BULLA CONTRA ERRORES MARTINI LUTHERI ET SEQUACIUM.
LEo Episcopus Servus Servorum Dei.!
Ad perpetuam rei memoriam.
[Proémium. The Pope invokes God, St. Peter and St. Paul, and all the saints, against the new enemies of the Church.]
Exurge, Domine, et judica causam tuam, memor esto improperiorum tuorum, eorum, quie ab insipientibus fiunt ἰοίᾷ die; inclina aurem tuam ad preces nostras, quoniam surrexerunt vulpes querentes demoliri vineam, cujus tu torcular calcasti solus, et ascensurus ad Patrem ejus curam, regimen et administrationem Petro tanquam capiti et tuo vicario, ejusque successoribus instar triumphantis Ecclesize commisisti: exterminare nititur eam aper de silva, et singularis ferus depasci [tur] eam. Exurge, Petre, et pro pastorali cura prefata tibi (ut prefertur) divinitus demandata, intende in causam sancte Romane Ecclesiz, Matris omnium ecclesiarum, ac fidei magistre, quam tu, jubente Deo, tuo sanguine consecrasti, contra quam, sicut tu premonere dignatus es, insurgunt magistri mendaces introducentes sectas perditionis, sibi celerem interitum superducentes,? quorum lingua ignis est, inquietum malum, plena veneno mortifero, qui zelum amarum habentes et contentiones in cordibus suis, gloriantur, et mendaces sunt adversus veritatem, Exurge tu quoque, quesumus, Paule, qui eam tua doctrina et pari martyrio illuminasti atque illustrasti. Jam enim surgit novus Porphyrius; quia sicut ille olim sanctos Apostolos injuste momordit, ita hic sanctos Pontifices praedecessores nostros contra tuam doctrinam eos non obsecrando, sed increpando, mordere, lacerare, ac ubi cause suze ® diffidit, ad convicia accedere non veretur, more hereticorum, quorum (ut inquit Hieronymus) ultimum presidium est, ut cum conspiciant causas suas damnatum iri, incipiant virus serpentis lingua diffundere; et cum se victos conspiciant, ad contumelias prosilire. Nam licet hereses esse ad exercitationem fidelium tu dixeris oportere, eas tamen, ne incrementum accipiant, neve vulpeculx coalescant, in ipso ortu, te intercedente et adjuvante, extingui necesse est.
1 The heading is omitted by Raynaldus. 3 Raynaldus: superinducentes. 8 Cocquelines omits sue.
236 THE GERMAN REFORMATION. A.D. 1517 To 15380.
Exurgat denique,! omnis sanctorum, ac reliqua universalis Ecclesia, cujus vera sacrarum literarum interpretatione posthabita, quidam, quorum mentem pater mendacii excecavit, ex veteri hereticorum instituto, apud semetipsos sapientes, scripturas easdem aliter quam Spiritus sanctus flagitet, proprio dumtaxat sensu ambitionis, aureeque popularis causa, teste Apostolo, interpretantur, immo vero torquent et adulterant, ita ut juxta Hieronymum jam non sit evangelium Christi, sed hominis, aut quod pejus est, diaboli. Exurgat, inquam, prefata Ecclesia sancta Dei, et una cum beatissimis Apostolis prefatis? apud Deum omnipotentem intercedat, ut purgatis ovium suarum erroribus, eliminatisque a fidelium finibus heresibus universis Ecclesiz suze sanctz pacem et unitatem conservare dignetur.
[The errors of the Greeks and Bohemians revived by Luther and his followers.]
Dudum siquidem* quod pre animi angustia et moerore exprimere vix possumus, fide dignorum relatu ac fama publica referente ad nostrum pervenit auditum, immo vero, proh dolor! oculis nostris vidimus ac legimus, multos et varios errores quosdam videlicet jam per Concilia ac Predecessorum nostrorum constitutiones damnatos, heresim etiam Grecorum et Bohemicam expresse continentes: alios vero respective, vel hzreticos, vel falsos, vel scandalosos, vel piarum aurium offensivos, vel simplicium mentium seductivos, a falsis fidei cultoribus, qui per superbam curiositatem mundi gloriam cupientes, contra Apostoli doctrinam plus sapere volunt, quam oporteat; quorum garrulitas (ut inquit Hieronymus) sine scripturarum auctoritate non haberet fidem, nisi viderentur perversam doctrinam etiam divinis testimoniis, male tamen interpretatis, roborare: a quorum oculis Dei timor recessit, humani generis hoste suggerente, noviter suscitatos, et nuper apud quosdam leviores in inclyta natione Germanica seminatos.
[The Germans, who received the empire from the Pope, were formerly most zealous against heresy, but now give birth to the most dangerous errors.)
Quod eo magis dolemus ibi* evenisse, quod eandem nationem et nos et Preedecessores nostri in visceribus semper gesserimus caritatis. Nam post translatum ex Grecis a Romana Ecclesia in eosdem Germanos imperium, iidem Preedecessores nostri et nos ejusdem Ecclesiz advocatos defensoresque ex eis semper accepimus; quos quidem Germanos, Catholic veritatis vere germanos, constat heresum [heresium] acerrimos oppugnatores > semper fuisse: cujus rei testes sunt laudabiles ill constitutiones Germanorum Imperatorum pro libertate Ecclesiz, proque expellendis exterminandisque ex omni Germania hereticis, sub gravissimis poenis, etiam amissionis terrarum et dominiorum, contra receptatores vel non expellentes olim editz, et ἃ nostris Predecessoribus confirmatz, que si hodie servarentur, et nos et ipsi utique hac molestiaé careremus. Testis est in Concilio Constantiensi Hussitarum ac Wiccleffistarum, necnon Hieronymi Pragensis damnata ac punita perfidia.
1 Raynaldus omits deniqgue. 2 Raynaldus omits prefatis. ὃ Omitted by Raynaldus. 4 Omitted by Raynaldus. 5 Raynaldus: propugnatores.