v.15. wevdoucdgrvoes, falsi testes) Non licet praedicare de Deo, quod non ita est; tametsi gloriosum videatur. Falsi testes sunt v. gr. Negotiatores, qui quaestus sui causa terrae motus,.eluviones, alios- que magnos casus, e remotis fingunt locis, animasque ceteroqui non nimis credulas ad cogitationes et collocutiones de judiciis divinis, in thesi bonas, in hypothesi erroneas inducant. ;
v.17. auuoriacs, peccatis) etiam caeci ethnicismi. v. 34. [spe vi- tae aeternae cassi. V. g.|
v.48. anwdhovro, perierunt) fuerunt, nulli sunt. Loquitur Pau- lus sub conditione: sub ea conditione ethnicus poterat, resurrectio- nem negans, mortuos perinde aestimare, ac si nunquam fuissent. Neque hic opus erat, a Paulo distincte exprimi, quid sit, in pecca- tis esse.
v.49. e/, si) Praecedit hune versum et v. 18. propositio eorum, quae tractantur v.20.ss. Et hoc versu est propositio eorum, quae tractantur v. 29—34. — év, in) év, quod attinet. i. e. si spes nostra in Christo fixa intra hujus wovor tantummodo vitae fines tota ver- titur. — {w2}, vita) Non facile hance vitam Scriptura vitam dicit; saepius, aiw@va, seculum. hic dicitur xat av9Iewmor, uti Luc. 46, 25. — namexores éouev, speravimus) credidimus cum laeta exspec- tatione futuri. — éleevvoreoov, miserabiliores) Comparativus proprie: nam si superlativi vim haberet, articulus praecederet. miserabiliores sumus omnibus hominibus: ceteri homines omnes nec falsa spe lac- tantur, et praesentis vitae fructum libere percipiunt; nos, si mortui non resurgunt, falsa spe lactamur stolide, et, per abnegationem no- stri et mundi, certum praesentis vitae fructum amittimus, dupliciter miserabiles. Jam nune deati sunt: Christiani: sed non in iis rebus, quibus ceteri homines pascuntur; et sublata spe alterius vitae, prae- sens laetitia spiritualis imminuitur. Praesentissimum in Deo gau- dium habent fideles, et ideo jam sunt beati: sed si non est resur- rectio, gaudium illud magnopere debilitatur. Hoc momentum est alterum: prius momentum est, quod Christianorum beatitas non est sita in rebus mundanis. Utroque momento confirmatur felicitas ex spe resurrectionis.
v.20. vuvi, nunc) Declarat Paulus, non esse inane praeconium, non esse vanam fidem: abolita esse peccata: non esse nullos, in Christo defunctos: non hae vita terminari spem Christianorum. — anaoyn, primitiae) scil. ovoa vel wv. Primitiarum mentio egregie convenit tempori paschali, quo tempore scriptam hance epistolam paulo superius notavimus: immo ipsi dici resurrectionis Christi, qui item erat postridie sabbati. Lev. 23, 40. 11. 3
v.21. xa) etiam énecdr, yoo, siquidem enim hic habet apodosin.
v.22. mavreg anodrioxgouv, omnes moriuntur) Moriuntur, in- quit, non in praeterito, uti v. gr. Rom. 5, 47. 24. sed in praesenti, quo apertius in antitheto loquatur de resurrectione etiamnum futura. Et dicit, omnes. Moriuntur in Adamo maxime imp; sed Paulus lo-
uitur hic de piis, quorum amaoyy primitiae Christus est: atque hi ut in Adamo omnes moriuntur, sic etiam in Christo omnes vivifica- buntur. Scriptura ubicunque cum fidelibus agit, de ipsorum resur- rectione agit primario; 1 Thess. 4,413.8. de impiorum resurrectione, incidenter. — év r@ yous@, in Christo) Hoc emphasin habet in hoc commate. Posita resurrectione Christi, ponitur omnium vivificatio.