vero patientia opus fuit. v.4. 5. V.g.] Factus est autem Christus Jesus dvaxovog minister Patris ad salutem circumcisionis: voluntati Patris inserviit Christus; Pater eum saluti multorum impendit: unde genitivus circumcisionis eam vim habet, quam Gal. 2, 7. s. et huic dia- econo mox adseribitur imperium. v.12. Non repetitur autem haec appellatio v. seq. nam vocatio gentium cum statu exaltationis cohae- ret: sed ibi dicitur glorificarent. nam major gratiarum actio a gen- tibus, quam a circumcisione praestatur. — meoetourns, circumcisio- nis) id est, Israélis. — matégwy, patrum) Genitivus vim habet. Matth. 15, 26.
v.9. dua — EPveor — Wado) Ps. 18,50. LXX, dca — E9ve0, Kvoue — wahoo. — éouoioynoopac, confitebor) Quod in Psalmo Chri- stus dicit se facturum, id Paulus gentes ait facere: nempe Christus facit in gentibus. Ebr. 2,12. ubi psalmus 22, ut hic psalmus 48. ci- tatur. In ps. 22. Christus fratribus annunciat nomen Domini: in ps. 48. confitetur Domino in gentibus, et gentes confitentur Ei in Chri- sto. Mox, in psalmo 447. Judaei invitant omnes gentes et omnes na- tiones. t2x> dicit multitudmem, y politiam. — wade, psallam) Gentes psallunt, et laudant, quia misericordiam consecutae sunt. Hebr. mons adhibito organo.
v.10. Adyar) sc. 0 heya. — evgouvdnre F0vn, wera TE had wv- ré) Sic LXX, Deut. 32, 43. Conf. Ps. 67, 5. gentes in terra. Impe- rativus, per apostrophen positus, neque enim gentibus data est pro-
missio, instar est indicativi categorici. — pera, cum) Gentes non erant populus: haec misericordia est, quod tamen admittuntur.
v.41. aiveize — nal éxacvécate) Ps. 117, 1. LXX, adverse — ETALVEDATE.
*) vy. 42. joaiag Esajas) Tria Dicta sine nomine Mosis et Da- vidis citarat: nunc Esajam appellat, cujus Haphtura cum hoe Dicto legitur die octava Paschatis, eo anni tempore, quo haec videtur epi- stola data. — ésae 7 —xalo — éw avrg —) Es. 14,40. LXX, zai tcae év ri nucog éxélvn 4 — 0 — én avrov —. — 7 Gila, radix) Christus alibi dicitur radix Davidis: Ap. 22, 16. sed h. 1. ex Es. 1. ¢. coll. v. 4., dicitur radix Jessae. Jessae suo prius, quam Davidis no- mine destinatus fuit ortus regum et Messiae ex ejus domo: ortusque ille etiam ex alio Jessae filio sperari potuit. 4 Sam. 46,7. Sed David rex fuit, non Isai: et regnum Christi, respectu Judacorum, fuit quo- dammodo hereditarium, ex Davide, Luc. 4, 32., sed non respectu gen- tium. Ideo dicitur h. 1. non radix Davidis, sed, quod proximum erat, radix Jessae. Nec Jessae illi, Messias ex eo oriturus, nee gen- tibus Messias omnino promissus fuerat: et tamen utrisque obtigit. Jessae tamen destinatum fuisse Messiam ea testantur, quae proxime antecedunt, ubi dicitur radix Jessae, et locus 4 Sam. 16, 7., ubi de primogenito Jessae dicitur, reprobavi eum. — o avisauevog) Sic LXX interpretati sunt Jesajanum vocabulum O3 vesallum. Suave an- titheton: radix est in infimo; vexillum ad summa surgit, ut etiam gentes remotissimae conspicerent. — élnvsowv, sperabunt) Divinus cultus debitus Christo. etiam secundum humanam naturam. Gentes antea nullam spem habuerant. Eph. 2, 42. ee Sere ae
*) aiveirs, laudate] gratiae et veritatis nomine. Hace enim sequuntur in Psalmo, uhi gentibus acclamat Israél. Vi gy.