seribitur Evangelium tetragrammaton e Novo Testamento exu- lans. Argumentum, ut id titulus complectitur, ex vero trahit aliquid. Quum Filius Dei versabatur in mundo, de promissionibus in Y. T. datis et in nomine Jehovah comprehensis, quotquot eo tempore im- . plendae erant, impletae sunt: et tum, quod futurum fuerat, in prae- sens ibat. Sed tamen in prophetia N. T. id est, in Apocalypsi, illud O wy xaio 7 xal o égyouevos, qua tetragrammaton 757 exprimi solet, quasi de integro proponitur, et ipsum futurum, zai o éuyoue- vog, quasi redivivum in altero adventu Christi, de quo vid. Hebr. 40, 37., sistitur, donec ineunte amplissima septimi angeli tuba primum zai 0 é0yomuevog, quod initio solum in MTN exstabat, deinde etiam xai G mv, quod terminatio nominis m177 denotabat, gloriosissime ab- sorbentur et in merum illud o wy transeunt. Hine fit, ut etiam res magnae, ab hoc ipso loco, non venire dicantur, uti venire diceban- tur modo v. 44. et cap. 9, 42., sed venisse, mox v. 18. et cap. 44, 7.45. 19,7. Normativam Scripturae vim, etiam in locutionibus te- nendam, ii minus tenent, qui etiamnum in precibus, in canticis, -sub- inde dicunt, Jehovah, pro, Domine vel Jah. Nam sub tuba septimi Angeli desinit usitatum esse hoe Tetragrammaton, et solum Di- grammaton 53> cum plausu effantur sancti. c. 49, 4.
v.17.8. éBacthevoug’ zalira édvy woylo0noav) Psalm. 99, 4. LXX int. Kvovog éSacihevoev coyiseoPwour uot. Verbum oyye- Céo9moay respondet hic Hebraeo t95 uti Exod. 15,14. 2 Reg. 19,28., coll. v.27. quo denotatur iracundia cum trepidatigne.
v.48. xai 6 xatgog) scil. égév. Non enim videtur hic 6 xacgog jungi cum 7Adev (quanquam saepe alias tempus et esse subintelligi- tur, et venire dicitur, idque uno junctim loco Psalmi 402. v. 44.) quum sententia illa, ra &9yy woyicOnoav, nai 7,A0Ev 7 Ooyy o8, jam absoluta sit. Similiter post verbum éoyouae subauditur ésfc. 22, 42. Similiter, 0 xaeocs (scil. gg?) r& aokacdas to xolua, 4 Petr. 4, 17. moré 0 xatoog ésev, Mare. 15,33. — trav vexoav, mortuorum) mortalium et defunctorum. Plura sic loquentis Scripturae loca citat Exegesis Germanica. Adde Siracidem, supra notatum, ad Jud. y. 4. — xovdijvar) Hoc verbum perinde, ut d&var xai deagderoar, de Deo dicitur: respondetque Hebraeo yews quod item de Deo dicitur. Es. 66,16. Ez. 38, 22. n Hebr. et Ez. 17, 20. 20,35. 36. Joel 4, (5,) 2. in Hebr. et apud LXX int. qui tamen non xoeOjeac, sed deu- xovdnvae habent: et Jer. 2, 35.25, 54.: quibus locis habent xodvouce. Innuitur admiranda Judicis summi ovyxaraé@aog, qua disceptatio- nem, pro justitia suae causae demonstranda, judicationi irrefragabili attemperat. onw¢ av vexnong év tw xolveoPat os, Rom. 3, 4. not.
v.19. 6 va0g) 0 vaog, cap. 3, 12.7,15., est 55° templum fo- tum, sed h. 1. et deinceps “a7 interior pars templi. *)
CAPUT XIl.
Vv. 3. ITvgog) Alii mugdg, quod veteres ex ag declinarunt, ut si Johannes diceret wéyav mugog dyaxovte. Sed etiam pro mUg60S
*) rns deadnuns, testamenti) foederis, cum Abrahamo, Isaaco et dacalee sancitii Ve gs
=
i APOC. XII, 3—6. 639 bitur zugdg, ¢. 6,4. Vid. Apparat. p. 805. 820. [Zd. IZ. p. 524. 544.) Igneam draconis indolem refert color. — xeqadag énra, ca- pita septem) qualia commemorat etiam historia, et in hac ipsa urbe (Hamburgi) olim ostensum fuit talis draconis septicipitis sce- leton. Joh. Diet. Winckler. Disquisition. p. 162.
v.4. xatagayn, devoraret) Olim apud plures jidem obtinuit, serpentes recens natorum infantium carnibus inhiare solitos. Pri- caeus, i
y. 5. écexev, peperit) Filium masculum peperit ecclesia chri- stiana, Christum, non in persona sua, sed in regno consideratum.- De Constantino, imperii potito, interpretatur Vitringa, quem graviter refutat cel. D. Langius, in comm. Ap. f. 437.444. Neque vero, ut hie idem statuit, Israelis conversio hoc loco significatur: nam ea natio in conversione sua non parit, sed nascitur: et corona stellarum duodecim, duodecim tribus conversas praefigurat: coll. Gen.37, 9. Partus hic descriptus jamdudum est factus: conversio illa nondum est facta. Peperit mulier, quum seculo IX multo plures, quam antea, nationes, cum suis principibus, ad coetum christiani nominis aggre- gatae sunt, Slavorum nominatim. Hoe igitur fere totum caput im- pletum est, quamvis in futura referat D. Langius, ibidem, et in Kpicr. p. 408. Ipsum draconis bellum cum reliquo mulieris semine, v.47., praecedit exortum bestiae ex mari: hic autem factus est Se- culo X{; ut mox demonstrabitur. — vio» agéeva) Contulere huc li- terati homines loca apud Aristophanem et Alciphronem, ubi mulier dicitur peperisse macdéov wgdev' sed diversa est ratio. nam mavdioy est genus, vicg species. Nec tamen sine causa viov agosva scribit Johannes. Etenim sic quoque Jer. 20, 15. dicitur "31 43 ubi Graece est vivg coonv, vel ayony simpliciter, ut hoe loco Primasius, filium omittens, masculum dicit, quemadmodum versus 43. habet. —-& baBdw ardngG, in virga ferrea) Vindicta in diutinam contumaciam, dum se ad obsequium submittunt.