Deut. iv. 16; hoc est, sculptilia. Eodem etiam sensu, yXu/^ara,
sculpturse," Esa. xlv. 20; g/5wXa, Exod. xx. 4; 2 Chron. xxxiii. 22.
Etiam d/aX/o-ara, seu " simulacra," Esa. xxi. 9; et shoves, " imagines,"
Esa. xl. 19, 20; et -re^/Sw^/o/, "altarium septa," 2 Chron. xxxiv. 3.
S"ostrates constanter, " graven images." Eo nomine rabbini plerum-
que vocant imagines, quas Christiani quidam faciunt, ut adorent.
;nde ppSi Chaldaice est profanare, seu profanum reddere ; nam ay«X-
aroiroil'as nil profanius.
XV. Hinc etiam nuncupantur HDDD >il7X) « dii fusionis," aut usiles, "molten gods:" Exod. xxxiv. 17, "Non facies tibi deos fusiles," ( molten gods." Et est, quae omnia haec continet, descriptio, Deut. v. 28, ffjfi? ST: nc^ D^K _" Dii opus manuum hominis."
XVI. Dei veri respectu et populi sui foederati nuncupantur &^<N ™, " dii alii," Exod. xx. 3. Qui, quia verus iste Deus non sunt,
revera dii non sunt; quales populus iste foederatus admittere non iebuerat. Et eodem sensu ^ir\ yy?Ht " dii alieni," seu externi, et [Deut. xxxii. 16,] pluribus in locis.
324 THEOLOGIZE MOSAICS CORIUJPTIO. [LIB. V.
XVII. Denominatione a cultoribus accepta vocantur
Deut. xiii. 8, — " Dii populorum;" a Deo vero ejusque foedere et cultu rejectorum. Ob quam etiam causam, Jehosh. xxiv. 14, dicuntur, IJjn "Qyn VpK? — "Dii transfluviales;" quos Chaldsei scilicet venerati sunt.
XVIII. A rationibus peculiaribus, seu usu peculiar! imaginario, nonnulla nomina sortita sunt idola.
XIX. Ejus generis est^?n: "JSTonstabuntluciet ^iV'Esa.xxvii. 9. LXX, e/SwXo. Nostrat., " images." Et Lev. xxvi. 30, " Dissipabo excelsa vestra, et succidarn ^$NjTM£'" LXX, T« g
VJAUV. Et Esa. xvii. 8, "Non respiciet ^?nn." LXX, " abominationes." Ita dicta videntur a n?D, seu sole, qui a Dh seu calore eo nomine vocatur. Unde nostrates, quotiescunque ver- bum hoc occurrit, addunt in margine, "sun images," quamvis et alia vocis originatio reddi possit; et aliquoties simpliciter significet " simulacra."
XX. Ejusdem generis est E^lri. Vocis etymon ignoratur. Fal- luntur qui a n?3 deducunt. Gentilitia videtur, seu peregrina. Plura de ea dicemus in nominibus idolorum propriis. LXX. saspius ipsam vocem retinent, ut Jud. xvii. 5, xviii. 14, 17; 1 Sam. xv. 23. Ali- quando vertunt per g75wXa, ut Gen. xxxi. 19, 34, 35; et xsvo- rapia, seu " vana simulacra," ut 1 Sam. xix. 13. Etiam yXusrra, seu " sculptilia," Ezech. xxi. 21 ; et d?rop0£yyo'am/, seu " loquentes," Zech. x. 2, ob rationes mox exponendas. Nostrates vel "teraphim" retinent, ut Hos. iii. 4, vel reddunt per " images;" voce "teraphim" ubivis in margine notata.
XXI. Etiam et P^Nrrttf% " novi dii:" Jud. v. 8, "Elegit populus novos deos," terrse fungos, qui nudius tertius neutiquam ex- stiterunt. Vid. cap. x. 14.
XXII. Deinde, ab idololatriso natura et merito, idola frequenter dicuntur t^Vi?^, "abominationes:" 2 Reg. xxiii.24, "Expurgavit Josi omnia idola tt^TPTJ r\$\ }" " et omnes abominationes." LXX, ^c<ro §fa/Aara, "detestationes;" res detestabiles, exsecrabiles. 1 Eeg. xi. 5, 7 Milcom dicitur ¥$® Ammonitarum ; et Chemosh, ¥$& Moabitarum et Molec, Y$!& filiorum Ammon. LXX. ubivis rfduhov. Vid. Ezecli. xx. 7, 8; Zech. ix. 7; Jer. iv. 1, xxxii. 34; Esa. Ixvi. 3.
XXIII. Denique, per summum contemptum Wyw| dicuntur; hoc est, " sordes, stercora, volutabra : " Ezech. xxii. 3, " Fecit adversum se DWa^ ad polluendum se," deos stercoreos. Lev. xxvi. 30; Deut xxix. 16; ^5 " stercus" est; Job. xx. 7; Ezech. iv. 12, 15. Inde dil< gentium nomen inditum, cum honestius haud mereantur.
XXIV. Hisce prsemissis pergamus jam ad omnia ilia idola eo or dine, quo in sacris literis memorantur recensenda, quse ante captivi- tatem Babylonicam coluit, aut totus populus, aut talis saltern popul pars, cujus defectio toti justissime imputaretur.
CAP. IV. I THEOLOGLE MOSAICS COERUPTIO. 325
CAPUT IY.
Primus deus extraneus, Israelitis cultus, Baal-peor seu Baal-phegor — Is idolum Moabiticum — In ejus cultu Israelitis a Midianitis Balaamo instructore in- sidiae structae — Pehor nomen unde — ^iy? — Baal-peor an Priapus — Obscoena, qua3 vulgo dicuntur in hujus idoli cultu adhibita — Sacrificia mortuorum — Mons Moabiticus Pehor dictus — Baal inde Pehorius.
I. PmMUS deus extraneus, cujus cultu se polluit populus ex Mgypto redux, erat Baal-pehor. Is primum memoratur Num. xxv. 3, " Copulavit se Israel Baal-pehori." Item Ps. cvi. 28, " Copu- laverunt se etiam Baal-pehor, et comederunt sacrificia mortuorum/' Et Hos. ix. 10, " Yenerunt ad Baal-pehorem, et separarunt se pu- dendo." Simpliciter etiam Pehor dicitur, Num. xxv. 18, "Machi- nati sunt contra vos in negotio Pehoris;" et Jehosh. xxii. 17, "Non- dum purificavimus nos ipsos ab iniquitate Pehoris."
II. Idolum autem erat Baal-pehor Moabiticum. Ei tamen una cum Moabitis sacra fecerunt Midianitse. Illorum enim insidiis ad- versus Israelitas ei sacrificantes usi sunt: isti autem Balaamo in structore, Num. xxxi. 15, 16 ; et in Novo Testamento, illecebrse ad scortandum, dicuntur " doctrina Balaam," Apoc. ii. 14. Quibus
enociniis et ratiocinationibus Midianitides in fraudem et scelus utriusque adulterii illexerunt Israelitas, refert Josephus, Antiq. lib. iv. cap. vi.
III. Quale idolum fuerit, plurimum ambigitur. Forsan per con- temptum nomen hoc Midianitarum seu Moabitarum abomination! a Spiritu Sancto inditum erat ; cum aliter diceretur cultoribus. Nam Pehor obsccenum quid et sordidum significare plurimi aiunt; voca- bulum enim est incertissimse originis. "iy§ "aperire" significat; etiam "carnes comesas egerere," Chaldaice ; "nudare" etiam et "rete- gere." Hinc vocis originem deducit Bucerus in Ps. cvi. : cujus etymi meminit in eundem locum Calvinus ; sed illud amplecti non audet. Rabbini eo vocabulo potissimum utuntur, ubi hujus idoli mentionem faciunt : "rtya tjD *)zb loxy ")jna ; — " Retegens se coram Baal-pehor/' Tractat. Sanhed. fol. 60.