v. 6. cov xvgcov, Dominum) Articulus ostendit, eos Christum
ut Dominum accepisse. — éy avr@ néegenareize, in Eo ambulate) in illo solo. Hic epistolae scopus est. Summam damus hance: I. Inseriptio. c. Tov. eee,
II. Doctrina, qua mysterium Christi pathetice exponit apo- stolus, per gratiarum actionem pro Coloss. vy. 3. seq.
et preces pro iisdem, 9. 8. 42.8. 15.8. 24.5. cum sui in illos studii declaratione. 94.8. Ti dese UI. Adhortatio, (1) generalis: qua eos excitat ad perseverantiam in Christo, 6. S. et monet, ne decipiantur. 8. Hic iterum describit mysterium Christi, ordinatim, OAS NS et eodem ordine monita deducit : ex Christo, capite: 46. ejusque morte, 20. ss. et exaltatione. Il, 14—4. 2) specialis: 4. ut vitentur vitia, 5—9. et colantur virtutes, 40. s. praesertim amor, 42. 8. et studium verbi Christi. a 46. 8. 2. ut officium faciant 4. mulieres et viri, 48. 49. 2. liberi et patres. 20. 21. 3. servi et domini. 29. a5. EVA 3) finalis, ad preces: Duss \ ad prudentiam. : 5. 8. WV. Conclusio. 7.8. 10.8. 15.8. ‘8.
Vv. 7. é@6eCwuevor, radicati) Eph. 3,48. Praeteritum, pro initio. — émovxodous uevoe) Praesens, etiam in progressu. Act. 20, 32. — év avtw, in illo) in Jesu Christo, ut Domino. Parallelum mox, in Jide. — év evyuotsig, in gratiarum actione) Haec licitum et laetum facit ostenditque usum rerum, quas alii interdictis onerant. y. 24. Conf. 4 Cor. 40,30. 4 Tim. 4, 3. 4.
COL. Il, 8—14. 344
x " v.8. uy Teg ésav) Sic, iva ésav. Ap.22, 414. — oviaywyor) qui non solum de vobis, sed vos ipsos spolium faciat. Et huic
verbo et rw inanem opponitur plenitudo, divitiae, thesauri. — da, per) Hoe dicit instrumentum. — grlocopias “al xevng anarns,
philosophiam et inanem fraudem) év dva dvoiv, uti v.48. Philoso- phia in se est medium quiddam: sed tamen facilior abusus ad frau- dem, in ea praesertim philosophia Judaica, quam tum jactabant, et puritati fidei attemperare conabantur. neque enim per philosophiam Paulus nos ad Christum adduci ait. Quod adversarii jactabant esse philosophiam et sapientiam, Vv. 23., id Paulus inanem fraudem esse dicit. — xara, secundum) Hoe determinate-indicat, quae philoso- phia notetur: et generalem appellationem restringit ad philosophiam judaicam. Ea innuitur in tractatione, v. 44.46. 20.: quare proposi- tio versu 8. non debet latius extendi, ad philosophiam gentilem: quan- quam a gentilibus philosophiam sumserant Judaei; et a paritate ra- tionum id valet in philosophiam omnem. — to» avdounay, homi- num) Antitheton, deitatis. — va sovysta, elementa) Antitheton, cor- poraliter. v. 9. 47. Conf. elementa; Gal. 4, 3. not. — al & “ATO yousov, et non secundum Christum) Unice ergo secundum Christum debemus admittere doctrinam. 7
v.9. bre) quoniam. Ratio, cur ii soli audiendi, qui secundum
Christum docent. — év avrw, in ipso) Joh. 44, 40. — natovnel, ha- bitat) c. 4,19. not. — map TO mAngoma tHg Georyros, cuncta ple-
- nitudo Deitatis) Fideles implentur im omnem plenitudinem Dei, Eph. 3,49. in Christo vero habitat cuncta plenitudo deitatis, Deitas ple- njssima: non modo divinae virtutes, sed ipsa divina natura. ¢. 4,49. Vocabulum abstractum significantissimum. — Cwmarixwg, corpora- liter) Deus est caput Christi, 4 Cor. 44,3. et Christus est caput om- nium, v.40. atque ad Deum Christus se habet, ut ad Christum cor- pus ejus, ecclesia: sed non commode diceretur Christus corpus Dei. Ideo variatur oratio. Ipsa deitas, ipsa quasi solida substantia Dei- tatis in Christo habitat, praesentissimo modo, et verissimo. Typus erat inhabitatio gloriae Dei in templo Salomonis. oma non semper notat proprie corpus. v. 44.417.
v.10. xa?) et ideo. — égé) estis. — nerdnowuevor, repleti) Joh. 4,16. Plenitudo Christi redundat in ecclesiam. Ps. 433, 2. Ergo plenitudo ipsius infinite abundantior. Ipse, plenus: nos, repleti, sa- pientia et virtute. — 1) xeqpadn AON; caput omnis) Eph. 4, 10. — maone aoxns, omnis imperit) A Christo igitur, non ab angelis pe- tere debetis.
v.44. xa?) etiam. Nunc enumerat Paulus processum eorum, qui plenitudinis Christi participes facti sunt. — megueran Once, circum- cist estis) Ut circumcisio, sic baptismus ad initiandum pertinet. — _ EQUTOMT 5 circumceisione) cordis. — ayeroonountm, non manu fac- ta) Epitheton valde conveniens Novo Testamento. conf, Eph. 2, 44. Hebr. 9, 14.24. — anexdvoet) Verbum significantissimum. v. 45.— 78 owpatos, corporis) Hoc, tanquam totum, opponitur parti, praepu- tio, anexdvore owmarog, detractio corporis, benigna definitio mor- tis, est diversa utique a baptismo; est circumcisio cordis; est mors spiritualis, bona; cum baptismus comparetur sepulturae. Sunt ta- men detractio illa et baptismus conjuncta. [Describitur: hoc _versu et seg. communio cum morte et sepultura et resurrectione Christi.