§ 47. THE BULL OF EXCOMMUNICATION. 245
gulis utriusque sexus Christifidelibus Patriarchis, Archiepiscopis, Episcopis, Patriarchalium, Metropolitanarum, et aliarum cathedralium, collegiatarum ac inferiorum ecclesiarum Prezlatis, Capitulis, aliisque personis ecclesiasticis, secularibus et quoramvis Ordinum etiam Mendicantium (presertim ejus congregationis cujus dictus Martinus est professus, et in qua degere vel morari dicitur) regularibus exemptis et non exemptis, necnon universis et singulis principibus, quacumque ecclesiastica vel mundana fulgentibus dignitate Regibus, Imperatoris! Electoribus, Ducibus, Marchionibus, Comitibus, Baronibus, Capitaneis, Conductoribus, Domicellis, Communitatibus, Universitatibus, Potentatibus, Civitatibus, Terris, Castris et locis, seu eorum habitatoribus, civibus et incolis omnibusque aliis et singulis supradictis per ‘universum Orbem, presertim in eadem Alemania constitutis mandamus, quatenus sub predictis omnibus et singulis poenis, ipsi vel eorum quilibet, prefatum Martinum, complices, adhzrentes, receptantes et fautores personaliter eapiant et captos ad nostram instantiam retineant et ad nos mittant: reportaturi pro tam bono opere a nobis et Sede Apostolica remunerationem, premiumque condignum vel saltem eos et eorum quemlibet, de Metropolitanis, Cathedralibus, Collegiatis, et aliis ecclesiis, domibus, Monasteriis, Conventibus, Civitatibus, Dominiis, Universitatibus, Communitatibus, Castris, Terris, ac locis respective, tam clerici et regulares quam laici omnes et singuli supradicti omnino expellant. [The places which harbor Luther and his foliowers are threatened with the Interdict.]
Civitates vero, Dominia, Terras, Castra, Villas, comitatus, fortilicia, Oppida et loca quecumque ubilibet consistentia earum et eorum respective Metropolitanas, Cathedrales, Collegiatas et alias ecclesias, Monasteria, Prioratus, Domus, Conventus et loca religiosa vel pia cujuscunque ordinis (ut prefertur) ad que prefatum Martinum vel aliquem ex predictis declinare contigerit, quamdiu ibi permanserint et triduo post recessum, ecclesiastico subjicimus interdicto.
{Provision for the promulgation and execution of the bull.]
Et ut preemissa omnibus innotescant, mandamus insuper universis Patriarchis, Archiepiscopis, Episcopis, Patriarchalium, Metropolitanarum et aliarum cathedralium ac collegiatarum ecclesiarum Przlatis, Capitulis aliisque personis ecclesiasticis, secularibus et quorumvis Ordinum supradictorum regularibus, fratribus religiosis, monachis exemptis et non exemptis supradictis, ubilibet, przesertim in Alemania constitutis quatenus ipsi vel eorum quilibet sub similibus censuris et poenis eo ipso incurrendis, Martinum omnesque et singulos supradictos qui elapso termino hujusmodi mandatis seu monitis nostris non paruerint, in eorum ecclesiis, dominicis et aliis festivis diebus, dum inibi major populi multitudo ad divina convenerit, declaratos hereticos et condemnatos publice nuncient faciantque et mandent ab aliis nunciari et ab
1 Cocquelines: Jmperatori. Then there should be a comma after Jmperatori. The seven Electors of the Emperor are meant.
246 THE GERMAN REFORMATION. A.D. 1517 To 1530.
omnibus evitari. Necnon omnibus Christifidelibus ut eos evitent, pari modo sub predictis censuris et poenis. Et presentes literas vel earum transumptum sub forma infrascripta factum in eorum ecclesiis, monasteriis, domibus, conventibus et aliis locis legi, publicari atque affigi faciant. EExcommunicamus quoque et anathematizamus omnes et singulos cujuscumque status, gradus, conditionis, prze-eminentiz, dignitatis aut excellentiz fuerint qui quo minus presentes literze vel earum transumpta, copiz seu exemplaria in suis terris et dominiis legi, affigi et publicare possint, fecerint vel quoquomodo procuraverint per se vel alium seu alios, publice vel occulte, directe vel indirecte, tacite vel expresse.
Postremo quia difficile foret preesentes literas ad singula quseque loca deferri in quibus necessarium foret, volumus et apostolica authoritate decernimus, quod earum transumptis manu publici notarii confectis et subscriptis, vel in alma Urbe impressis et sigillo alicujus ecclesiastici Prelati munitis ubique stetur et plena fides adhibeatur, prout originalibus literis staretur, si forent exhibitz vel ostense.
Et ne prefatus Martinus omnesque alii supradicti, quos preesentes literze quomodolibet concernunt, ignorantiam earundem literarum et in eis contentorum omnium et singulorum prztendere valeant, literas ipsas in Basilice Principis Apostolorum et Cancellarize Apostolice, necnon Cathedralium ecclesiarum Brandeburgen., Misnen. et Morspergen. [Merseburg] vaivis affigi et publicari debere! volumus, decernentes, quod earundem literarum publicatio sic facta, supradictum Martinum omnesque alios et singulos prenominatos, quos literze hujusmodi quomodolibet concernunt, perinde arctent, ac si literze ipse die affixionis et publicationis hujusmodi eis personaliter lectsz et intimate forent, cum non sit verisimile, quod ea que tam patenter fiunt debeant apud eos incognita remanere.
Non obstantibus constitutionibus et ordinationibus apostolicis, seu si supradictis omnibus et singulis vel eorum alicui aut quibusvis aliis a Sede Apostolica preedicta, vel ab ea potestatem habentibus sub quavis forma, etiam confessionali et cum quibusvis etiam fortissimis clausulis, aut ex quavis causa, seu grandi consideratione, indultum vel concessum existat, quod interdici, suspendi, vel excommunicari non possint per literas Apostolicas, non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum, non autem per clausulas generales id importantes, de indulto hujusmodi mentionem, ejusdem indulti tenores, causas? et formas perinde ac si de verbo ad verbum insererentur, ita ut omnino tollatur, przesentibus pro expressis habentes.
Nulli ergo omnino hominum liceat hance paginam nostre damnationis, reprobationis, rejectionis, decreti, declarationis, inhibitionis, voluntatis, mandati, hortationis, obsecrationis, requisitionis, monitionis, assignationis, concessionis, condemnationis, subjectionis, excommunicationis, et anathematizationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc
1 Cocquelines omits debere. 2 Cocquelines: clausulas. A plausible correction.