v.49. ri, quid) In protasi posuit argumentum a. sacris christia- nis et judaicis: nunc apodosin, daturus, me00¢oanetuy adhibet per occupationem, ipsamque apodosin evAafw¢, in v. 20., implicite po- nit: qui idolothyta edit, communionem, cum daemoniis, colit. Ido- lum *) est lignum, praeterea nihil: idolothytum, est frustum carnis, praeterea nihil: at poculum illud et ille panis, de quibus v. 46., non est merum poculum, non panis merus. :
v.20. add’, sed) scil. dico. — datmoriorg , daemoniis) prae ido- lis. — xovvwres, socios) Qui sacrificiis gentium, daemonia invitanti- bus, aderant, daemoniis fenestram aperiebant ad sese invadendos. — ep, Deo) in cujus communione esse debetis. Deut. 32, 17.: éSvoay dasmoviorg, xal ov Geo. Conf. Baruch 4, 7. |
v.24. ov duvacte) non potestis, sine maximo peccato. — xveie, Domini) Christi. — roanéfng xvois, mensae Domini) S. Coena convivium est, non sacrificium; in mensa, non in altari.
Vv. 22. magagyrsuev) irritamus? nempe per idololatriam. v. 7. Ex. 20, 5. Affine mydm dydva magezerr. Es. 7,13. Sic Deut. cap. cit. v.24., avrol nagelyAwody ws én & ec. — Loyveorégor, va- lidiores) ut effugere possimus zelwm ejus accensum? [Debilior cztra periculum irritatur: secus, validior. V. g.|
& v.23. ouugéoer, conducunt) v.33. Potestas, qua é&egey omnia, datur a Deo: ouugéooy, utilitas est mea: ofnodoun, aedificatio, est alterius. ;
v. 25. **) undév avaxolvovrec, nihil diyjudicantes) utrum sit idolothytum, nec ne. Saepe curiositas plus nocet, quam simplici- tas. — dva tyv ouvveldnorv, propter conscientiam) alienam, vy. 29. cui consulitur taciturnitate, ne commoveatur.
v.26. t& xvols, Domini) non idolorum. Ps. 24, (25) 4., r& xu- olen yy nal tO marjowma avrng. Ps. 50, (49) 12., gun yao ésuv 4 oixeuevn nai to mAnomua avrng. — mAyjowuc, plenitudo) etiam omnes cibi.
v.27. Oélere nogeveodas, vultis ire) Id Paulus non valde pro- bat, nec prohibet.
Vv. 28. toy unvvoavra xal TH ovveldnouy, imdicantem et con- scientiam) év dva duoiv. «nvvw notat indictum rei serium.
v.29. tiv éauré) tuam ipsius, coll. v. praec. vel potius, quia ibi sermo est in plurali, meam ipsius, coll. eo, quod mox sequitur. — éréos, alterius) de quo v. 28. — 7 édeudeoia ws, libertas mea) i. e. ego, cum libertate conscientiae meae. sic mox, ab aliena con- scientia, ab alio, cum ejus conscientia impedita. — xolverac, judi-— catur) i. e. conscientia illius infirma non potest meam conscientiam libertate privare. — widng) aliena. Hoc vim habet majorem, quam si dixisset, altertus. ~~
v. 30. éyw, ego) Hoc facit ad potestatem. — ti Blaognusuac ; quid blasphemor?) ab eo, qui libertatem non capit. i.e. nemo pot- est me reprehendere (sed gravius est Blaogyueiy) quasi contra meam conscientiam faciam. — vnéo od, pro quo) i.e. cur pro mea
*) Inverso ordine, sdwlodvrov praeponendum, sidwhoy postponendum
esse, utriusque Ed. margo innwit: sed lectionem textus Vers. germ. sequitur. E, B.
**) wav, omne) ad differentiam ciborum quod attinet, v. 26. V. g.
4 COR: Koso Sg 300K 4 — i. 444
gratiarum actione mihi probra ingeruntur? — evyagusd, gratias ago) Gratiarum actio cibum omnem sanctificat: auctoritatem idolo- rum, negat; Dei, asserit. 4 Tim. 4, 3.5. Rom. 44, 6.
v. 54. etre, sive) Magnum axioma. Conf. Jer. 22,415.46. — éire tb moveire) sive facitis aliquid, quod vel magis vel etiam minus commune sit, quam edere et bibere. [Summae aequitatis est, in “omnibus verbis nostris factisyue considerare, num in DEI gloriam cedant. 2 Cor. 9, 42. 4 Petr. 4, 44. V. g.] — eg dogav S88, in glo- riam Dei) cum gratiarum actione et proximi aedificatione.
V.32. rij éxxdyoig té G8, ecclesiae Dei) ecclesiae sanctae, ex Judaeis et gentibus vocatae. Eadem appellatio, ¢. 44, 16. 22.
_ Y.33. mavra) ware mavre. — mdowv, omnibus) Judacis, Grae- cig, Christianis. — ae¢oxw, placeo) in conscientia illorum. — ive owdwor, ut serventur) Ex eo dijudicandum utile.