ille ob peccata nostra sauciatus est, et ob iniquitates nostras languore correptus est.' Et Propheta alius, tanquam ex persona Christi (Ier. Thr. i. 12): 'Numquid non ad vos attinet, vos omnes qui iter facitis? revertimini ac videte, si est dolor, ut dolor meus, qui mihi accidit.' Deinde, quod in cruce Pontificium munus suum adimplevit, offerendo semet ipsum Deo et Patri in redemtionem generis humani. Sicut de illo loquitur Apostolus (1 Tim.ii. 6): 'Qui dedit se ipsum pretium redemtionis pro omnibus.' Et alibi (Ephes. v. 2):
hemas, kai paredoken heauton huper hemon prosphoran, kai thusian to theo eis osmen heuodias. Kai eis allon popon (Rhom. e. e.); eti hamartolon onton hemon, kata kairon Christos huper hemon apethanen. Ekei akomi eis ton stauron eteleione ten mesiteian anameson Theou kai anthropon; kathos ho autos Apostolos legei (Kol. a. k'.) peri hautou; kai di autou apokatallaxai ta panta eis auton; eirenopoiesas dia tou haimatos tou staurou hautou; kai allachou (Kol. b'. id'.); exaleipsas to kath' hemon cheirographon tois dogmasin, ho en hupenantion hemin, kai auto eren ek tou mesou, proselosas auto to stauro. 'Christus dilexit nos, et se oblationem pro nobis ac victimam Deo tradidit in odorem suaviter fragrantem.' Et alio loco (Rom. v. 8): 'Cum adhuc inimici Dei essemus, Christus pro nobis mortuus est.' Tum quod ibidem in cruce, susceptam inter Deum atque homines conciliationem absolvit, quemadmodum idem de illo loquitur Apostolus (Col. i. 20): 'Et per illum reconciliare sibi omnia, pace facta per sanguinem crucis illius.' Et alibi (c. ii. 14): 'Delebat, quod contra nos erat, chirographum in decretis, quod adversum nobis erat: et cruci illud affixum de medio sustulit.' Erotesis me. Quæstio XLVIII.
Ti didaskei pempton to arthron touto?
Quodnam quintum est, quod hic docet Articulus?
Ap. Peri tes taphes tou Kuriou hemon Iesou Christou; pos katapos epathe kurios kai alethos eis ton stauron apano; houtos kai apethanen alethos kai alethos etaphe eis topon episemon. Kai touto eginen ochi choris aitian, ma dia na men hupopteuetai tinas husteron peri tes alethous autou ek nekron anastaseos. Diati an ethele taphe eis kan hena topon apokruphon, kai kathos to legousin, en parabusto, ethelasin echein aphormen hoi Ioudaioi, na diasurousi ton Christou. Pros megaleteren loipon
Resp. De sepultura Domini nostri Iesu Christi. Quod quemadmodum proprie vereque in crucem actus ultimos pertulit cruciatus: ita revera etiam mortuus, locoque celebri sepultus fuit. Id quod neutiquam sine caussa factum; verum ut ne deinde quisquam de vera Christi e mortuis resurrectione addubitaret. Quippe si loco quodam obscuro et abstruso, quod ajunt, angulo, sepultus fuisset: caussam haud inopportunam calumniis suis oppugnandi Christi reperissent Iudæi.
pistosin kai doxan tes endoxou tou Christou anastaseos eparakinethekasin hoi Ioudaioi, kai elthasi pros Pilaton (Matth. kz'. xd'.) legontes; keleuson asphalisthenai ton taphon heos tes trites hemeras; kai autos tous apekrithe; echete koustodian, hupagete, asphalisasthe hos oidate. Hoi de poreuthentes esphalisanto ton taphon, sphragisantes ton lithon, meta tes koustodias. He hopoia koustodia ton Ioudaion phanerotata emarturese, pos ho Christos aneste apo tous nekrous; diati eis ton kairon ekeinon autoi ephobethesan, hos legei (Matth. ke. b'.) he Graphe; kai idou seismos egeneto megas; angelos gar Kuriou katabas ex ouranou proselthon apekulise ton lithon apo tes thuras, katheto epano autou. Apo de tou phobou autou eseisthesan hoi terountes, kai egenonto hosei nekroi. Hoitines husteron elthontes eis ten polin apengeilan tois Archiereusin hapanta ta genomena; kai dia touto henankazonto na eipousi kai ekeina ta logia, hopou eipen ho angelos Kuriou (stich. e.) eis tas gunaikas; oida hoti Iesoun ton estauromenon zeteite; ouk estin hode; hegerthe gar kathos eipe; deute, idete ton topon, hopou ekeito ho Kurios; kai tachu poreutheisai eipate tois mathetais autou, hoti egerthe apo ton nekron. Dia touten loipon ten aphormen ho taphos tou Kuriou einai onomastos, dia na Quocirca ad majorem gloriosæ Christi resurrectionis fidem ac gloriam, quodam quasi instinctu commoti, ad Pilatum adeunt ajuntque (Matt. xxvii. 64): 'Iube accurate asservari sepulcrum in diem tertium.' Quibus ille respondit: habetis custodiam, ite, asservate prout poteritis. Illi vero abeuntes asservabant sepulcrum, obsignato saxo atque apposita custodia. Quod Iudæorum custodia manifestissimum resurrectionis Christi perhibuit testimonium, quippe quæ eo ipso temporis articulo magno pavore percellebatur, teste Scriptura (Matt. xxviii. 2): 'Ecce autem ingens terræ motus exstitit. Nam Angelus Domini de coelo descendens, accedens saxum ab ostio devolvit, in eoque consedit; cujus terrore conturbati custodes velut mortui facti sunt.' Qui postea (versu 11) in urbem ingressi Pontificibus summis, quæ evenerant omnia, renunciarunt. Unde ea etiam proferre coacti sunt verba, quæ Angelus mulieribus dixerat (vers. 5): 'Scio Iesum vos, qui crucifixus erat, quærere. Ille vero hic non est. Iam enim, sicut prædixerat, surrexit. Venite, videte locum, in quo situs fuit Dominus, et cito euntes, enumerate discipulis illius, ipsum a mortuis resurrexisse.' Hanc igitur ob caussam sepulcrum Domini celebre