His et nonnulla adversum nos ridicula penitusque contemnenda homuncio quidam apud Carentonium Claudius nomine, uti diximus, adjicit. Sed et inter fabulas, quæcunque dixit ille, recensemus, ipsumque circulatorem ac funditus illiteratum agnoscimus. Etenim etiam post Photium quam plurimi apud Orientalem Ecclesiam exstiterunt et sunt per virtutem Spiritus Sancti sapientia, theologia et sanctitate præstantes.
Geloiotaton de kai to; dia to echein tinas ton hanatolikon hiereon ton hagion arton en skeuesi xulinois, eso pou tou naou, exo tou bematos en tini ton kionon kremamenon, me homologein autous ten pragmatiken kai alethe metabolen tou artou eis to soma tou kuriou. Hoti men gar tines ton ptochon hiereon echousi to despotikon soma en skeuesi xulinois, ouk arnoumetha; kai gar ho Christos ouch hupo lithon kai marmaron timatai, alla dianoian hugie kai kardian katharan aitei par hemon.
Ineptissimam pariter adversarii nostri premunt argumentationem, quum Orientales nonnullos sacerdotes realem ac veram panis in corpus Domini conversionem minime confiteri inde probari contendunt, quod panem sanctum in aliquo templi loco extra Bema sive Sanctuarium ligneis inclusum thecis ad aliquam appensum columnam asservant. Neque enim negamus, pauperes quosdam sacerdotes ligneis in vasis Dominicum corpus asservare; verum nec lapidibus nec marmoribus honoratur Christus; sed mentem sanam et cor purum a nobis exposcit.
Touto kai Paulo sumbebeken; echomen gar, phesi, ton thesauron en ostrakinois skeuesin. Hopou d' hai kata meros ekklesiai dunantai, hosper tuchon par hemin en Hierosolumois, endon
Hoc ipsum et Paulo contigit. Ait enim: Habemus thesaurum in vasis fictilibus. Ast singulis in Ecclesiis, quarum per facultates licet, quemadmodum apud nos Ierosolymis,
tou agiou bematos ekastou ton naon to despotikon soma timatai kai photagogeitai aeipote heptaphoto kandele. in sacro cujuslibet templi bemate dominicum corpus honoratur, septemplici lampade coram illo jugiter ardente.
Epeisi de moi thaumazein, pos to despotikon soma para tini ekklesia idon kremamenon hoi hairetikoi exo tou bematos, dia to isos sesathrosthai tous toichous tou bematos hupo tes palaiotetos, kak toutou sumperainousi ta asustata; ton de Christon ouk eidon hupo to hemikuklion tou hagiou bematos istoroumenon hos brephos endon tou diskou, hina idosin, hoti, hos historousin hoi anatolikoi endon tou diskou ou tupon, ou charin, ouk allo ti, all' auton ton Christon, houto kai pisteuousi, ton arton tes eucharistias ouk allo ti, hall' auto ginesthai ousiodos to soma tou kuriou kai houto sumparainousi to alethes.
Mihi vero subit admirari, quomodo ob collapsos fortassis vetustate sacrarii muros dominicum corpus extra sacrarium hæretici viderint appensum, unde et absurdissima conficiunt; Christum vero non viderint infantis specie in disco sacri bematis fornici depictum. Apertissime enim utique nossent ac verissime concluderent, Orientales, ut nequaquam figuram aut gratiam, aut id genus quidpium in disco sed ipsummet Christum repræsentant, ita et credere, panem eucharisticum nihil aliud quam ipsum corpus Domini substantialiter esse.
Alla peri men touton hapanton eiretai platuteron kai saphesteron te orthodoxo legomene tes anatolikes ekklesias homologia; Georgio Chio to Koresio en tois peri musterion kai proorismou kai charitos kai tou eph' hemin, kai presbeias kai proskuneseos hagion kai proskuneseos eikonon, kai en te ponetheise auto antirrhesei kata tes en Phlandria pote ton hairetikon athemitou sunodou kai en allois pollois; Gabriel Peloponnesio to metropolite Philadelphias kai Gregorio protosungello to Chio en tois peri musterion, Ieremia to hagiotato patriarche Konstantinoupoleos en trisi dogmatikais kai sunodikais pros tous en Tubinge tes Germanias Loutherous epistolais; Ioanne hierei kai oikonomo Konstantinoupoleos to Nathanael; Meletio Surigo to Kreti en te ponetheise auto orthodoxo antirrhesei kata ton kephalaion kai eroteseon tou legomenou Kurillou; Theophane to patriarche Hierosolumon en te pros Rhoxolanous dogmatike epistole, kai allois muriois. Pro touton de eiretai malista kalos Sumeon to Thessalonikes kai pro ekeinou pasi tois patrasi kai tais oikoumenikais sunodois, historikois te ekklesiastikois, kai men kai tois epi ton Christianon Romaion autokratoron sungrapsasi tas exoterikas historias eiretai sporaden,
Sed et fusius juxta ac luculentius de istis dictum est in libro, qui Confessio orthodoxa Ecclesiæ Orientalis inscribitur; item ab Georgio Chio Coresio in libris de sacramentis, de prædestinatione et gratia, de libero arbitrio, de invocatione et adoratione sanctorum, de veneratione imaginum, et in confutatione pseudosynodi ab hæreticis in Belgio habitæ, et in aliis plurimis; item ab Gabriele Peloponnesio Philadelphiæ Metropolita; item ab Gregorio Chio Protosyncello in libro de sacramentis, item ab Jeremia sanctissimo Patriarcha Constantinopoleos in tribus dogmaticis ac synodalibus epistolis ad Lutheranos Tubingenses item ab Ioanne Nathanaele Presbytero et OEconomo Constantinopoleos; item ab Meletio Syrigo Cretensi in ea, quam composuit, refutatione orthodoxa capitum et quæstionem Cyrilli, quem vocant; item ab Theophane Hierosolymorum Patriarcha in dogmatica ad Roxolanos epistola; item ab aliis innumeris; sed et ante istos ab Symeone Thessalonicensi de iisdem egregie scriptum, imo ab omnibus retro ipsum patribus, synodis oecumenicis et Annalium ecclesiasticorum scriptoribus, quin etiam et ab iis, qui sub Christiano-Romanis principibus degentes res politicas sparsim
hois hapasi ta eiremena choris pases antilogias eileptai para ton apostolon, hon hai te dia graphes kai logou paradoseis dia ton pateron aphikonto mechris hemon. sunt prosecuti. Quorum omnia una sententia est ab Apostolis prædicta omnia dimanasse, quorum traditiones sive scripto sive verbo per patres ad nos usque pervenere.
Sunistesi de ta proeiremena kai ho para ton hairetikon logos. Nestoritai men gar meta ete tes soterias uke, Armenioi te kai Koptai kai Suroi kai eti Aithiopes hoi hupo ton isemerinon kai epekeina toutou kata ton cheimerinon tropikon oikountes, ohus kai Kampesious hoi entautha koinos onomazousi, meta ete ... tes ensarkou epidemias aperrhagesan tes katholou ekklesias kai; hekastos touton echei monen ten hairesin, hen hapantes apo ton praktikon ton oikoumenikon isasi sunodon. Peri mentoi tou skopou kai tou arithmou ton hieron musterion kai ton eiremenon hemin anotero hapanton--plen tes idias auton haireseos, hos eiretai--hosautos pisteuousi te katholike ekklesia, hos autois ommasin hosai horai blepomen kai aisthesai kai logo manthanomen, entautha en te hagia polei Hierousalem, en he apo panton kai oikousi kai pantote epidemousi pleistoi hosoi par auton, sophoi te, hoson to kat' autous, kai idiotai.
Validissimum porro habemus prædictorum vel ex ipsis hæreticis argumentum. Etenim Nestoriani post annum salutis CCCCXXVIII., item Armenii et Cophtæ et Syri, item Æthiopes, qui sub Æquinoctiali habitant, et trans illum versus tropicum Capricorni, quos hujusmodi locorum incolæ vulgo Campesios vocant, post annos ab incarnatione Domini ... ab Catholica Ecclesia recessere, singuli singularem hæresim amplexi, ut ex oecumenicis conciliorum actis nemo non intelligit. Veruntamen circa scopum numerumque sacramentorum nec non et circa omnia, quæ supra diximus--præter singularem suam hæresim, ut dictum est--cum Ecclesia Catholica prorsus consentiunt, uti per singulas horas ipsis oculis conspicimus, et sermone atque usu discimus in hac sancta civitate Hierusalem, in qua ex omnibus enumeratis homines tum sapientes apud illos quum illiterati aut habitant aut peregrinationis ergo commorantur.
Siopatosan toinun hoi kenophonoi kai neoteristai hairtikoi kai me epicheireitosan ek te tes graphes kai ton pateron kath' hemon kleptontes rhesidia tina sesophismenos eis sustasin tou pseudous, hos pepoiekasi pantes hoi ap' aionos apostatai kai hairetikoi, kai legetosan hen kai monon, hoti prophasizomenoi prophaseis en hamartiais proerentai lalein adika kata tou Theou kai blasphema kata ton hagion.
Taceant igitur inepti nugatores et novitatum artifices hæretici, et mutilas tum e Scriptura tum ex patribus adversum nos sententiolas, quibus mendacium exstruant, callide furari ne moliantur, quemadmodum apostatarum et hæreticorum ab initio exstitit consuetudo: atque hoc loquuntur unum, sese nimirum, excusationes excusantes in peccatis, injurias in Deum et in sanctos evomere blasphemias instituisse. Epilogos. Epilogus.
Tauta ek ton pollon oliga eis kathairesin tou pseudous ton antikeimenon, hoper epenoesan kata tes anatolikes ekklesias, proballomenoi meson tes epiphoras tou pseudous ta asustata kai athea kephalaia tou legomenou Kurillou. Eiesan de ouk eis semeion antilegomenon tois hos alethos adikos hemas diasurousin
Hæc ex multis pauca sufficiant ad eversionem mendacii, quod adversus Orientalem Ecclesiam excogitaverunt adversarii nostri, in medium illationis mendacii sui nutantia ac impia proferentes, dicti Cyrilli capita. Sint vero hæreticis nos injuste quidem traducentibus in signum non contradictionis sed in
hairetikois, all' eis semeion pisteuomenon etoi eis diorthosin ton kainotomethenton autois kai epistrophen auton pros ten katoliken kai apostoliken ekklesian, en he palaipote kai oi progonoi auton hesan, kai en tais kata ton airetikon sunodois, ais nun autoi athetountes kathubrizousi, kai hagosi paresan. Atopon gar pepeisthai autous, kai malista auchountas einai sophous, andrasi philautois te kai bebelois kai lalesasin ouk ek tou pneumatos tou hagiou, all' ek tou archontos tou pseudpus, ten d' hagian katholiken kai apstoliken ekklesian, hen periepoiesato ho Theos to haimati tou huiou autou enkatalipein kai tautes aposkirtesai. Allos gar an autous men tous aporrhagentas tes ekklesias ta ekeise dikaioteria meta ton ethnikon kai telonon dexontai; ten de katholiken ekklesian ou paropsetai ho tauten heos arti apo panton ton enantion diateron kurios, ho he doxa kai to kratos eis aionas ton aionon. Amen. signum rerum, quas credimus et in emendationem novitatum, quas invexere: nec non et in conversionem ipsorum ad Catholicam et Apostolicam Ecclesiam, in qua majores eorum olim meruerunt, et ecclesiasticis contra eos synodis, quas nunc respuentes ludibrio habent isti, ac certaminibus interfuerunt. Ab omni quippe ratione longe alienum est, eos, maxime quum se jactent sapientes, hominibus suimet amantibus et execrandis ac nequaquam ex Spiritu Sancto sed ex mendacii principe loquentibus attendisse; sanctam autem Catholicam et Apostolicam Ecclesiam, quam filii sui sanguine Deus acquisivit, deseruisse ab eaque resiliisse. Ceteroquin hos quidem ab Ecclesia separatos inferni supplicia una cum ethnicis et publicanis excipient; Catholicam vero Ecclesiam, qui cunctis ab contrariis eam hucusque protexit, Deus non derelinquet, cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen.
En etei to soterio achob'; meni Martio is'. En te hagia polei Hierousalem.
Anno salutis cIcIccLxxii. die XVI. Martii. Apud sanctam civitatem Hierosolymam.
Dositheos eleo Theou patriarches tes hagias Hierousalem kai pases Palaistines apophainomai kai homologo, tauten einai ten pistin tes anatolikes ekklesias.
Dositheus miseratione divina Patriarcha sanctæ Hierusalem et totius Palastinæ assero et confiteor, hanc esse fidem Ecclesiæ Orientalis.
Sequuntur in editt. post aliorum et quidem LXVIII. nomina; deinde Dosithei testimonium, quo affirmat, ipsum autographum cum legitimis illis subscriptionibus rerumque serie in magnum Apostolici sui throni codicem relatum esse die XX. Mart. MDCLXXII. Deinceps est Nectarii, Hierosolymorum ante Patriarchæ, nomen, et, post locum sigilli, tum Patriarchæ, XII. Hieroglyphicis notis constantis, tum Imperatoris Orientis cum insignibus Aquilæ bicipitis, ut legere est in tabulis Amst. edit. intersertis, quibus signaturæ ad similitudinem autographi depictæ sunt, Nectarii Monachi de se testimonium; ita ut, si summam facimus, LXXI. viri nomina dederint, inter quos VIII. archiepiscopi, episcopi et metropolitæ. Azarias, Archidiaconus Hierosolymit. non solum suo sed etiam diaconorum nomine subscripsit, item Agapius, Sacerdos et OEconomus Gazæorum. Aderat ex majore Russia Timotheus monachus, confitens, hanc esse fidem et Russicæ et Orientalis Ecclesiæ; assensum etiam nomine subscripto præbuit Apocrisiarius serenissimi Moscoviæ imperatoris Alexii Josaphat, Hieromonachus, Archimandrita, sancti sepulchri. Arabicis literis signaverunt in Paris. edit. novem, in Amst. et Bibl. decimus est Chaleles, magnus Protonotarius Patriarchæ, qui ei ab epistolis fuit.