catu accipiunt, tam brevem potestatem uni videlicet regi adscri- bentes. Non soleo testimoniis humanae auctoritatis niti: haud in- diget iis veritas. sed ubi doctrina aliqua paradoxa putari posset, latentes in animis hominum anticipationes veritatis colligere expe- dit. Hic unus, ultimus, rex, ab omnibus suis antecessoribus, ut malignitate, sic interitus genere longissime differet. Illi naturali ‘fere morte obeunt: hic vivus ad cruciatum aeternum dabitur, c. 19, 20. 2 Thess. 2,8. — &« rw» énra, ex septem) Praeclare Primasius: Hune, quem octavum dicit, NE ALTERIUS GENERIS aestimares, subjecit, Ea septem est.
v.42. ro déxa uéoata, decem cornua) Decem cornua respon- dent decem digitis pedum in statua regali, Dan. 2, 44.8. 7, 7. 20. 24. Quumque utervis pedum quinos habeat digitos, exspectandum erit, num decem reges futuri sint aliqua ratione in duos quinarios distincti. — ox thaBov — AauBavovor — éyovor — d:doaory — modsunoovor, non acceperunt: accipiunt, habent, dant: pugnabunt) Praeteritum, praesens, futurum. Von acceperunt, quia bestiae dederunt, v. 47. Obj. Sic migratur ordo textus. Resp. Expendatur chiasmus, modo notatus: ex quo etiam in v.48. praesentia ponuntur ante futura ver- su 44. notata; et, citra eum, etiam ante futura versus 16ti. Sub in- teritum bestiae memoratur etiam regum clades. v. 8.44. — w¢ Sa- ovkerg, ut reges) regno nunc demum capto. — wlav wear, unam horam) Conf. v. 10. not. Non dicitur, una hora, uti c.48,40., sed horam unam. Similis accusativus ¢. 20,2. — wera cé Inolov, cum bestia) Bestia habet asseclas, decem reges: antitheton, v.414., cum eo, Agno, qui suos item habet asseclas.
v.13. ulay yrounv, unam sententiam) Magna consensio non semper est character bonae causae. — dedoaovy, dant) ad praelium cum Agno.
v.44. xinrot wal éxdexrol nai mesot, vocati et electi et fideles Describuntur comites Victoris. Dicuntur hoc loco xdnrol, xexdnue- vou cap. 49,9. Utrumque semel in hoe libro, ut etiam gxdexroi. Confer 4 Reg. 4, 44.: wai mavreg of xdnrol of wer avrod.
v.16. xgoara, cornua) Decem cornuum ante bestiam mentio docet, potiores, in ipsa inimicissima vastatione meretricis, cornuum partes fore. nam etiam avrav, eorum, versu 17., ad cornua prae bestia refertur. — xai ro Onolov) éni ro Snolov, fecit Erasmus, quem hic quoque sequuntur, qui solent, editores, quanquam lectio- nem hance, e Latinis deterioribus fictam, vel solus Andreas Caesa- riensis redarguit. Vid. App. crit. Ed. II. ad h. 1. — Haee vero ora- tio, Et decem cornua, quae vidisti, xat et bestia, hi odio habebunt meretricem, planissima est, cornua et bestiam per voculam éroe hi complexa, et ad sensum gravissimum, quem ea demum exhibet, accommodatissima, quod non modo decem cornua, sed etiam bestia ista (quo pacto Protestantes ab invidiosissima classici adversus Ro- mam canendi suspicione liberantur), meretricem odio sint habituri. Divina gubernatione provisum est, ut Apocalypsis ante Reformatio- nem, in media Hispania, Compluti, valde sincera, praesertim in stric- turis Romam ferientibus, ederetur. Atque hoc loco Complutensis editio et lectionem, xai ro @noiov, exhibet, et puncto, approbatio- nis signo, eam distinguit. Consentiuntque monumenta fere omnia.
& z APOC. XVI, 16. 17.. XVII, 2. 701
Inanis esset tot codicum collatio, si talium quoque locorum germana lectio aut postponeretur sine fine, aut saltem in ancipiti relinqueretur, Hoc uno meam Wolfius in locis fere omnibus, ubi a me dissensit, sen- tentiam firmat. — tiv aoevyy, meretricem) Quaestio nascitur, utrum bestia, ex abysso ascendens, bellum cum duobus testibus gerat prius, (coll. Erkl. Offend. p. 546.) an Babylonem vastet. Babylonem, ut videtur, prius delet, regno vixdum sibi a decem cornibus dato: deinde, relicta illa sede, totum in samctam urbem furorem effundit, et mox cum suis in extremam cladem incurrit. Nam et sub duorum testium in coelum ascensum, resipiscente post terrae motum multitudine, consum- matur mysterium DEI: et cornua decem regnum suum dant bestiae, donee consummentur sermones DEI. — xai avryyv, et ipsam) Hoe emphasin habet, in antitheto ad carnes et opes meretricis.
v.47. trv yvauny avré, sententiam ejus) bestiae videlicet. Lo- cutio, yooun oes, exstat Ezr. 6, 14. sed hoc loco Johannes ty» yroi- unv ta noize, sententiam bestiae contra meretricem, notat. — nol movjour piay yroiuyy) Vid. App. crit. Ed. Il. ad h.1. Duplex mo- mentum notatur, primum, quod decem cornua, bestiae sententiam faciunt, deinde quod unam inter se, de tradendo uni bestiae regno suo, sententiam faciunt. *)