inveni propitiationem, Job. 33, 24. Denotatur inventoris studium, — sapientia et fides; inventionis novitas et festivitas..c. 10,20. Arduus fuit Christi aditus ad Patrem. ec. 5, 7. Nemo antea calcarat viam vitae. Act. 2,28. Joh. 3, 13. Christus non potuit non invenire; sed tamen quaerere, laboris fuit. spate =
vy. 43. yao, enim) Confirmat, tantam esse vim unius sacrificii Christi, quantam versu 12. innuit.— ravowy xui roaywv, taurorum et hircorum, brutorum> Extenuatio. — dauadewg, vaccae) rufae. Num. 19. Maimonidis de ea tractatum amplificavit vir S. R. Andr. Christ. Zellerus, hunc Apostoli conferens locum, p. 504. seq. Novem ejusmodi vaceas fuisse mactatas, a Mose usque ad vastationem templi secundi, tradunt Judaei. vid. ibid. p. 416. seq. — réo xéxorvamevec, inguinatos) Participium: minus quam xoevec, communes. Construe cum aytages, sanctificat, coll. seqq. — xa%agoryta, munditiem) Purificatio fiebat per aspersionem, non per lotionem: lotio autem indivulso nexu sequebatur. Num. 49,49. Id praeclare facit ad distin- guendam justificationem et renovationem.
v. 44. 10 alue) sanguis, et mors. v. seqq. — dta mvevparog aiwvis, per Spiritum aeternum) per Spiritum sanctum. Vid. Luc. 4, 48., et conf. Rom. 4, 4. 45, 46. Spiritus opponitur conditioni ani- mantum ratione carentium. v.43. Epitheton aeternus intelligitur ex v. 12. 45. ¢. 7,46., et opponitur vaccae cinefactae.— dumuor, sine vitio) prae omni victima levitica. — xadageet, mundabit) Resp. xadagotryra, munditiem. v.13. Sic v. 22.23. 10, 23.4, 3. Futurum ponitur, in antitheto ad praesens ayrales, sanctificat, levitice. v. 43. —anc) ano, &¢, ab, in, denotant res contrarias. — vexody goywr. mortuis operibus) Mortua, maxime inquinant. Antithéeton, fwyre, viventi. Sanguine Christi abolitus est vigor peccati et mortis. — zig co Aargevecv, ad serviendum) in perpetuum, modo beatissimo et vere sacerdotali. [v. 12. Apoc. 22, 3. V. g.] © v.45. Otadyxns xavvigg, testamenti novi) Hic testamentum po- tius, quam novitas testamenti urgetur. coll. v. 46. — Savarese yevo- peeve, morte facta) id est, tum, cum mors eyvenisset. Articulus hu- jus mortis proprie dirimit V. T. a novo. — eig anodvrewow trav éni tH now@ry diadixyn napafacewr, in redemtionem earum, quae sub primo testamento erant, transgressionum) Simillimus Pauli locus, Rom. 3, 24. s. Praepositio é? sub non solum tempus denotat, sed innuit, primum testamentum non habuisse vim redimendi, et popu- lum veterem eo magis fuisse transgressorem, Compositum ezodd- roworts, h. 1. Simplex, Avrowoug, v. 12. — éxayyediayr, promissionem) Abrahamo datam. — 4aSwouv, accipiant) Nam prius non potuerant, — of xexdnutvoe) vocati, appellati heredes. [c. 3, 4-] —, xAngovo- ulas, hereditatis) Apposita appellatio. nam est allegoria: testamen- tum, mors, hereditas. .
v. 16. dvadxn, testamentum. Haec Graeci vocabuli prae ma Hebraico proprietas est. Articulus 7 praetermissus generali senten- tiae congruit, uti Gal. 5, 45. — géoeo9ar) praestari. Graeca gé- e2odar, noospegeoac V, 44., inter se alludunt. — ré dradeneve, testatoris) Christus est testator respectu nostri. Congruit hoc cum verbis Domini ante mortem, Luc. 22, 29.
v.47. éni vexgorg, super mortuis) Breviter expressum, pro his verbis: super obitu testatorum. Sic LXX Lev. 24, 5., ént vexoa,
HEBR. IX, 17—19. _— aaa super mortuo. — unmote) Haec particula plane infert interrogatio- nem: émei autem cum interrogatione vim habet. Rom. 3,6. 4 Cor. 44,16. 15,29. Vid. Not. ad Chrys. de Sacerd. p. 424.
v.48. oder, unde) Vocabula duo na et dvedrxn, differunt: sed tamen idem significant, quatenus ambo denotant conventionem, sive dispositionem, ejusmodi, quae sanguine sancitur. Ubi conventio sancitur sanguine alieno, animalium, quae pacisci non possunt, ne- dum festari, non est proprie dva®yxn, testamentum, sed tamen nna foedus, a testamenti ratione, ob caesas victimas, non longe remotum: ubi dispositio sanguine ipsius disponentis, id est, morte ejus, sancitur, est proprie dtadjxn testamentum, quod etiam voca- bulo hebraico, latiorem significatum habente, nw3 dicitur. Particula oer unde non debet nimium premi, quasi Testatoris sanguine sive morte etiam V. T. fuerit dedicatum. sed tamen vim suam habet, quatenus innuitur, testamentum novum, atque adeo etiam vetus, san- guine dedicandum fuisse. — éyxexalvisac, initiatum est) Sic LXX _Hebraeum 5:m exprimunt. [lo ipso initiationis die, maxime proprie coepit Vetus testamentum: idque mansit usque ad noctem et diem, quum Dominus proditus et mortuus est. :