veniens. Maximeque Cerinthum, qui postea in hance censuram ineur- rit, Johannes praemonuit. Convenit haee clausula in omnes Scriptu- rae sacrae libros, coll. Deut. 4,2. Prov. 30,6. sed maxime in Apo- calypsin, prophetiae apicem, cui singulare imminebat periculum, et cujus subtilem admirabilemque nexum vel unius voculae mutatio turbare vel obscurare poterat. Magni momenti sunt singulae par- tes hujus libri, tam gravi interdicto muniti. Non semper omnes religiose in hac parte egisse, singularis in Apocalypsi varietatum multitudo clamat. [In hoc interdicto, de non addendo aut demendo, XXIV varietates a librariis admissas notavi. Not. erit.| Gratia Deo, qui vestigia nobis indaginesque sincerae lectionis per tot seculorum diserimina servavit! —- gay tug Ene), ath. si quis addat) Addere, cel. D. Langio interprete, est ea, quae impleta sunt, differre: detra- here, futura pro impletis habere. Comm. Apoc. f. 250. Videat alius, ne addat: ego eaveo, ne detraham.
y. 19. ano ré kvde rig Cwng wal rig nohews tg aytag, TOY yeyouupéevoy xvi.) Vid. App. crit. Ed. II. ad h. | Tpsum lignum vitae, et ipsa urbs sancta, sunt primum et extremum, (¢. 2. eh dae) imo etiam summa, egregiarum illarum praerogativarum, quarum im hoc libro spes facta est fidelibus. St
®) vy. 24. m@vrov) Addunt aliqui, tuo, et any. Ultimam ‘vocem auny, quae in codicibus manu exaratis plerisque, et editis omnibus legitur, omitti recusat Wolfius. Quam impigri fuerint li- brarii ad Amen particulam usitatissimam quippe, in Doxologiis et Clausulis votivis inculeandam, patet ex plerisque omnibus Novi Te- stamenti libris, in extremo, et ex annot. Wolfii ad Ap. 4, 48., ubi aujv inepte interposuere librarii fere omnes. Unus librarius eam omittens pluris est, quam decem, eam, ut libet, addentes. Vid. App. erit. Ed. Il. ad h. 1.; [ubi, quae cel. Wolfi ad 6. Bengelium rela- tio fuerit, pluribus distincte eaponitur.| — Nunc si quis talem textum y. gr. Apocalypticum, qualem plerique amant hodie, penitus descri- bat, lectionem plenam, planam, parallelismo tinctam , id est, inter- polatam, et ex paucissimis recentissimisque testibus fere ubique con- flatam habebit, quae, ad editiones collata, non multum abeat a tex- tu per Henr. Stephanum et Elzevirios propagato. Mea recensio, in margine quidem, majore item testium numero destituitur interdum ; sed hoc iis fit in locis, quae a patribus minus saepe citabantur: nec tamen idoneis testibus caret, quorum antiquitas, cum rationibus exegeticis ipsi textui.innatis, numerum compensat. Talibus locis exceptis, (namque per exceptionem aliquantisper tractanda sunt,) textus meus perpetuo tenore ad monumenta longe plurima, a tem- poribus Johannis in omnes aetates et regiones: didita, sive Graecos codices, sive versiones, maxime, Italam illam, sive patres, Trenaeum, Hippolytum, Origenem, Athanasium, Andream, Tertullianum, Cypria- num, Hieronymum, Primasium ete. spectes, accedit: nulli editioni, Complutensium, Erasmi, Bezae, Stephanorum, Elzeviriorum, unice addicta, et tamen raro ad solos codd. mss. s¢ recipere coacta. Bre- vior ea lectio plerumque est; et ubi multiplex varietas erat, im
\ ee #) vy. 20. éoyoune rayt, venio cito] Sic Jesus ait : Johannes, Veni, ait et post et ante. Uno haeo momento coincidunt. Sic Ps. 27, 8.: Dicit cor meum; (quacrite vultum mewm :) vultum tuum quacro. Ve ge T, IL