572 4 Joh. V; 8.

monium perhibentium. conf. omnino Joh. 3, 8.14. — év 7@ seava, in coelo) Vid. infra. — 6 marny, Pater) sub hoc nomine simul in- telligitur nomen Dei, ut sub Verdi nomine, (de quo tamen mox vide,) Filius ; ex natura relatorum. conf. 4 Cor. 15, 28. — o Aovosg, Verbum) Verdi appellatio egregie convenit cum testimonio. Verbum testatur de se, ut de Filio Dei, Ap. 4, 5. 19, 43. Patres aliqui hoe loco scribunt Filius, ex frequentiori Scripturae locutione. Habent ta- men hoe (filius) etiam cod. MSS. Lat. Florentinus et Reutlingensis. — 10 nvetua, Spiritus) Hoc loco, et ubique in hac epistola, Jo- hannes, de Spiritu sancto loquens, Sancti epitheton subaudit. Jesus Christus ante passionem de suo et Patris testimonio. aperte locutus erat: accedit, post glorificationem maxime, testimonium Spiritus sancti. c. 2, 27. Joh. 45, 26. Act. 5, 32. Rom. 8, 16. Quare, ut antea binarius testium urgebatur, Joh. 8, 47. s. ita nunc Trias. — nal ovros of resig vy eiov, et hi tres unum sunt) Versus praecedens habet, et hi tres in unum sunt: nunc, di tres unum sunt. Conside- rata sermonis differentia, quanquam alias é¢ promiscue vel ponitur vel omittitur. Unum sunt hi tres; sicut duo, Pater et Filius, unum sunt. Spiritum a Patre et Filio sejungere nil potest. nam si cum Patre et Filio Spiritus unum non esset, dicere deberemus, cum Patre et Filio, qui unum sunt, Spiritum esse duo. quod abhorret a tota revelationis divinae summa. Unum sunt, essentia, notitia, vo- luntate, atque adeo consensu testimonii. Joh. 40, 30.38. 44, 9. seqq. Non universis tribus, sed singulis, tres singulatim opponuntur, hoc sensu: Testantur, non solum spiritus, sed etiam Pater; Joh. 5, 57. non solum aqua, sed etiam Verbum; Joh. 3,44. 40, 44. non solum sanguis, sed etiam Spiritus. Joh. 15, 26. seq. Nunc quam necessaria sit versus octavi lectio, dispalescit. Non potuit Johannes cogitare de spiritus et aquae et sanguinis testimonio, et testimonium Dei tan- quam majus subjungere, quin etiam de testimonio Filii et Spiritus sancti cogitatet, idque in enumeratione tam solenni memoraret: ne- que ratio ulla excogitari potest, cur sine tribus in coelo testantibus testantes in terra, eosque tres enumeraret. Solent ejusmodi enumera- tiones non simplices esse, sed multiplices, Prov. 30. quanto magis hoc loco? Versus septimus, quantus quantus est, vim habet respec- tivam, et eo pertinet, ut a versu 6. ad versum 8. progressus fiat. Atque hic sita est utilitas querelae supra notatae. Sive cum antece- denti sive cum subsequenti versu conferas versum 7. de tribus in terra testantibus, necessarius est octavus. Nam versus sextus et sep- timus nonnulla habent eadem, nonnulla diversa, Quae eadem sunt, ideo tantum iterata sunt, ut aptarentur versui octavo: quae diversa sunt, et vel orationem variant, vel ad sententiam aliquid amplius addunt; clariorem etiam respectum habent ad octavum versum. Vv. gr. In absoluto sermone, spiritus tantummodo dicitur esse testans; in respectivo, etiam aqua et sanguis. Similiter versus septimus et octavus nonnulla habent communia verba: in aliis, ubi oratio commutatur, ipsa sententia diversum quiddam importat, ut in unum et unum. Ternarium testantium in terra, accommodatitium, plane sustentat Trinitas coelestis, archetypa, fundamentalis, immutabilis. Poterat apostolus testantes in terra vel plures statuere, coll. v. 9., vel omnes ad unum revocare spiri- tum, coll. v.6., sed ad ternarium eos redigit, solo trium in coelo testan- tium intuitu. Ex eo, quod Pater et Verbum et Spiritus proprie tres sunt,