24 AD LECTOEEM EPISTOLA.
in loco ipsam theologiam evangelicam exponere aggredimur. Etenim quid sit, quaque in re consistat ejus natura; qui studio ejus sint idonei, qui soli earn asse- quantur, quaque ratione ; quae ei potissimum obstent ; cum natura, institutione et fatis ecclesise ei nixse et fundatae, ex ipsis scripturis ostendimus; totumque opus claudit de ejus studio dissertatio. Utrum in hisce mecum summo jure, an ex sequo et bono agendum statues, optio tua sit, erudite lector, mihi enim perinde est; modo instructionis illius evangelieae memor. Matt. vii. 21, res ipsas perpendes ; nam verborum aucupes nihil moror. Qualiacunque autem sint, quae amore veri- tatis victi in medium proferimus, in iis, aliisque omnibus, me peccatorem miserri- mum, et malis seculi propriisque defessum, gratiae, misericordise, condonationi divinae in Jesu Christo Servatore unico, omnibus quibus per ejus gratiam possum votis, precibus, suspiriis, lachrymis, fide committens, judicio et censurae sanctorum ejus ubivis terrarum militantium, libens subjicio. VALE.
Cum pagellae aliquot hie vacarent, hoc clarissimi Symmystae carmen, ultro et ex improvise mihi oblatum, (quamvis multa quorum scilicet argument um ipse sum agnoscere vetent verecundia et tenuitatis serisus,) quoniam operis argumentum eleganter contextum exhibeat, lectori subducere nolui : —
NESCIA, quae rubeas, I Nunc, Die, Purpura, Musas
Te, Nasci, Natd, Te Moriente, Mori: Quid Sancti Signat, Signat quern Nomen Jesu,
Tale tulit Domino triplicis, Ordo, Mitrae? JEmulus Alstedium, Sandceus nititur unus
Et Titulis Sacris, et Superare Libris : Oweni hos omnes Titulus vorat, et Liber unus,
Serpentes, Mosis Seps velut Ille, Magtim: Illius, ilia olim Pars, mox haec, denique tota
Se Sacra lustratam, Lumine Sphcera videt. Cognitio heic, Cultusque Dei, Ccetusque Colentum,
Ccetuum, ubique Loci, Temporis, Ordo patet : Pythagorce, Ritus Gentilis jure Magistro
Nullus, ut Oweno est, cognitus, Omnis, erat: Quae Judcea semel verax, quae Grcecia mendax,
Barbaricce Gentes, quae docuere, Docet: Nee memorat tantum ; Trutina, sed ponderat, asqua
Scripturce, Solida cum JRatione, Sacrae: Quas Natura petat ; praestet quas Gratia Partes ;
Quid Fidei Lumen; Quid Ratlonis agat: Infantilis erat Sacris, qua, Ccetibus ^Etas;
Quae Puerilis iis: quaeque Virilis erat: Cuncta adeo ; Vixisse putes, quae, Tempora, Scripsit;
Lectio Dis, Sensus, Mens quoque Dia loco est: uffitatis sic, quod sit Homo, bene dixeris, Omnis;
Horce omnis, Livor, sit perhibere nequit. Carnis adhuc Nudo placuit quae Eechsia, tradit,
Quaeque Incarnate, perplacuere, Deo ?
AD LECTOREM EPISTOLA. 25
Parturit haud quales, Babylon Meretricia, Natas;
Has Draco, Sponsales, non sibi Christus habet: Puree Animse, Mundo, quod Spiritus evocat, Agmen;
Et Christus Thalamis, advocat ipse, suis: Castse Hierosolymce genuina hsec Filia; Ccetus,
Heecque Evangelica est Forma statuta, Sacri.
Theiologum Iiistituit; Spurium Cui Nominis usum,
Edocto Si non Coelitus, esse probat: Fallitur; aut metuo, ne qui Fanaticus audit,
Audiat hie Solus postmodo Theiologus. Oblitum, in mentem lapso revocasset, Adami
Hoc, Lumen, recto dum Pede Staret, Opus: Labentem primum; rursus, meliusque Secundo,
Erectum Adamo, quam Stetit ante, Canit: Jurgia, ad extremos, missa, haud moritura, Nepotes
Serpentinum, inter, Femineumque Genus : Binaque Limitibus, distinguit Foedera, justis ;
Quos Operum Fcedus, quos Fideique petit. Insistit Gradibus, mox, queis, deleta tenebris,
Hsec, Evangelii, Lux, modo Nata, perit: Illibata quibus, stetit, dSdibus; usque Salutem
Jani, Arcee, Sacri Debuit, atque Dedit : Explicat inde quotis Vicibus moritura Remxit,
Luminis, Effluvio, Patre repleta novo: Claruit ut primum fidentis, in JEdibus, Abrce;
Ut mox Abramicce, Gloria, Oentis, erat : Gentis linigerce, ut Gens hcec, ad Pensa, jubentis,
Non modo, Sed, Goschen, totius Orbis, erat: Theiologus qualis Moses, Mandata tremenda
Servavit melius vel, meliiisve Dedit ? Sedulus exquirit Sanctis, quo Lumine Mentes
Vatibus, Irradiat Spiritus ille Dei: Virgineus Partus cantatur ; Mascula Pallas,
^Eternum haud/c^', Vortice nata, Jovis: Justitice Phosbus, Lumen de Lumine; Cujus
Umbrarum Corpus, Luminis Umbra Caro: Fcederis et Sponsor, Prcecoque; Et Semita Vitas
Quse fuit, Edocuit, quam docuitquej^mY: Arcano Christi, quo, Pandit, Apostolus actus
Numinis Afflatu, Munere functus erat : Munere Apostolico Collecta Ecclesia quae sit?
Muncra collectae qua3 Stabiiita forent : Qui Nova, non minus, hacc Ecclesia, Apostata facta est,
(Lugendo referens) quam Veins ilia, Refert : Veri ut Pastoris, Vafer iste Vicarius Ortus
Corrupit technis, Munera, Membra, Suis: Affore Sed, primum, quibus, hsec, ad, Cuncta, Nitorem,
Tempora, prsestituit Rcstituenda Deus : Et Specimen Promissa Dei prcestanda, Popellus
(Primitias, plena}, Pignora, Messis) habet; His, Alii, Dictis, Alios Solemur ; Iniqua
^Equd expectantes discutienda/cfe:
26 AD LECTOREM EPISTOLA.
Praecludente Viam, pulsa Fuligine, Templi, Area Dei in Templo Conspicienda venit.
Sola, suas, utinam Contemneret India, Gemmas;
Nata Sinu, foveas Anglia, Digna Sinu: Sitque Ostracismus, nisi sit legisse, pudori ;
Et reddant merito Pulpita Prela Viro : Quod Domui accensum lustrandce dat Deus, Ausus,
Quisnam hominum Modio subdere Lumen erit? Macte tamen Virtute tua, Doctissime, restet,
Owenus, si quid, quo magis auctus erit.
T. G.
GEOAOrOTMENA TIANTOAAIIA*
SITE,
DE NATUEA, ORTU, PROGRESSU, ET STUDIO, VER^l THEOLOGY.
LIBER I.
DE THEOLOGIA IN GENERE. CAPUT I.
o'yias usus — Vocum peregrinarum in religionem introductionis periculum : ejus duplex occasio — Vocabula StoXoyix, et SsoXoyo/, cLypxtpa. — Theologiae no- mina apud Judceos — Ejus vocis origo, et usus apud Grsecos — Quis primus inter eos Stoi.oyix.ei scripserit — Prima theologia Stoyovlx; fabulosa descriptio — Nominum " theologiae" et " theologorum" inter Christianos introductio — Johannes sic primus appellatus — 'AvoxaXu-^ius titulus — version is JEthiopicae Nov. Testam. fatuitas — L)octrina evangelica, quomodo in ipso evangelic vocatur — Vocabulum " theologire" recipitur.
I. Qui rerura descriptiones aggrediuntur, ne avwi/u^a sint de qui- bus agunt, utque vitetur 6/Awvy^/ag vitium, quod ssepe in rebus con- fusionem parit, ab ipsis nominibus telam ordiuntur. Vere dixit non nemo, Hf>b$ TO opQug didaG/ts/v, ds? vpuirov s^sru^siv ra ovo/tara* et alius, 'Eflr/ crai/rwv ruv fyrou/Asvuv, s}$ Xtyov j^py {AsraXa^ZdvtffQai roi>vo/j(,a, Gal.1 de Method. Med., cap. v. ; sunt enim rerum verba ruwoi xal /xt/^- //,ara. In sacris autem ovo/AaroXoy/ag ratio habenda est, cum a Spi- ritu Sancto nomen est impositum. Betfaovs Ksvopuviug et "koyo'w/jas omnes aversari nos docuit apostolus. Novimus etiam quanto ver- borum dispendio, de vocabulis quse in religionem nostram invexit incertorum hominum arbitrium, saepius pugnaciter certatum sit. Neque confusio ilia quaa in Christiana religione cernitur, peregrina rum vocum in usum ecclesiasticum introductioni, earumque, quas ex Spiritus Sancti dictamine proprias habet, in sensum T^VIKOV atque s%urijt6v detorsioni minimam sui partem debet. Hinc nativam illam simplicitatem aut puritatem doctringe evangelical, e perenni puri-