ephapax, ex hon hoi pleious menousin heos arti, tines de kai ekoimethesan. Epeita ophthe Iakobo; eita tois Apostolois pasin. Eschaton de panton hosper to ektromati ophthe kamoi. Ten tou Christou anastasin proetupou kai ho Prophetes Ionas, ton hopoion tupon ho Kurios hemon Iesous Christos ton anapherei pros ton eauton tou, legon (Matth. ib'. lth'.) pros tous Ioudaious; genea ponera kai moichalis semeion epixetei, kai semeion ou dothesetai aute, ei me to semeion Iona tou Prophetou. Hosper gar en Ionas en te koilia tou ketous treis hemeras kai treis nuktas, houtos estai ho Huios tou anthropou en te kardia tes ges treis hemeras kai treis nuktas. et quod visus sit Cephæ, deinde duodecim (Apostolis), postea plus quam quingentis fratribus simul, quorum plerique ad hunc usque diem in vita sunt, nonnulli etiam obdormierunt. Deinde visus est Iacobo, post Apostolis omnibus. Postremo vero omnium, velut abortivo, visus est et mihi.' Resurrectionem Christi pulchre etiam olim adumbraverat Ionas Propheta, quem typum Dominus noster Iesus Christus ipse sibi accommodat, dum Iudæis dicit (Matt. xii. 39): 'Natio prava et adultera signum postulat, nec aliud illi signum dabitur, quam Ionæ Prophetæ. Quemadmodum enim Ionas tribus diebus tribusque noctibus in ventre ceti fuit: ita filius hominis tres dies noctesque in corde terræ erit' Erotesis ne. Quæstio LV.
Poiou einai to hekton arthron tes pisteos?
Sextus fidei Articulus quis est?
Ap. Kai anelthonta eis tous ouranous, kai kathezomenon ek dexion tou Patros.
Resp. Qui adscendit in coelos, sedetque ad dexteram Patris. Erotesis ns'. Quæstio LVI.
Ti mas ermeneuei to arthron touto tes pisteos?
Quidnam iste nobis exponit Articulus?
Ap. Tessara pragmata didaskei to arthron touto; proton pos me to idion soma, eis to hopoion epathen alethos, kai aneste apo tous nekrous,
Resp. Dogmata quattuor. Primum est, Christum illo ipso corpore suo, in quo crucis supplicium vere pertulerat, et in quo postea a mortuis
me to idion ekeino anebe eis tous ouranous, kai ekathisen eis ten dexian tou Patros me doxan kai ainon. Deuteron, pos hos anthropos monos anebeken eis ton ouranon, diati hos Theos pantote eton eis ton ouranon, kai eis panta topon. Triton didaskei, pos ten anthropoteta, hopou epere mian phoran apo ten parthenon Marian, pote den ten exapheke; ma met' auten palin thelei elthei na krine; kathos hoi Angeloi eipasin (Prax. a. ia.) eis tous Apostolous; houtos ho Iesous ho analephtheis aph' humon eis ton ouranon houtos eleusetai, hon tropon etheasasthe auton poreuomenon eis ton ouranon. Tetarton didaskei, pos ho Christos, einai monon ei ton ouranon, kai ochi eis ten gen kata ton tropon tes sarkos, hopou ephorese, kai sunanestrapheken eis ten gen; ma kata ton musteriode tropon, hopou eurisketai eis ten theian eucharistian, einai kai eis ten gen ho autos Huios tou Theou, Theos kai anthropos, kata metousiosin. Estontas kai he ousia tou artou na metaballetai eis ten ousian tou hagiou somatos autou; kai he ousia tou oinou eis ten ousian tou timiou haimatos autou; dia to hopoion prepei na doxazomen, kai na latreuomen ten hagian eucharistian homoios kathos kai auton ton Sotera mas Iesoun. resurrexerat, eodem inquam ipso in coelum adscendisse, et ad dexteram Patris cum gloria ac laude consedisse. Secundum, qua homo est, illum tantummodo in coelum adscendisse; namque qua Deus est, semper in coelo fuit locisque aliis omnibus. Tertium est: Christum humanam naturam, semel ex B. Virgine assumtam, nunquam postea dimisisse, eademque etiam vestitum olim ad judicium reventurum. Sicuti Angeli Apostolis dicebant (Actor. i. 11): 'Hic Iesus, qui a vobis in coelum receptus est, ita redibit, quemadmodum eum in coelum ire vidistis.' Quartum quod docet, hoc est: Christum nunc in coelo tantum esse, non vero in terra eo corporis sui modo, quo olim, dum his in locis agebat, usus fuerat; verum modo sacramentali, quo in sacra coena præsto est, eundem Dei filium, Deum hominemque, etiam in terra adesse, nimirum per Transsubstantiationem. Quippe substantia panis in substantiam sanctissimi corporis ipsius convertitur; et substantia vini in substantiam pretiosi sanguinis ipsius. Quamobrem sanctam Eucharistiam sic venerari adorareque nos oportet, quemadmodum ipsum Servatorem nostrum Iesum.
Erotesis nz'. Quæstio LVII.
Poion einai to hebdomon arthron tes pisteos?
Septimus fidei Articulus quis est?
Ap. Kai palin erchomenon meta doxes krinai zontas kai nekrous, hou tes basileias ouk estai telos.
Resp. Qui iterum venturus est in gloria, indicatum vivos et mortuos, cuius regni nullus finis erit. Erotesis ne. Quæstio LVIII.
Ti mas didaskei touto to arthron tes pisteos?
Quid iste nos Articulus docet?
Ap. Tria pragmata; proton pos ho Christos mellei na strepse dia na krine zontas kai nekrous, kathos ho idios legei (Matth. ke. la.) dia logou tou; hotan de elthe ho Huios tou anthropou en te doxe hautou kai pantes hoi hagioi angeloi met' autou. Kai thelei elthei toson gorga (Matth. kd'. kz'.), hosper he astrape exerchetai apo anatolon, kai phainetai heos dusmon, houtos estai kai he parousia tou Huiou tou anthropou. Peri (eis to auto sicho ls'.) de tes hemeras tes parousias ekeines kai tes horas oudeis oiden, oute hoi angeloi. M' holon touto protetera mellei, na genousi ta pragmata touta; na keruchthe to Euangelion (eis to auto sicho id'. kai ka.) eis hola ta ethne, na elthe ho Antichristos, na genousi megaloi polemoi, peinais, thanatika, kai hetera homoia; kai dia na ta eipo suntomos, megale polla thlipsis thelei gene, kata ta logia tou Kuriou legontos;
Resp. Tria. Primum est, rediturum Christum, iudicatum vivos ac mortuos. Sicut ipse suis verbis testatur (Matt. xxv. 31): 'Quando venerit filius hominis in gloria sua, et sancti omnes Angeli cum illo.' Venturus autem est usque adeo velociter (Matt. xxiv. 27): 'Ut fulgur, quod exit ab oriente, et apparet ad occasum usque; eiusmodi item erit adventus filii hominis.' 'Atqui (ibidem 36) diem et horam adventus illius nemo novit, ne quidem Angeli.' Prius tamen ut eveniant hæc ipsa, necesse est. Nimirum (vers. 14) ut annuncietur Evangelium omnibus gentibus: ut veniat Antichristus: ut fiant bella horrida ac immania: itemque fames frugumque penuria et pestilentia aliaque consimilia. Atque ut summatim absolvam, multæ antea magnæque afflictiones secundum verbum Domini exsistent (vers. 21):
estai gar tote thlipsis megale, hoia ou gegonen ap' arches kosmou heos tou nun, oud' ou me genetai. Dia ten krisin touten phaneran homilei legon (b'. Tim. d'. a.) ho Apostolos; diamarturomai oun ego enopion tou Theou kai tou Kuriou Iesou Christou tou mellontos krinein zontas kai nekrous kata ten epiphaneian autou kai ten basileian autou. 'Eo tempore magna erit afflictio, cuiusmodi ab origine mundi ad hoc usque tempus nec fuit, nec in posterum futura est.' De hoc iudicio manifeste hunc in modum disserit Apostolus (2 Tim. iv. 1): ' Testificor igitur ego coram Deo et Domino Iesu Christo, qui vivos mortuosque in apparitione sua et regno suo iudicaturus est.' Erotesis nth'. Quæstio LIX.
Ti didaskei deuteron to arthron touto?
Quid secundo loco hic docet Articulus?
Ap. Pos eis ten teleutaian krisin hoi anthropoi thelousin apodosein logon dia tous logismous, dia ta logia kai dia ta erga; kata ten graphen ten (Matth. ib'. ls'.) legousan; lego de humin, hoti pan rhema argon, ho ean lalesousin hoi anthropoi, apodosousi peri autou logon en hemera kriseos; kai ho Apostolos (a. Kor. d'. e.) legei; hoste me pro kairou ti krinete, heos an elthe ho Kurios; hos kai photisei ta krupta tou skotous; kai phanerosei tas boulas ton kardion; kai tote ho epainos genesetai ekasto apo tou Theou.
Resp. Quod extremo in judicio cogitationum, dictorum factorumque suorum omnium rationem reddituri sunt homines, teste Scriptura (Matt. xii. 36); 'Dico ego vobis, quod de quovis otioso verbo, quod locuti homines fuerint, rationem in die judicii reddent.' Et Apostolus ait (1 Cor. iv. 5): 'Ne itaque, ne ante tempus quidquam judicetis, donec venerit Dominus: qui et abscondita tenebrarum illustrabit, et consilia cordium manifestabit, et tunc sua cuique laus a Deo reddetur.' Erotesis x'. Quæstio LX.
Ti didaskei triton touto to arthron?
Quid tertio loco hic Articulus docet?
Ap. Pos eis ten hemeran ekeinen kath' henas kata ta erga tou thelei labei teleian kai aionian pleromen;
Resp. Quod illo die unusquisque secundum promerita sua plenam eamque sempiternam accepturus sit
diati kapoioi thelousin akousein ten apophasin tauten (Matth. ke. ld'.); deute hoi eulogemenoi tou Patros mou, kleronomesate ten hetoimasmenen humin basileian apo kataboles kosmou. Kai alloi akousousi ten apophasin tauten (sich. ma.); poreuesthe ap' emou hoi kateramenoi eis to pur to aionion, to hetoimasmenon to diabolo kai tois angelois autou; hopou (Mar. th'. md'. me.) ho skolex auton ou teleuta kai to pur ou sbennutai. mercedem, quippe alii hanc audient sententiam (Matt. xxv. 34): 'Venite benedicti Patris mei, et hereditario jure possidete præparatum vobis a mundi exordio regnum.' Alii e contrario tristissimum hocce carmen audient (vers. 41): 'Discedite a me maledicti in ignem illum sempiternum, qui Diabolo atque Angelis ejus structus paratusque est;' (Marc. ix. 44): 'ubi vermis eorum non emoritur, et ignis non exstinguitur.' Erotesis xa. Quæstio LXI.
Tacha ton kairon ekeinon holoi hoi anthropoi thelousin apodosein logou dia ta erga tous, e xechorista kath' henas apothneskontas apodidei ton logariasmon tes xoes tou, kai an einai kriterion merikon?
Illo igitur fortasse die universi homines actionum rerumque suarum reddituri rationem sunt, an vero singulatim unusquisque, dum lucis hujus usurarn relinquit, vitæ suæ rationem reddit, atque particulare quoddam exercetur judicium?
Ap. Kathos eis ten hemeran ekeinen tes teleutaias kriseos den zetatai tinas logariasmos xechora dia ton kath' hena, diati hola ta pragmata einai gnorismena sima eis ton Theon, kath' henas eis ton kairon tou thanatou tou gnorizei ta amartemata tou; tetoias loges malista hustera apo ton thanaton kath' henas thelei gnorizei ten amoiben ton ergon tou. Diati epeide kai ta erga tou thelousin einai phanera, loipon kai he apophasis tou Theou einai phanere heis auton; kathos legei ho theologos Gregorios
Resp. Quemadmodum illo extremi judicii die ratio de unoquoque singillatim non exigitur; siquidem Deo res simul omnes per se manifestissimæ sunt, atque ut unusquisque in articulo mortis suæ satis suorum sibi delictorum conscius est: ita eodem prorsus modo post mortem operum suorum remunerationem unusquisque probe novit. Quoniam itaque opera ipsius manifesto patent; patet etiam Dei in illum sententia. Sicuti ait Gregorius Theologus (laudatione funebri
(logo eis Kaisarion ton adelphon); peithomai sophon logois, hoti psuche pasa kale te kai theophiles, epeidan tou sundedemenou somatos enthende apallage, euthus en sunaisthesei kai theoria tou menontos auten kalou genomene (hate tou episkotountos anakatharthentos, e apotethentos, e--ouk oid' ho, ti kai legein chre) thaumasian tina hedonen hedetai kai agalletai, kai hileos chorei pros ton eautes despoten, hosper ti desmoterion chalepon ton entautha bion apophugousa; kai tas perikeimenas aposeisamene pedas; huph' hon to tes dianoias pteron katheilketo, kai hoion ede te phantasia karpoutai ten apokeimenen makarioteta; mikron d' husteron kai to sungenes sarkion apolabousa, ho ta ekeithen sunephilosophese, para tes kai douses kai pisteutheises ges, tropon hon oiden ho tauta sundesas kai dialusas Theos; touto sunkleronomei tes ekeithen doxes. Homoios prepei na logiazomen kai dia tas psuchas ton hamartolon ek tou enantiou; pos kai autai groikousi kai exeurousi ten kolasin, hopou tais anamenei. Kai kala kai na men echousi mete hoi dikaioi mete hoi amartoloi teleian ten amoiben ton ergon ton prin tes teleutaias kriseos, diati me holon touto den einai holais eis mian kai ten auten katastasin, mete eis ton auton topon pempontai. Apo touto fratris sui Cæsarii, p. 56, Bas. 173, Par.): Ego vero sapientum sermonibus adductus credo, bonam quamlibet Deoque acceptam animam, ut e conjugato soluta corpore hinc discedit, confestim intellectu ac contemplatione boni illius, quod ipsam manet, fruentem (quippe eo, quod caliginem antea offundebat, perpurgato jam aut deposito, aut--sed haud scio satis quod usurpem verbum), singulari et mirifica quadam efferri atque exsultare lætitia hilaremque admodum ad Dominum suum properare; dum ita nimirum ex hac vita tanquam ex ærumnoso quodam ergastulo aufugit, et circumjectas excutit pedicas, quibus gravatæ antea mentis alæ deprimebantur; jamque adeo velut imaginando reservatam sibi degustare felicitatem: verum paullo post, ubi cognatum corpusculum, quocum olim ætheriam illam vitam religiosissime vivebat, de terra, quæ illud et dederat, et suæ traditum fidei asservarat, receperit, modo eo, quem solus novit, qui ista duo tum colligavit tum dissolvit Deus; tum una cum illo coelestis gloriæ hereditatem cernere. Pari ratione de facinorosorum animis e contrario existimandum, illos videlicet extemplo sensum item intellectumque destinatorum sibi cruciatuum habere. Quamvis vero neque justi neque damnati