ipse vitam quaerat. Non in eo error est, nedum periculum, si mille annos dicas esse futuros; sed si annos vel futuros vel praeteritos ex sensu carnis interpretere. Mysterium est, doctrina de F%lio Dei; tum, crux ejus; denique, etiam gloria ejus. Ipse signum est, cui in alia parte post aliam contradicitur. Multa credendi et confitendi materia. a
v.3. éxhecos) Avrov addit Erasmus, invitis mss. et ipsius An- dreae textu. Omnino xielecy claudere non solum v. gr. de carcere, sed etiam de captivo dici potest: sed hic recte construit Apringius, clausit super eum, ut et éxdevoer et Eogoayeoey cohaereat cum énarvw auré, uti Gen. 7, 16. dicitur, Zxdecoev EEw dev autre’ et plane d9 “)0° wor Job. 42, 14. —tva uy, ut ne) Unum hic exprimitur beneficium: sed id ipsum est. longe maximum, et multa magna bona secum habet conjuncta. Nam regnum Dei, principe hoste remoto, vigorem non impeditum obtinet, apud gentes, et grande mysterium Dei, prophetis evangelizatum, consummatur. Ap. 10, 7.
Chiliasmum modernum, quasi errorem, eumque in fundamento, argumentis ex articulo de creatione, de redemtione, de sanctificatione depromtis, coarguit Jo. Dietericus Wincklerus in Disquisitionibus, p. 193. seqq. tum idem me tanquam defensorem ejus erroris notat. Atqui ne unum quidem ex tuis, politissime Wincklere, argumentis commentationem tangit meam: mihi vero gratum fecisti. Nulla enim res sanitatem meae de millennio sententiae evidentius potest effica- ciusque demonstrare, quam collatio libri tui et mei. Respice, quaeso, Erki. Offend. pag. 950. seqq. Quae chiliastis tu tribuis, ab iis ego plane abhorreo: imo statum mundi naturalem, viatores egentes re- missionis peccatorum et credentes, usum legis et evangelii, mortem nondum absorptam, ete. aeque statuit illa exegesis mea, ac disquisi- tio tua. Tuque, Lector, hoc quoque casu admonitus, alteram semper partem audiri oportere, memineris. Haec de Wincklero: ad rem revertimur.
Martyres, dum solutus est Satanas ex custodia mille annorum, et ultima faece terra laborat, viventes, non in terra, sed cum Christo regnant: deinde, adventus demum Christi gloriosus est in die novis- simo: deinde, coelum novum, nova terra, nova Jerusalem. Quae pseudochiliasmus confundit, vera interpretatio, textui obsecuta, dis- tinguit. Tali pacto, mllenorum annorum, quos prophetia tantopere praedicat, assensor ego haberi longe malo, quam cum indiseretis an- tichiliastis facere, qui hoc ipso suo nomine vel literam prophetiae disertam infestant, et juxta cum errore veritatem obterunt.. Myste- rium Dei agitur. Ap. 10, 7- Id tum consummatur, quando bestia interit et Satanas ligatur. Ea consummatio magis magisque appro- pinquat. Eadem complectitur longe maximas res et cum gloria Dei conjunctissimas. Earum rerum cognitio indies emergit lucidior , dis- tinctior, facilior. Extremaeque interim saevitiae diaboli occurrere, summe est necessarium. At Deo, cujus est mysterium, obloqui, ut multi faciunt: juramentum angeli, mysterium confirmantis, enervare : interpretes, digne iud- tractantes, per ignorantiam (Jud. v.40.) exa- gitare: gratiam apud sui similes ea exagitatione aucupari: nonne oxhy- gov grave tandem erit? Vicissim vero cavendum est, ne in millen- nium conferas, quae ipsi aeterhitati reservantur. Neque satis est, si asseras, id adhue futurum esse: sed quale sit, sobrie quoque debet