Phil. 5, 9. Quin etiam nos ipsi dicimur Justitia Dei, 2 Cor. 5, 24. Hoe loco, ut in Propositione, denotat Justitia Dei totum beneficium Dei in Jesu Christo ad salutem peccatoris. — anoxadvnterar, re- velatur) Patet hine necessitas Evangelii, sine quo nec justitia nec~ salus cognoscitur. Ostensio justitiae Dei facta est in morte Christi, cap. 3, 25. seq. manifestatio et revelatio justitiae Dei per fidem, in evangelio. ibid. v. 24. et h. 1. Gemina, collato versu 48., hie fit revelatio, irae et justitiae. Mla, per legem, parum nota naturae: haec, per evangelium, prorsus ignota naturae. Illa praecedit et viam parat: haec subsequitur. Utrumque, revelatur, in praesenti expri- mitur, in oppositione ad tempora ignorantiae. Act. 17, 50. — éx migews eo miguy, ex fide in fidem) Construe, justitia ex fide, ut mox, justus ex fide. Ex fide in fidem, dicit fidem meram. namque justitia ex fide subsistit in fide, sme operibus. eé¢ denotat terminum, finem ac limitem. vid. c. 42, 3. et Not. ad Chrysost. de Sacerd. p. 445. Sie 4 Chron. 17, 5.: eram, bmx dx dmx ex tentorio in tentorium, ubi non tentorium aliud aliudque notatur, sed tentorium citra do- mum sive templum. Fides, inquit Paulus, manet fides: fides est prora et puppis, apud Judaeos et gentes, etiam apud Paulum, usque ad ipsam ejus consummationem. Phil. 3, 7—42. Sic pulere ad éx sonat éf¢, ut amo et ec, 2 Cor. 3,48. de gloria purissima. Euphe- mia est, quod Paulus opera nondum expresse excludit, quorum ta- men in hae Propositione exclusio qualiscunque fieri debuit. Porro propositionis sic institutae fert indoles, ut multa alia hine inferantur. nam quia non dicitur, éx 779 misewe eo tv wigev, sed indefinite, éx misews sg misty, sic dicemus, ex una fide in aliam, ex fide Dei offerentis in fidem hominum accipientium, c. 3, 2.ss. ex fide V. T. et Judaeorum in fidem N. T. et gentium quoque, c. 3, 30. ex fide Pauli in fidem Romanorum, ec. 41,42. ex fidei gradu uno in ulterio- res, 1 Joh. 5, 43. ex fide firmorum in fidem infirmorum, e. 44, 4. s. ex fide nostra exspectante in fidem divinitus praestandam per vitae donum. — xadwe, sicut) Tria Paulus modo posuit: I. ex fide est justitia. v. 17. Il. ex justitia, salus. v. 16. III. Judaeo et Graeco. v. 46. Omnia confirmat illud, Justus ex jide, vivet: ex prophetico programmate, Hab. 2, 4. Vid. not. ad Hebr. 10, 36. seqq. Idem Spiritus est, qui per prophetas locutus fuit Dicta a Paulo citanda; et quo duce Paulus ea tam apposite et opportune, in hac praeser- tim epistola, citavit. — ¢yoerae, vivet) Vivit, pro vivet, Latinorum aliqui pridem scripsere. Sphalma, in una literula, apertum, memo- ratu et refutatu indignum. Refutat, post Whithium, Baumgartentus, et a me praetermissum notat.
v. 18. onoxadvnrerac, revelatur) Vid. vers. 17. not. — yag, enim) Particula incipit tractationem, finita propositione. cap. 6, 19. Matth. 1, 18. Act. 2,45. 4 Cor.45, 3. Latini fere omittunt. Primum Pauli argumentum hoc est: Omnes sunt sub peccato; idque lex osten- dit. ergo ex operibus legis nemo justificatur. Id tractatur usque ad c. 3,20. Inde infert: ergo ex fide. c. 3, 24. seqq. — oon O86, ira Dei) ’Ogyn, sine articulo, h. 1. at 7 ogy7j denunciatur iis, qui justi- tiam negligunt. Ira quasi alia in gentes, alia in Judacos. Justitia et ira Dei quodammodo antitheton faciunt. Justitia mundi obterit reum: justitia Dei, obterit peccatum, peccatorem restituit. Hine fre- quens in hac inprimis epistola irae mentio, c. 2, 5.8. 3,5. 4,15. 5,9. 9, 22.
40 ROM. q, 48 — 21.
ac porro ¢. 12,19. 13, 4. 5. — an soavé, a coelo) Hoc majesta- tem irati Dei significat, oculumque videntem, et irae latitudinem. quicquid sub coelo est, et tamen non sub evangelio, sub ira est. Ps. 14, 2. — éni ndoay, super omnem) Paulus, iram Dei reprae- sentans, in abstracto loquitur, de peccato: salutem, in concreto, de credentibus. itaque jam per aenigma innuit, peccatoribus gratiam esse paratam. — a@ogsecav nal adcxiay, impietatem et injustitiam) Duo haec momenta tractantur v. 23. seqq. [Injustitiam saepe appel- lat Paulus, v. 29., utpote directe oppositam justitiae. V. g.]| — av- Sownor tav) Periphrasis gentium. — ryv adndevar, veritatem) cujus est, quicquid bonae frugis habent scripta ethnicorum. — éy adixig, in injustitia) Latius jam sumitur vocabulum, quam modo in antitheto ad aogGevar, uti avoula c. 6, 19. — xareyovrwy, deti- nentium) Veritas in mente nititur et urget: sed homo eam impedit.