v. 14. év xvgip inod, in Domino Jesu) Ex facie Christi resol- vuntur -optime et certissime omnes casus. novi ef persuasus sum, rara verborum consociatio, sed huic loco apta, ad confirmandum, adversus ignorantiam et dubitationem.
v. 45. dé, sed) Antitheton. Non solum fides, v. 44. sed etiam amor adesse debet. — dvot Bodiua) wslworg. conf. Hebr.9, 10. 12,16. 15, 9. — duneirus, contristatur) Oppositum v.47. gaudium. — 8x gre, jam non) Proponit sibi aliquem in amore stantem: et innuit, nunquam ex oculis dimittendum esse amorem, Amor et gaudium, non amor et tristitia, conjuncta sunt. — xara ayanny, secundum amorem) Hine patet ‘connexio versus primi cum cap. praec. v. 8. — 7 Bowmart o, cibo tuo) Ne pluris feceris tuum cibum, quam Chri- stus vitam suam. — un anoddve, ne perdas) 4 Cor. 8, 144. Perire potest etiam verus frater, pro quo Christus mortuus est amantissime.
v.46. “7, ne) Bonum fidelium est libertas, 4 Cor. 10, 29. 30. ex privilegiis regni Dei fluens. Hujus libertatis abusui opponitur servi- tus generosa. v. 18. Apud patres etiam §. Coena appellari solita, est zo ayadov, bonum, ut docet Suicer. Observ. sacr. pag. 85. quod quidem ab hoc ipso Pauli loco non alienum est, qui 4 Cor. 40; 46. s. eadem de re scribens, argumentum sumit aS. Coena. Sub bono fide- lium comprehenditur. Dicit autem zo ayator, bonum, ad osten- dendam indignitatem dblasphemiae, quae committeretur vel ab infir- mis, libertatem firmiorum pro licentia habentibus, vel etiam ab aliis.
v. 47. 7 Baovdela cé Ges, regnum Dei) Regnum Dei est, quum homo est in potestate Dei. sic 4 “Cor. 4, 20. — Boworg xat moos, esus et potus) Non consistit in strenuo et securo usu libertatis, v. gr. ad cibum et potum. — duxacoovyn, Justitia) respectu Dei. Tria hujus descriptionis momenta summam totius epistolae attingunt, ordine. Unica est fidei et vitae, extra articulum de justificatione peceatoris, justitia. — sonvn, pace) respectu proximi. conf. ¢. 45, 43. — yaou, gaudium) respectu nostri. conf. c. 15, 13. -
v.48. év rérovg, in his) sive edat, sive non edat. é» rérq@, Alex. et alii, Lat. Non habet singularis ToUTW, quo referatur. Ortus es- se potest ex alliteratione ad ro subsequens. — Evagesos — doxenos, bene placens — probatus) Id agit, unde Deo placeat, et hominibus sese probet probarique ab hominibus debeat: pr'odatus etiam iis, qui- bus non studet placere.
v.19. eonyng, ofxodouns, pacis, aedificationis) Haec duo valde sunt conjuncta. Theologia per se est pacifica, et ad aedificandum comparata. Polemica minus directe facit ad aedificationem, etsi in- terdum adjungi debet. conf. Nehem. 4, 47.
v.20. fr) xaradve, noli dissolvere) Tristes iique magni effectus unius peccati esse possunt. v.45. — évenev Bowparos, ob escam) rem
minimam. — to éoyov té Ged, opus Dei) rem maximam: opus, quod Deus struit intus in anima, per aedificationem, et in ecclesia, per concordiam. [Fides praecipue innuitur. Joh. 6, 29. V. g.] — xo
“OV, malum). TO edere, supple ex consequentibus. non dicit xaxe, mala. — dve moooxouuaros, per offendiculum) ita ut edendo offen: datur alter.
v.24. unde, év w) neque scil. edere, bibere, facere quicquam, in quo ete. — mo00x%0nTEL) impingit et vulneratur, adductus ad te imi- tandum temere, cum jactura justitiae. Ut differt Justitia et gau-
dium, sic differt jactura utriusque. — oxardadilerar, scandalizatur) irretitur et impeditur, abhorrens ab actione tua, cum jactura pacis. — aoSevel) infirmus fit, vel certe manet; 4 Cor. 8, 9.s. viribus in- ternis defectus, et haesitans inter imitationem et horrorem, cum jac- tura gaudii. conf. v.17. bw LXX aodeveiy.
v.22. migew, fidem) de puritate cibi. — osavrov — bed, te ip- sum — Deo) Antitheton duplex, ad proximum: uti ¢. 45, 3. — éye, habe) Fundamentum verae prudentiae et dissimulationis. — uaxaevos, beatus) Haee verba usque ad finem capitis habent antitheton. ¢. 45, 4. autem. — xoivwy, judicans) Contraria: judicare et probare. quibus combinatis exquisite describitur conscientia dubitans, ubi homo rem probat, et tamen suam actionem judicat.
; v. 23. 6 dé) Causa, cur firmior non debeat infirmum inducere ad. edendum. — éav gayn, si ederit) Hoc et de uno actu et multo ma- gis de esu frequenti accipiendum. — xaraxexgerar, condemnatus est) Conf. Gal. 2, 14. not. — éx misewo, ex fide) de qua v. 2. 5. fin. 44. init. 22. Innuitur ergo ipsa fides, qua fideles censentur, conscientiam informans et confirmans; partim fundamentum, partim norma rectae actionis. — omueria, peccatum) adeoque condemnationi obnoxium.