Ap. Choris kan mian amphibolian
Resp. Rerum profecto creatarum
ho Theos einai poietes panton ton horaton kai aoraton ktismaton; kai protetera apo hola ekame pasas tas dunameis tou ouranou ek tou me ontos me to noema tou, hos an humnetas exairetous tes doxes tou. Kai ektise ton noeron ekeinon kosmon, hopou egnorisasi kala ton Theon, kata ten charin ten dotheisan autois, kai hupotassontai holos diolou eis ten thelesin tou. Epeita ho kosmos houtos, ho horatos kai hulikos, ektistheken apo to me einai ek Theou. Kai husteron ho Theos ton anthropon eplase, suntheton apo aulon kai logiken psuchen kai apo hulikon soma, dia na gnoristhe me ton hena suntheton anthropon, pos ho idios toutos einai ho poietes kai ton duo kosmon, tou aulou kai hulikou. Kai dia ten aphormen touten ho anthropos onomazetai kosmos mikros, diati basta eis ton heauton tou to papadeigma holou tou megalou kosmou (Dam. Bib. b'. keph. g'. ib'.). omnium, tum visibilium, tum invisibilium sine ulla controversia creator Deus est. Atque ante cetera quidem omnia, cælestes omnes Exercitus, ut præcipuos gloriæ majestatisque suæ præcones, sola cogitatione, de nihilo effinxit; mundumque illum intellectualem condidit, qui secundum concessam sibi gratiam Deum pulchre cognoscunt, penitusque ac perpetuo voluntati illius morem gerunt. Tum vero postea aspectabilem atque materiatum hunc orbem item ex nihilo Deus fabricatus est. Ad ultimum denique et hominem fecit, immateriali mentisque compote anima et materiato corpore compositum, ut vel ex uno homine hunc in modum coagmentato constaret, eundem illum Deum, mundi utriusque, immaterialis puta atque materialis, opificem auctoremque esse. Ideoque haud abs re homo pusillus mundus appellatur; quippe qui universi mundi majoris expressam in sese imaginem circumfert (Damasc. ii. 3 et 12). Erotesis ith'. Quæstio XIX.
Epeide kai ho Theos eplase proton tous angelous, tina gnomen prepei na echomen di autous?
Iam quoniam primo loco Angelos creavit Deus, dic quæso quidnam de iis statuendum habemus?
Ap. Hoi angeloi einai pneumata, plasthentes apo to me einai eis to einai ek Theou, dia na humnousi ton
Resp. Angeli sunt Spiritus, ex non ente, in ens verum, ea fini a Deo conformati, ut et ipsum hymnis
Theon, kai na tou douleuousin, epeita kai na diakonousi kai eis ton kosmon touton ton anthropon, hodegountes tous eis ten basileian tou Theou. Didontai akomi eis phulaxin poleon, basileion, choron, monasterion, ekklesion kai anthropon pneumatikon kai kosmikon. Tou hopoiou pragmatos paradeigma echomen eis tas praxeis ton Apostolon, hopou graphei (keph. e. ith.); angelos de Kuriou dia tes nuktos enoixe tas thuras tes phulakes, exagagon te autous eipe; poreuesthe, kai stathentes laleite en to hiero to lao panta ta rhemata tes zoes tautes; kai palin (Prax. ib. e.); angelos Kuriou epeste, kai eipe to Petro, perizosai kai hupodesai ta sandalia sou; peribalou to himation sou kai akolouthei moi. Kai met' oliga (stoich. ib); kai ho Petros genomenos en heauto eipe, nun oida alethos, hoti exapesteile Kurios ton angelon hautou, kai exeileto me ek cheiros Herodou kai pases tes prosdokias tou laou ton Hioudaion. Homoios phulattousi kai ta mikra paidia, kata ten didaskalian tou Soteros hemonten legousan (Matth. ie. i.); lego gar humin, hoti hoi angeloi auton en ouranois dia pantos blepousi to prosopon tou Patros mou tou en ouranois. Akomi prospherousin eis ten theian megaleioteta tas proseuchas kai eleemosunas mas, kai tas loipas agathoergias; ochi diati tacha suis concelebrent illique appareant: et præterea hoc in orbe suo ministerio hominibus adsint, illisque in regnum Dei viam præeant. Est illis etiam urbium, regnorum, regionum, monasteriorum, ecclesiarum, hominumque item, tum religiosorum, tum secularium cura et tutela commissa. Cujus rei luculentum in Actibus Apostolicis commemoratur exemplum (cap. v. 19), Angelus autem Domini noctu forea carceris reclusit, illisque eductis dixit: 'Ite, et in templo consistentes omnia vitæ hujus verba populo exponite.' Et rursus (xii. 8): 'Ecce vero subito adstabat Angelus Domini, dixitque Petro: accinge te ocius, indue soleas, circumda tibi pallium et sequere me.' Et mox (v. 12): 'Verum ut ad se rediit Petrus, dixit: nunc vero plane scio, emisisse Dominum Angelum suum, meque eripuisse de manu Herodis, et de omni exspectatione populi Iudæorum.' Pari modo parvulorum infantum curam agunt, docente ipso Servatore nostro (Matt. xviii. 10): 'Dico enim vobis, quod Angeli illorum in coelis perpetuo vultum patris mei, qui in coelis est, intuentur.' Iidem preces et eleemosynas nostræ et benefacta reliqua ad divinam majestatem perferunt. Minime istuc quidem, quasi eleemosynas non animadverteret
ho Theos na men theore tas eleemosunas mas, e na me groika tais proseuchais mas, ma diati ekeinoi mesiteuousi dia mas. Kai eis ton palaion nomon, prin dothe ho nomos tou Mouseos, edidaskasi hoi angeloi ton nomon, kai ten thelesin tou Theou eis tous propatoras mas, kai tous edeichnasi ten hodon tes soterias; kathos to martura ho hieros Dionusios. Kai husteron, aph' hou edotheken ho nomos, edidaskasin hodegontas) tous eis to agathon. Kai touto he Graphe to semadeuei legousa, pos hoi angeloi ephainonto eis tous prophetas, kai tous eprolegasi ta mellonta, hos an eis ton Ioseph, hopou edoken ho angelos logon, na proseche apo ten apophasin tou Herodou, eipon (Mat. b. ig); egertheis paralabe to paidion kai ten metera autou, kai pheuge eis Aigupton, kai isthi ekei, heos an eipo soi, mellei gar Erodes zetein to paidion, tou apolesai auto. Akomi kai hotan ephobeito, na douleue tes parthenou (Matth. a. k.), ho angelos tou Kuriou ton etharrhune, kai ton edidaxen. Apokaluptousin akomi tas theias energeias, kathos eis ton kairon tes genneseos Christou apekalupsan (Louk. b.) eis tous poimenas, hoti ho Christos egennetheken eis ten Bethleem. Kai me to prostagma tou Theou, parastekontas topikos katha anthropou, mas eleutheronousin apo katha kindunon, kai diokousi to echthron nostras, aut preces non ipse satis exaudiret Deus, sed quod illi pro nobis intercedunt. Et in antiqua lege, lege Mosaica nondum lata, legem voluntatemque Dei omnen majores nostros Angeli edocebant; eisque rectum salutis iter commonstrabant, teste S. Dionysio (Hierarch. Eccl. iv. p. 26). Postea vero quam promulgata lex erat, instruebant homines ducebantque ad bonum. Prout ipsa satis Scriptura arguit, dum et apparuisse Prophetis Angelos, et futura aperuisse, prodit. Veluti quum Iosephum Angelus præmonuit, caveret sibi a sanguinario Herodis proposito (Matt. ii. 13): 'Surge, inquit, acceptoque puerulo illiusque matre, in Ægyptum effuge; et mane illic, donec dixero tibi. Certo enim puerulum ad necem quæsiturus est Herodes.' Rursus quando idem Virgini familiariter servire verebatur (Matt. i. 20); mox animum illi Angelus Domini addit, rectiusque edocet. Horum item indicio divina opera divulgantur: quemadmodum, nascente Christo (Luc. ii.), illum Bethlehemi jam modo in lucem editum esse, pastoribus nunciabant. Illi etiam, mandatu Dei localiter singulis hominibus præsto adsunt, et periculis quibuslibet nos eripiunt, animarumque nostrarum hostem propulsant, qui crudelissime
ton psuchon hemon, hopou apenos timora ton anthropon, hotan katalabe pos ho Theos tou edoken adeian. Kai pos ho angelos na mas phulatte, to echomen phaneron apo touto, hopou legei he Graphe, dia ton elpizonta epi Kurion (Psal. ma. ia.); hoti tois angelois autou enteleitai peri sou, tou diaphulaxai se en pasais tais hodois sou. Epi cheiron arousi se, me pote proskopses pros lithon ton poda sou. discruciare hominem solet, quandocunque id sibi divino permissu licere intelligit. Iam quod sua nos custodia cælestis ille genius noster sepiat tueaturque, id ex hoc scripturæ dicto, de eo qui Domino unice confidit, satis apparet (Psa. xci. 11): 'Angelis suis de te præcipiet, ut custodiant te in omnibus viis tuis; attollent te manibus, ne ad lapidem pedem tuum offendas.' Erotesis k'. Quæstio XX.
Eis posas taxeis diairountai hoi angeloi?
In quot Classes distribuuntur Angeli?
Ap. Kathos legei ho Dionusios (Ouran. hierar. keph. z.), eis ennea chorous diairountai, kai hoi ennea toutoi eis treis taxeis. Kai eis ten proten taxin heuriskountai ekeinoi, hopou einai simoteron eis ton Theon, oion Thronoi, Cheroubim, kai Seraphim; eis ten deuteran taxin Exousiai, Kuriotetes, kai Dunameis; eis ten triten, Angeloi, Archangeloi, Archai. Kai houtos einai diatetheimenoi, hopou hoi katoteroi angeloi pernousin apo tous pleon apano ten ellampsin kai tas theias euergesias. Houtoi hoi angeloi estamatisasin eis ten charin tou Theou aionios estontas, kai na me sumphonesousi me ton Heosphoron, na enantiothousi tou Theou. Kai dia touto pernontes tauten ten charin den emporousi pote na sphalousin,
Resp. Ex sententia Dionysii (Hier. Cælest. cap. vi. et vii.) in novem distinguuntur choros, qui denuo in tres distribuuntur classes. Prima in classe ævum agitant, qui Deum propius circumstant: Throni, Cherubim et Seraphim. In secunda Potestates, Dominationes, Exercitus (sive etiam Virtutes). In tertia Angeli, Archangeli, Principatus. Sunt autem eo dispositi ordine, ut inferiores a superioribus illuminationem ac divina beneficia accipiant. Hi Angeli in gratia Dei jugiter permanent. Quippe quoniam Luciferi ad rebellionem adversus Deum incitamentis aurem non præbuerunt, hanc gratiam adepti non amplius labi possunt; non illud quidem certe ulla naturæ
ochi apo ten phusin tous, ma apo ten charin tou Theou. Kai touta ta sesemeiomena phthanousi pros gnosin ton angelon, kath' hoson apaitei ho logos tes parouses suntomou didaskalias tes orthodoxou. Kai gnorizontes hemeis, pos mas boethousi kai mesiteuousi di hemas, eis pasan mas proseuchen tous epikaloumetha, na parakalousi di hemas ton Theon kai malista ton angelon ekeinon, hopou einai phulakas mas. suæ præstantia, sed mera Dei gratia. Hæc ita breviter annotata ad notitiam Angelorum in tantum sufficere arbitramur, quantum compendiariæ hujus Orthodoxæ doctrinæ modus exigere videatur. Itaque cognito jam satis, cum opem nobis auxiliumque Angelos ferre, tum sua nos intercessione juvare, merito omnibus in precibus nostris illos obtestamur, ut Deum nobis propitient; illumque ante alios Angelum, qui præses noster custosque est. Erotesis ka. Quæstio XXI.
Tina gnomen prepei na echomen dia tous kakous angelous?
Poro quid de malis Angelis sentiendum nobis?
Ak. Pos hoi poneroi angeloi eplasthekasin apo ton Theon kaloi, diati ho, ti epoiesen ho Theos, kalon to epoiese. Ma ekeinoi me ten idian tous thelesin egenekasi kakoi, kathos martura ho Kurios hemon, dia ton archonta tous legon (Ioan. e. md'.); ekeinos anthropoktonos en ap' arches; kai en te aletheia ouch hesteken, hoti ouk estin aletheia en auto; hotan lale to pseudos, ek ton idion lalei, hoti pseustes esti, kai ho pater autou. Toutoi einai hoi archegoi pases ponerias, blasphemoi tes theias megaleiotetos, apateones ton anthropinon psuchon, kai autoi, kai ta organa ton. Kathos paradidosin he Graphe legousa (a. Petr. e. e.); nepsate,
Resp. Ipsos quidem bonos omnino a Deo creatos fuisse: quidquid enim fecit Deus, bonum fecit; sed propria voluntate sua improbos evasisse; prout testatur Dominus noster de principe Dæmonum loquens (Ioh. viii. 44): 'Ille homicida fuit ab initio, nec in veritate stetit. Non enim est in illo veritas. Quando mendacium loquitur, de suis loquitur. Nam mendax est, illiusque pater.' Hi impietatis omnis auctores et signiferi divinæque majestatis blasphemi obtrectatores sunt; hi mentium humanarum deceptores; tum ipsimet tum instrumenta ipsorum, tradente Scriptura (1 Pet. v. 8): 'Sobrii
gregoresate, hoti ho antidikos humon diabolos hos leon oruomenos peripatei, zeton tina katapie. Me holon touto, prepei na exeuromen, pos hoi daimones den emporousi na metacheiristhousi ten dunamin tous eis kan hena anthropon e kai allo ktisma, choris na sunchorese ho Theos. Kai toutou martus he Graphe legousa; kai parekaloun auton hoi daimones, legontes (Matth. e. la.); ei ekballeis hemas, epitrepson hemin apelthein eis ten agelen ton choiron. Kai eipen autois; hupagete. Akomi kai touto prepei kath' henas na exeure, tos den emporousi na anankasousi ton anthropon eis to na hamarte; monon me peirasmon ton exapatousi. Diati ho anthropos einai autexousios, kai eis to autexousion mete ho idios Theos phernei kan mian bian e ananken. Kai estontas na einai katakekrimenoi eis ton aiona, oudepote ginontai dektikoi tes theias charitos, kata to eiremenon (Matth. ke. ma.); poreuesthe ap' emou hoi kateramenoi eis to pur to aionion to hetoimasmenon to diabolo kai tois angelois autou. estote, vigilate. Nam adversarius vester Diabolus tanquam leo rugiens obambulat, quærens quem deglutiat.' Quæ quanquam ita comparata sunt, sciendum tamen, non posse Dæmones vim ac violentiam suam in hominem ullum ullamque rem aliam nisi Deo indulgente exercere, teste Scriptura (Matt. viii. 21): 'Rogabant vero illum Dæmones ac dicebant: siquidem nos expellis, permitte nobis abire in gregem porcorum. Ille vero dixit eis: Ite.' Porro illud etiam cuivis exploratum esse debet, minime in illorum manu positum esse, ut peccare hominem cogant, quem suis duntaxat instigationibus illecebrisque in fraudem et errorem deducunt. Est enim libertate sui arbitrii homo præditus, cui libertati nec Deus ipse vim ullam necessitatemque infert. Ceterum quoniam æternis, suppliciis poenisque multati Dæmones sunt, idcirco nullo unquam tempore divinæ gratiæ misericordiæque participes fieri possunt, ut dictum est (Matt. xxv. 41): 'Discedite a me maledicti in ignem æternum, qui Diabolo angelisque ejus præparatus est.' Erotesis kb'. Quæstio XXII.