fuerit ex Laodicea petenda et Colossas perferenda. Certe non sine causa Paulus potius appellat oppidum, ex quo fuerit petenda episto- la, quam eos, ad quos ipse miserit epistolam.
v.47. éinare, dicite) vos, meis verbis, dicite, tanquam testes. Hoc magis movebat, quam si ipsum Archippum appellaret. Et for- tasse Archippus, antistes, imbecillitate valetudinis vel senectutis de- tinebatur, quo minus in concionem veniret. Nam metae proximum fuisse, colligi potest ex verbo, iwmpleas. Philem. v. 2. Archippo non alii praepositi ecclesiae, sed ecclesia ipsa dicere jubetur. Ergo epi- stola directa est ad ecclesiam, quamvis valde sublime habet argumen- tum. [Cur itague homines, quos dicunt, laici a lectitanda Serip- tura arcendi sint? V. g.] — nv nmagéhafes, quod accepisti) voca- tione mediata. non enim sequitur, a Domino, coll. 4 Cor. 441, 23. sed, in Domino.
v. 148. 6 aonaouos, salutatio) Hunc versum sua manu adjecit Paulus, superiora a se profecta agnoscens. — pynuoveveré, memo- res estote) praecipue in orando. v. 3.
EPISTOLAM PRIOREM AD
v. 4. ITuiiog, Paulus) Paulus neque apostolicum, neque alium titulum in hac epistola omnium suarum prima adhibet, quia familia- rissime ad pios Thessalonicenses scribit, ad quos non opus erat auctoritatis apostolicae praefatione. c¢. 2, 6.
Partes epistolae sunt hae:
I. Inseriptio. eh Lawei as II. In tractatione celebrat gratiam Dei erga Thessalonicen- ses: v. 2. ss. subjungens suam et collegarum sinceri-
tatem, cap. 2,4. s. et Thessalonicensium obsequium. 43. 3.
TI. Inde declarat 4) desiderium suum; 47.
2) sollicitudinem : 0 ae
3) gaudium, cum voto. 6. 8. 10. 8.
IV. Hortatur ad profectum 1) in sanctitate. IV. 4. 8. 2) in amore fraterno, cum pru-
dentia. 9. 8.148.
V. Docet, cum exhortatione, 4) de dormientibus. 43. 8.
2) de temporibus. V. 4. 3
VI. Addit hortationes miscellas, y. 12.8. 44. s. cum voto, 93,
et solatio, . 24.
Vil, Conclusio, 25. 26. 27. 28%
\ 4 THESS. I, 1—8. 524
Habet haec epistola meram quandam dulcedinem, quae lectori dul- cibus affectibus non assueto minus sapit, quam ceterae, severitate quadam palatum stringentes.. Expédita erat apud Thessalonicenses exspectatio adventus Christi. Tam lautus eorum status fuit et tam expedita Christianismi apud eos ratio, ut in horas possent Dominum Jesum exspectare. Epistolae ad hos scriptae sunt ante alias: po- stea apud ecclesias varia irrepsere mala. — 9eooahovexewv, Thes- salonicensium) Jac. Mehrningius: Patrum nostrorum memoria duo Graeci primum apud fratres in Moravia, deinde in Belgio fuere, qui confirmarent, apud Thessalonicenses etiamnum utramque S. Pau- li ad ipsos epistolam in autographo probe asservari. Hist. baptismi, A. 14647 Germanice edita, p. 739. — év, in) Conjunctio cum Deo innuitur.
v. 2. uvelav — advareintws, mentionem — indesinenter) Conf. Rom. 4, 9. 2 Tim. 4, 3. : ; v. 3. Upwv, vestrac) Pendet a-fidet etc. — eoys’ xone* Umo-
novice: operis: laboris: patientiae) Epithetorum vim haec habent, adjuncta fidei, amori, spel. opus opponitur sermoni inant, et, in sin- gulari, dicit perpetuum quiddam et efficax, quod habet fides in se- se; eo ipso, quod credit, se exercens, non ex amore demum pro- veniens. — *) xdxz, laboris) in beneficiis spiritualibus vel externis. Qui sui commodi et suae quictis ratione ducta, omne negotium sub- terfugiunt, parum amant. [Ecquis, inquies, ut vacet mihi, perfecerit 2 Immo vero cave desidia, conviviis longius justo protrahendis, et con- versationum vanitatibus tempus perdas: et amplum amoris labori
spatium lucraberis. V.g.] — t& xvgiz, Domini) Construe cum pa-
tientiae, uti 2 Thess. 3, 5.: uti possum dicere, devotio suspiriorum in . Ps . +”
coelestis. Constantia pro Christi nomine. — éumgoodev, coram)
Constr. cum recordantes.
v. 4. siddceg, scientes) Constr. cum gratias agimus, v. 2. — adshqgol nyannuvor ino O88, fratres amati a Deo) Conf. 2 Thess. 2, 13. — éxloyyy, electionem) 4 Cor. 1, 27. not. ;
y. 5. Gre, quod) Hoe quod vim suam ultra hune versum porri- git. — ele vas) quod ad vos attinet. — év, im) Haec pertinent et ad doctores, collato fine hujus versus, et ad Thessalonicenses, v. seq. — éy duvower, in virtute) v. gr. ad fidem. — év mvéumate aylw) in Spiritu sancto, ejusque operatione salutari, v. gr. ad amo- rem, nee non miraculosa. — év mAngoqoole, pleno latu) Vv. gr. ad spem. v. 3. — oidure, scitis) Resp. scientes, v. 4. Utrique scie- bant. — ofoe, guales) sermonem vobis impertientes cum gaudio. — Ov vues, propter vos) ut yos lucrifaceremus. = “