670 THE KEFOKMATION IN FKENCH SWITZEKLAND.
NOTES. MELANCHTHON'S LAST WORDS ON THE EUCHARIST.
Letter to Calvin, Oct. 14, 1554. Melanchthon approves of the execution of Servetus and continues : " Quod in proximis Uteris me hortaris, ut reprimam ineruditos clamores illorum, qui renovant certamen irepl aproXaTpeias, scito, quosdam prcBcipue odio mei earn disputationem movere, ut habeant plausibdem causani ad me opprimendum." He expresses the hope to discuss this subject with him once more before his deatli. (Mel's Opera in the Corp. Reform. VIII. 362 sq.)
To Hardenberg, pastor in Bremen, who was persecuted for resisting the doctrine of ubiquity, he wrote, May 9, 1557 {ibid. IX. 154) : " Crescif, ut tides, non modo certamen, sed etiam rabies in scriptoribus, qui apToXarpeiav stabiliunt."
Letter to Mordeisen, counsellor of the Elector of Saxony, Nov. 15, 1557 {ibid. IX. 374) : " 8i mihi concedetis, ut in alio loco vivam, respondebo illis indoctis sycophantis et vere et graviter, et dicam utilia ecclesice."
One of his last utterances is reported by Peucer, his son-in-law, " ex arcanis sermonibus Dom. Philippi," in an autograph of Jan. 3, 1561 (vol. IX. 1088- 1090). Here Melanchthon asserts the real presence, but declines to describe the mode, and rejects the ubiquity of Christ's body. He also admits the figurative sense of the words of institution, which Luther so persistently denied. " Consideranda est," he says, " interpretatio verborum Christi, quce ab aliis Kara rh prjTOf, ab aliis Kara rp6iTov accipiuntur. Nee sunt plures interpretationes quam duce. Posterior Pauli est sine omni dubio, qui vocat Koiucaviau corporis panem, et aperte testatur, ovk i^iffrdvai ttjs <j)v<Tea)s ra opw/neva a-vfM0o\a. Ekgo NECESSE EST ADMiTTi rp6irov. Cum hac consentit vetustas Qrceca et Latina. Grwci ffv/x&o\a avTirvira, Latini ' signa ' et 'Jiguras ' vocant res externas et in usu corpus et sanguinem, ut discernant hunc sacrum et mysticum cibum a profano, et admoneant Ecclesiam de re signata, quce vere exhibetur et applicatur credentibus, et dicunt esse symbola rov ovtoos ffw/xaros, contra Entychem, ut sciat Ecclesia, non esse inania symbola aut notas tantum professionis, sed symbola rerum prasentium Christi vere prasentis et efficacis et impertientis atque applicantis credentibus promissa benejicia."
From Melanchthon's Judicium de controversia cosnce Domini ad illustr. Principem ac D. D. Fridericum, Comitem Palatinnm Eheni, Electorem, dated Nov. 1, 1559 (IX. 960 sqq.) : "Non difficile, sed periculosum est respondere. Dicam tamen, quce nunc de controversia illius loci monere possuin : et oro Filium Dei, ut et consilia et eventus gubernet. Non dubium est de controversia Co^nae ingentia certamina et bella in toto orbe terrarum secutura esse : quia mundus dat pcenas idololatrioE, et aliorum peccatorum. Ideo petamus, ut Filius Dei nos doceat et gubernet. Cum autem ubique multi sint injirmi, et nondum instituti in doctrina Ecclesice, imo conjirmati in erroribus : necesse est initio habere rationem injirmorum.
" Probo igitur consilium Illustrissimi Electoris, quod rixantibus utrinque mandavit silentium ne distractio fiat in tenera Ecclesia, et injirmi turbentur in illo loco, et vicinia : et optarim rixatores in utraque parte abesse. Secundo, remotis contentiosis, • prodest reliquos de una forma verborum convenire. Et in hac controversia optimum esset retinere verba Pauli : 'Panis quern f rang imus, Koivcovia iarl rov ffd/xaTos.' Et copiose de fructu cance dicendum est, ut invitentur homines ad amorem hujus pignoris, et crebrum usum. Et vocabulum Koivwvia declarandum est.
§ 134. CALVIK AKD HESHUSIUS. 671
"Noil dicit [Paulus], mulari nalurmii panis, ut Papista^ dicunt : non dicit, ut Bremenses, punem esse substantiale corpus Chrisli. Non dicit, ut Heshusius, panem esse verum corpus C/iristi : sed esse KOLvwviav, id est, hoc, quo jit consociatio cum corpore Christi : qme Jit in usit, et quidem non sine cogitations, ut cum inures panem rodunt. . . .
" Sed hanc veram et simplicem doctrinam defructu, nominant quidam cothurnos : et postulant did, an sit corpus in pane, aut speciebus panis? Quasi vera Sacramentum propter panem et illam Papisticam adorationem institutum sit. Postea Jingunt, quomodo includant pani : alii conversionem, alii transubstantiationem, alii ubiquitatem excogitarunt. Hcec portentosa omnia ignota sunt eruditce vetustati. , . .
"Ac maneo in hac sententia : Conientiones utrinque prohihendas esse, et forma verborum una et simili utendum esse. 8i quibus hac non placent, nee volunt ad communionem accedere, his permittatur, ut suo judicio utantur, modo nonjiant distractiones in populo.
" Oro autem Jilium Dei, Dominuni nostrum Jesum Christum sedentem ad dextram ceterni patris, et colligentem oiternum Ecclesiam voce Evangelii, ut nos doceat, gubernet, et protegat. Opto etiam, ut aliquando in pia 8ynodo de omnibus controversiis horurn temporum deliberetur."