v. 4. DoiBnv, Phoeben) Nomina ex diis gentium sumta retinue- re christiani, in memoriam gentilismi relicti. — ovoav dvaxovor, quae est ministra) citra docendi partes. Ea ut ministra in hac ipsa legatione erat consideranda. — xeyyoeaig, Cenchreis) ‘ad Corinthum.
v. 2. éy xvoiw, in Domino) Plurima mentio Domini, Christi, in hoe capite. In Domino: hodie dicimus, christiano more. Phra- sis Paulo propria, at frequens. — xal yalo, etenim) Magnum argu- mentum. 4 Cor. 46, 45.8. Phil. 2,29. Ampla necessitudo fidelium: Phoebe commendatur Romanis ob beneficia extra Romam posita. — moosareg, praestes) Credibile est, Phoeben fuisse opulentam: quae tamen ministertum non subterfugit, apud peregrinos, egenos ete.
*) Omissionem ttague hujus vocis Bengelio placuisse, per errorem vel 8. hk. D. Foertschius in Progr. ad h. 1, vel 8. R. D. Ernesti, in. recen- sione Programmatis, perhibet, Bibl. th. T. V.p. 474. Conferatur,. s. pl., Editionis utriusque margo (ubi signum 0 omissionem pro lectione minus firma declararat), nec non Vers. germ., quae, citra parenthesin, expri- mit voce. des Evangelii. E. B.
**) aun, Amen finale Graeci librarii ex usu ejus frequentissimo. adjicere amarunt, non dicam in doxologiis, quae Amen habent in Ps, 44, 14. 72, 49. ete, sed in yotis et librorum clausulis, Not, crit.
nec morata est apud cives rei suae intentos opinionem malae oecono- miae. — moddeiv, multorum) Fideles debent gratiam referre non modo ei, qui ipsis, sed etiam ei, qui aliis inserviit.
v.35. aonacaode, salutate) Observanda apostoli humanitas, in salutationibus scribendis; fidelium familiaritas, in committendis, v.24.s. rursum, illius humilitas, in suscipiendis; horum amor, in frequentan- dis. — ngéoxav, Priscam) Hanc lectionem satis firmat vis testium: moloxtddav praefert cel. Baumgartenius. Priscillae nomen diminu- tivum Latinum videtur sancta mulier in Italia gessisse, Act. 48, 2., sed gravius Priscae nomen in ecclesia. Conjugis nomen hic ante maritum ponitur; quia illa in ecclesia spectatior erat, Act. 18, 48.: vel etiam, quia hic praecessit mentio Phoebes mulieris. — axviav, Aquilam) Nomina propria, Romana, Hebraea, Graeca, fidelium,, pro- miscue posita, paradoxas gratiae divitias N. T. ostendunt. — ouv- 078, cooperarios) docendo, vel tuendo. v. seq.
V.4. otceves, qui) Suis singuli virtutibus officiisve distinguun- tur: nunquam vero ita quenquam scriptura laudat, ut causam ha- beat extollendi sui, sed Deum laudandi et in Deo gaudendi. — UnéInxav) Vis verbi non incommode declaratur ex nomine vzo- Dien. — ai éxxdnolac, ecclesiae) etiam Romae, propter Paulum ser- vatum. Et nos adhuc quodammodo gratias agere debemus Aqui- lae et Priscillae, vel olim agemus. :
v.5. %at olxov, domi) Ubi Christianus quispiam spatioso ute- batur domicilio, locum dedit conventui. Adhuc neque episcopos ne- que diaconos habebant fideles Romae. Adeo nil tum simile papa- tui. Non videntur Romae tum plures domesticae fuisse ecclesiae: alias Paulus earum quoque mentionem faceret. Erat igitur Aquila Romae, quod Corinthi Cajus, c. 46,23. quanquam persecutio eum inprimis attigerat. Act. 48,2. — énalverov, Epaenetum) Romae non- dum fuerat Paulus, et tamen multos iby familiares habebat, ex Asia, vel etiam ex Graecia, Palaestina, Cilicia, Syria. Nulla hic Lini Clementisve mentio: unde colligas, eos postea demum Romam ve- nisse. — e&magyn, primitiae) Plane favorabilis appellatio. 4 Cor. 46, 45. — ayaias) alii, wotag’ idque probat Grotius cum Britannis a Wolfio citatis, quibus haud scio, quam recte, Whitbium consentire, dicat. eyatag tuetur inprimis D. Hauberus, eam ratiocinandi soler- tiam, qua ipse pollet, nimis liberaliter tribuens librariis. Bibl. Be- tracht. Part. 3. pag. 93. seqq. Vid. App. crit. Ed. I. ad h. 1.
v.7. ovyyeveig , cognatos) Sic v.44.24. Erant Judaei. ¢. 9, 3. — anosoios, apostolis) Viderant Dominum, 4 Cor. 45, 6.: ideo apo- stoli dicuntur, vocabulo latius sumto, quamvis quidam fortasse post ascensionem Domini ad fidem se contulerunt, per primos Petri ser- mones. Ceteri poterant esse veterani: et tales agnosco illos plus D fratres. Allegatus ex 4 Cor. locus innuit multitudinem eorum, qui Christum viderant, et apostolico inde testimonio fungi poterant. — 100 éus, ante me) Venerabiles facit aetas, in Christo maxime. Apud veteres venerabile erat praecedere quatuor annis. — yeyovaouy év yousm) coeperunt esse in Christo.
v.8. éy xuvgiw, in Domino) Constr. cum dilectum. nam salutate v. 6. et passim absolute ponitur.